Στα Δωδεκάνησα το 17% των μεταναστευτικών ροών στην χώρα: ένα στα έξι πλοιάρια φτάνει στα νησιά του νότιου Αιγαίου

• Νέα στοι­χεία της Ύπα­της Αρ­μο­στεί­ας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες απο­τυ­πώ­νουν με αριθ­μούς το με­τα­να­στευ­τι­κό βάρος που φέ­ρουν τα νησιά των Δω­δε­κα­νή­σων, με Κω και Λέρο να πρω­τα­γω­νι­στούν

Τα Δω­δε­κά­νη­σα πα­ρα­μέ­νουν στον σκλη­ρό πυ­ρή­να των θα­λάσ­σιων αφί­ξε­ων προ­σφύ­γων και αι­τού­ντων άσυλο στην Ελ­λά­δα. Σύμ­φω­να με το τε­λευ­ταίο δελ­τίο της Ύπα­της Αρ­μο­στεί­ας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες (UNHCR), το οποίο δη­μο­σιεύ­τη­κε στις 26 Μαρ­τί­ου 2026 και κα­λύ­πτει τους μήνες Ια­νουά­ριο και Φε­βρουά­ριο, η νη­σιω­τι­κή αυτή πε­ριο­χή απορ­ρό­φη­σε το 17% του συ­νό­λου των θα­λάσ­σιων ει­σό­δων στη χώρα από την αρχή του έτους, με τις αφί­ξεις να αντι­στοι­χούν σε 368 άτομα επί συ­νό­λου 2.156 που έφτα­σαν στην Ελ­λά­δα.

Λέ­σβος πρώτη, Δω­δε­κά­νη­σα τρίτα

Στη γε­ω­γρα­φία των αφί­ξε­ων, η Λέ­σβος δια­τη­ρεί την πρω­το­κα­θε­δρία με 32% των ει­σό­δων (683 άτομα), ενώ ακο­λου­θεί η πε­ριο­χή της Κρή­της με 23% (487 άτομα). Τα Δω­δε­κά­νη­σα έρ­χο­νται τρίτα με 17%, αφή­νο­ντας πίσω τη Χίο με 12% (257 άτομα) και τη Σάμο με 11% (244 άτομα).

Ένα επι­πλέ­ον 5% κα­τε­γρά­φη σε άλλα νησιά.

Το εύ­ρη­μα αυτό απο­κτά ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα αν λη­φθεί υπόψη ότι οι αφί­ξεις στα Δω­δε­κά­νη­σα υπερ­βαί­νουν εκεί­νες σε ιστο­ρι­κά «βα­ρύ­τε­ρα» ση­μεία όπως η Χίος και η Σάμος, νησιά που για χρό­νια βρί­σκο­νταν στην πρώτη γραμ­μή της με­τα­να­στευ­τι­κής κρί­σης.

Δρα­μα­τι­κή μεί­ω­ση σε σχέση με πέ­ρυ­σι

Το εντυ­πω­σια­κό­τε­ρο στοι­χείο του δελ­τί­ου δεν είναι τόσο η γε­ω­γρα­φι­κή κα­τα­νο­μή, αλλά το συ­νο­λι­κό μέ­γε­θος των αφί­ξε­ων. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που συ­γκε­ντρώ­νει η UNHCR από την Ελ­λη­νι­κή Αστυ­νο­μία και το Λι­με­νι­κό Σώμα, οι θα­λάσ­σιες αφί­ξεις στην Ελ­λά­δα για τους δύο πρώ­τους μήνες του 2026 έχουν μειω­θεί κατά 61% σε σύ­γκρι­ση με την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο του 2025. Σε από­λυ­τους αριθ­μούς, τον Ια­νουά­ριο έφτα­σαν 1.222 άτομα, ενώ τον Φε­βρουά­ριο ο αριθ­μός υπο­χώ­ρη­σε σε 934, σχε­δόν μία στις τρεις αφί­ξεις λι­γό­τε­ρο σε διά­στη­μα μόλις 30 ημε­ρών.

Η πτω­τι­κή αυτή τάση εντάσ­σε­ται σε ένα ευ­ρύ­τε­ρο πλαί­σιο σε σχέση με τα ιστο­ρι­κά δε­δο­μέ­να: το 2019 είχαν φτά­σει στη χώρα 59.726 άτομα, ενώ το 2025 ο αριθ­μός ανήλ­θε σε 41.696. Το 2026 ξε­κι­νά με σαφώς χα­μη­λό­τε­ρο ρυθμό, αν και τα δε­δο­μέ­να δεν κα­λύ­πτουν ακόμη το σύ­νο­λο του έτους.

