Στα Δωδεκάνησα το 17% των μεταναστευτικών ροών στην χώρα: ένα στα έξι πλοιάρια φτάνει στα νησιά του νότιου Αιγαίου

• Νέα στοι­χεία της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες απο­τυ­πώ­νουν με αριθ­μούς το μετα­να­στευ­τικό βάρος που φέρουν τα νησιά των Δωδε­κα­νή­σων, με Κω και Λέρο να πρω­τα­γω­νι­στούν

Τα Δωδε­κά­νησα παρα­μέ­νουν στον σκληρό πυρήνα των θαλάσ­σιων αφίξεων προ­σφύ­γων και αιτού­ντων άσυλο στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το τελευ­ταίο δελτίο της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες (UNHCR), το οποίο δημο­σιεύ­τηκε στις 26 Μαρτίου 2026 και καλύ­πτει τους μήνες Ιανουά­ριο και Φεβρουά­ριο, η νησιω­τική αυτή περιοχή απορ­ρό­φησε το 17% του συνόλου των θαλάσ­σιων εισόδων στη χώρα από την αρχή του έτους, με τις αφίξεις να αντι­στοι­χούν σε 368 άτομα επί συνόλου 2.156 που έφτασαν στην Ελλάδα.

Λέσβος πρώτη, Δωδε­κά­νησα τρίτα

Στη γεω­γρα­φία των αφίξεων, η Λέσβος δια­τη­ρεί την πρω­το­κα­θε­δρία με 32% των εισόδων (683 άτομα), ενώ ακο­λου­θεί η περιοχή της Κρήτης με 23% (487 άτομα). Τα Δωδε­κά­νησα έρχο­νται τρίτα με 17%, αφή­νο­ντας πίσω τη Χίο με 12% (257 άτομα) και τη Σάμο με 11% (244 άτομα).

Ένα επι­πλέον 5% κατε­γράφη σε άλλα νησιά.

Το εύρημα αυτό αποκτά ιδιαί­τερη βαρύ­τητα αν ληφθεί υπόψη ότι οι αφίξεις στα Δωδε­κά­νησα υπερ­βαί­νουν εκείνες σε ιστο­ρικά «βαρύ­τερα» σημεία όπως η Χίος και η Σάμος, νησιά που για χρόνια βρί­σκο­νταν στην πρώτη γραμμή της μετα­να­στευ­τι­κής κρίσης.

Δρα­μα­τική μείωση σε σχέση με πέρυσι

Το εντυ­πω­σια­κό­τερο στοι­χείο του δελτίου δεν είναι τόσο η γεω­γρα­φική κατα­νομή, αλλά το συνο­λικό μέγεθος των αφίξεων. Σύμφωνα με τα στοι­χεία που συγκε­ντρώ­νει η UNHCR από την Ελλη­νική Αστυ­νο­μία και το Λιμε­νικό Σώμα, οι θαλάσ­σιες αφίξεις στην Ελλάδα για τους δύο πρώτους μήνες του 2026 έχουν μειωθεί κατά 61% σε σύγκριση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2025. Σε από­λυ­τους αριθ­μούς, τον Ιανουά­ριο έφτασαν 1.222 άτομα, ενώ τον Φεβρουά­ριο ο αριθμός υπο­χώ­ρησε σε 934, σχεδόν μία στις τρεις αφίξεις λιγό­τερο σε διά­στημα μόλις 30 ημερών.

Η πτωτική αυτή τάση εντάσ­σε­ται σε ένα ευρύ­τερο πλαίσιο σε σχέση με τα ιστο­ρικά δεδο­μένα: το 2019 είχαν φτάσει στη χώρα 59.726 άτομα, ενώ το 2025 ο αριθμός ανήλθε σε 41.696. Το 2026 ξεκινά με σαφώς χαμη­λό­τερο ρυθμό, αν και τα δεδο­μένα δεν καλύ­πτουν ακόμη το σύνολο του έτους.