Αφ­γα­νοί, Σου­δα­νοί και Υε­με­νί­τες στην κο­ρυ­φή

Ως προς τις εθνι­κό­τη­τες, στην κο­ρυ­φή βρί­σκο­νται οι πο­λί­τες του Αφ­γα­νι­στάν, που αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 31% των αφί­ξε­ων (666 άτομα), ακο­λου­θού­με­νοι από Σου­δα­νούς με 18% (397 άτομα), Υε­με­νί­τες με 9% (185 άτομα), Αι­γύ­πτιους με 7% (158 άτομα) και Σο­μα­λούς με 6% (119 άτομα). Το υπό­λοι­πο 29% (631 άτομα) προ­έρ­χε­ται από διά­φο­ρες άλλες χώρες.

Ιδιαί­τε­ρο δη­μο­γρα­φι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό απο­τε­λεί το γε­γο­νός ότι το 21% των αφί­ξε­ων αφορά παι­διά, πο­σο­στό πα­ρό­μοιο με εκεί­νο του 2024.

Από αυτά, το 23% χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε κατά την άφιξη ως ασυ­νό­δευ­το ή χω­ρι­σμέ­νο από την οι­κο­γέ­νειά του, με κύ­ριες χώρες προ­έ­λευ­σης την Αί­γυ­πτο, το Σου­δάν, το Αφ­γα­νι­στάν και τη Σο­μα­λία.

Οι άν­δρες αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 62% του συ­νό­λου και οι γυ­ναί­κες το 17%.

Το προ­φίλ των αφί­ξε­ων ανά νησί

Τα στοι­χεία της UNHCR ανα­λύ­ουν και τη σχέση εθνι­κό­τη­τας με ση­μείο ει­σό­δου, απο­κα­λύ­πτο­ντας ευ­διά­κρι­τα μο­τί­βα. Στα Δω­δε­κά­νη­σα, όπου η Κως και η Λέρος συ­γκε­ντρώ­νουν τις πε­ρισ­σό­τε­ρες αφί­ξεις, κυ­ριαρ­χεί η πα­ρου­σία από Σο­μα­λία και Αί­γυ­πτο. Η Λέ­σβος δέ­χε­ται κυ­ρί­ως Αφ­γα­νούς, η Σάμος σχε­δόν απο­κλει­στι­κά Αι­γύ­πτιους (97%), ενώ στην Κρήτη το με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό αφορά πο­λί­τες από Σου­δάν και Υε­μέ­νη.

Η ει­κό­να αυτή υπο­δη­λώ­νει ότι τα δί­κτυα δια­κί­νη­σης ακο­λου­θούν δια­φο­ρο­ποι­η­μέ­νες δια­δρο­μές ανά­λο­γα με τη χώρα αφε­τη­ρί­ας, με τα Δω­δε­κά­νη­σα να λει­τουρ­γούν ως προ­τι­μώ­με­νο πέ­ρα­σμα για ορι­σμέ­νες εθνι­κό­τη­τες λόγω της γε­ω­γρα­φι­κής τους εγ­γύ­τη­τας με την τουρ­κι­κή ακτο­γραμ­μή.

Δω­δε­κά­νη­σα: μια πε­ριο­χή με διαρ­κές με­τα­να­στευ­τι­κό απο­τύ­πω­μα

Η στα­θε­ρή πα­ρου­σία των Δω­δε­κα­νή­σων στα υψη­λό­τε­ρα κλι­μά­κια των αφί­ξε­ων δεν απο­τε­λεί φαι­νό­με­νο των τε­λευ­ταί­ων μηνών. Τα νησιά, και κυ­ρί­ως η Κως, ει­σήλ­θαν δυ­να­μι­κά στο με­τα­να­στευ­τι­κό χάρτη από τα μέσα της δε­κα­ε­τί­ας του 2010, όταν η με­γά­λη κρίση αφί­ξε­ων ανέ­δει­ξε τη στρα­τη­γι­κή θέση της πε­ριο­χής ως πρώτη ευ­ρω­παϊ­κή γη για χι­λιά­δες αν­θρώ­πους που διέ­σχι­ζαν το Αι­γαίο.

Από τότε, οι αριθ­μοί κυ­μαί­νο­νται ανά­λο­γα με τις ευ­ρύ­τε­ρες γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις και τις συν­θή­κες στις χώρες προ­έ­λευ­σης, δια­τη­ρώ­ντας όμως τα Δω­δε­κά­νη­σα σε μια θέση που απαι­τεί συ­νε­χή δια­χει­ρι­στι­κή πα­ρου­σία.