Αφγανοί, Σου­δα­νοί και Υεμε­νί­τες στην κορυφή

Ως προς τις εθνι­κό­τη­τες, στην κορυφή βρί­σκο­νται οι πολίτες του Αφγα­νι­στάν, που αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 31% των αφίξεων (666 άτομα), ακο­λου­θού­με­νοι από Σου­δα­νούς με 18% (397 άτομα), Υεμε­νί­τες με 9% (185 άτομα), Αιγύ­πτιους με 7% (158 άτομα) και Σομα­λούς με 6% (119 άτομα). Το υπό­λοιπο 29% (631 άτομα) προ­έρ­χε­ται από διά­φο­ρες άλλες χώρες.

Ιδιαί­τερο δημο­γρα­φικό χαρα­κτη­ρι­στικό απο­τε­λεί το γεγονός ότι το 21% των αφίξεων αφορά παιδιά, ποσοστό παρό­μοιο με εκείνο του 2024.

Από αυτά, το 23% χαρα­κτη­ρί­στηκε κατά την άφιξη ως ασυ­νό­δευτο ή χωρι­σμένο από την οικο­γέ­νειά του, με κύριες χώρες προ­έ­λευ­σης την Αίγυπτο, το Σουδάν, το Αφγα­νι­στάν και τη Σομαλία.

Οι άνδρες αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 62% του συνόλου και οι γυναί­κες το 17%.

Το προφίλ των αφίξεων ανά νησί

Τα στοι­χεία της UNHCR ανα­λύ­ουν και τη σχέση εθνι­κό­τη­τας με σημείο εισόδου, απο­κα­λύ­πτο­ντας ευδιά­κριτα μοτίβα. Στα Δωδε­κά­νησα, όπου η Κως και η Λέρος συγκε­ντρώ­νουν τις περισ­σό­τε­ρες αφίξεις, κυριαρ­χεί η παρου­σία από Σομαλία και Αίγυπτο. Η Λέσβος δέχεται κυρίως Αφγα­νούς, η Σάμος σχεδόν απο­κλει­στικά Αιγύ­πτιους (97%), ενώ στην Κρήτη το μεγα­λύ­τερο ποσοστό αφορά πολίτες από Σουδάν και Υεμένη.

Η εικόνα αυτή υπο­δη­λώ­νει ότι τα δίκτυα δια­κί­νη­σης ακο­λου­θούν δια­φο­ρο­ποι­η­μέ­νες δια­δρο­μές ανάλογα με τη χώρα αφε­τη­ρίας, με τα Δωδε­κά­νησα να λει­τουρ­γούν ως προ­τι­μώ­μενο πέρασμα για ορι­σμέ­νες εθνι­κό­τη­τες λόγω της γεω­γρα­φι­κής τους εγγύ­τη­τας με την τουρ­κική ακτο­γραμμή.

Δωδε­κά­νησα: μια περιοχή με διαρκές μετα­να­στευ­τικό απο­τύ­πωμα

Η σταθερή παρου­σία των Δωδε­κα­νή­σων στα υψη­λό­τερα κλι­μά­κια των αφίξεων δεν απο­τε­λεί φαι­νό­μενο των τελευ­ταίων μηνών. Τα νησιά, και κυρίως η Κως, εισήλ­θαν δυνα­μικά στο μετα­να­στευ­τικό χάρτη από τα μέσα της δεκα­ε­τίας του 2010, όταν η μεγάλη κρίση αφίξεων ανέ­δειξε τη στρα­τη­γική θέση της περιο­χής ως πρώτη ευρω­παϊκή γη για χιλιά­δες ανθρώ­πους που διέ­σχι­ζαν το Αιγαίο.

Από τότε, οι αριθμοί κυμαί­νο­νται ανάλογα με τις ευρύ­τε­ρες γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις και τις συν­θή­κες στις χώρες προ­έ­λευ­σης, δια­τη­ρώ­ντας όμως τα Δωδε­κά­νησα σε μια θέση που απαιτεί συνεχή δια­χει­ρι­στική παρου­σία.