Γιώργος Καββαθάς: «Η κάμψη της δυναμικής του τουρισμού στην έναρξη της περιόδου είναι ένα ζήτημα ανησυχητικό…»

Με αφορ­μή την οι­κο­νο­μι­κή κρίση στην οποία έχει ει­σέλ­θει η πα­γκό­σμια οι­κο­νο­μία λόγω της πο­λε­μι­κής ανά­φλε­ξης στη Μέση Ανα­το­λή, ο πρό­ε­δρος της Γε­νι­κής Συ­νο­μο­σπον­δί­ας Επαγ­γελ­μα­τιών Βιο­τε­χνών Εμπό­ρων Ελ­λά­δας, κ. Γιώρ­γος Καβ­βα­θάς, μι­λά­ει στην ‘δ’ για όλες τις εξε­λί­ξεις καθώς και για την κα­τά­στα­ση όπως αυτή δια­μορ­φώ­νε­ται στον επι­σι­τι­σμό – του­ρι­σμό, αλλά και στις ΜμΕ.

• Τα βλέμ­μα­τα όλων είναι στραμ­μέ­να στον πό­λε­μο στη Μέση Ανα­το­λή και μέρα με τη μέρα, βλέ­που­με ότι εντεί­νε­ται η πα­γκό­σμια οι­κο­νο­μι­κή ύφεση. Πώς βλέ­πε­τε να εξε­λίσ­σε­ται η κα­τά­στα­ση -ακόμη κι αν τε­λειώ­σει άμεσα ο πό­λε­μος;

Δια­χρο­νι­κά οι πο­λε­μι­κές συ­γκρού­σεις στην ευαί­σθη­τη γε­ω­πο­λι­τι­κά Μέση Ανα­το­λή προ­κα­λούν σο­βα­ρές δια­τα­ρα­χές στην εφο­δια­στι­κή αλυ­σί­δα, στις διε­θνείς με­τα­φο­ρές και στην πα­γκό­σμια οι­κο­νο­μία. Η εξάρ­τη­ση της πα­γκό­σμιας οι­κο­νο­μί­ας από τα ορυ­κτά καύ­σι­μα και τα πα­ρά­γω­γα του πε­τρε­λαί­ου επη­ρε­ά­ζε­ται άμεσα από κάθε κρίση στις χώρες του Κόλ­που. Πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο όταν διε­ξά­γο­νται πο­λε­μι­κές επι­χει­ρή­σεις ή επι­θέ­σεις στο σύ­νο­λο των κρα­τών της πε­ριο­χής και όταν απο­κλεί­ο­νται οι θα­λάσ­σιες με­τα­φο­ρές στα στενά του Ορ­μούζ. Η ρα­γδαία αύ­ξη­ση της τιμής των καυ­σί­μων, η μη απο­κλι­μά­κω­ση στο διά­στη­μα της εκε­χει­ρί­ας και της δια­φαι­νό­με­νης πρό­θε­σης των δύο μερών να απε­μπλα­κούν από τη σύ­γκρου­ση κρα­τώ­ντας απλώς τα προ­σχή­μα­τα, απο­δει­κνύ­ουν ότι ει­σερ­χό­μα­στε σε μια πε­ρί­ο­δο κρί­σης με μα­κρο­χρό­νια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Βα­σι­κό πρό­βλη­μα είναι οι με­γά­λες κα­τα­στρο­φές υπο­δο­μών που σχε­τί­ζο­νται με την εξό­ρυ­ξη πε­τρε­λαί­ου και τα πα­ρά­γω­γά του. Το πρό­βλη­μα επο­μέ­νως της πα­γκό­σμιας οι­κο­νο­μί­ας και κατ΄ ανα­λο­γία της ελ­λη­νι­κής δεν είναι μόνο οι τιμές καυ­σί­μων και η επάρ­κειά τους, αλλά είναι και οι τιμές πλα­στι­κών, οι τιμές οι­κο­δο­μι­κών υλι­κών, η επάρ­κεια και οι τιμές λι­πα­σμά­των κτλ. Απο­κα­λύ­πτε­ται συ­νε­πώς μια κρίση σύν­θε­τη, πολ­λα­πλή και διαρ­κής που χρή­ζει πολ­λών και δια­φο­ρε­τι­κού επι­πέ­δου πα­ρεμ­βά­σε­ων άμ­βλυν­σης των συ­νε­πειών της. Στην Ελ­λά­δα έχου­με το πρό­σθε­το αρ­νη­τι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι από το 2010 βρι­σκό­μα­στε σε μια διαρ­κή κρίση, επο­μέ­νως δεν υπάρ­χουν πλέον πε­ρι­θώ­ρια για τη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σε­ων. Η ακρί­βεια θα συ­νε­χι­στεί με πιο έντο­νους ρυθ­μούς, ενώ λόγω της εγ­γύ­τη­τας στη Μέση Ανα­το­λή προ­βλέ­πε­ται ότι θα επη­ρε­α­στεί ο του­ρι­σμός, ιδίως κα­τό­πιν και της επι­χει­ρη­σια­κής ανα­διάρ­θρω­σης των αε­ρο­πο­ρι­κών εται­ριών προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τευ­τούν από την εκτί­να­ξη του κό­στους καυ­σί­μων. Ανε­ξάρ­τη­τα με το αν και με τι όρους θα τερ­μα­τι­στεί ο πό­λε­μος, η κα­τά­στα­ση είναι ανη­συ­χη­τι­κή αφού ακόμα δεν έχουν απο­κα­λυ­φθεί πλή­ρως οι συ­νέ­πειες του.

• Στα καθ ημάς, η κυ­βέρ­νη­ση είχε ανα­κοι­νώ­σει κά­ποια μέτρα ενί­σχυ­σης για τους πο­λί­τες όπως το fuel pass κ.λπ. ενώ σχε­διά­ζει και δεύ­τε­ρο πα­κέ­το μέ­τρων. Είναι αυτά αρ­κε­τά για να αντι­με­τω­πί­σει η Ελ­λά­δα την κα­τά­στα­ση που βιώ­νου­με όλοι, με την ακρί­βεια και τις συ­νε­χείς ανα­τι­μή­σεις σε όλα;

Η κρίση ακρί­βειας στη χώρα μας προ­ϋ­πάρ­χει του πο­λέ­μου στη Μέση Ανα­το­λή και οφεί­λε­ται κατά κύριο λόγο στην ενερ­γεια­κή κρίση του 2021 – 2022, στο χρο­νι­κό ση­μείο δη­λα­δή που δι­πλα­σιά­στη­καν οι τιμές του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος προ­κα­λώ­ντας ανα­τι­μή­σεις στο σύ­νο­λο της αγο­ράς. Ο πό­λε­μος στη Μέση Ανα­το­λή προ­κά­λε­σε ήδη εκτό­ξευ­ση των τιμών καυ­σί­μων, σε επί­πε­δα που δεν μπο­ρούν να απορ­ρο­φη­θούν ούτε από τον πρω­το­γε­νή τομέα ούτε από τις επι­χει­ρή­σεις. Το fuel pass και η επι­δό­τη­ση του diesel στην αντλία κα­λύ­πτουν πολύ μικρό μέρος των πραγ­μα­τι­κών αυ­ξή­σε­ων, ενώ βρι­σκό­μα­στε ήδη σε μια δια­δι­κα­σία ακραί­ων ανα­τι­μή­σε­ων στις πρώ­τες ύλες, στα υλικά συ­σκευα­σί­ας αλλά και στα τρό­φι­μα. Οι τιμές του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος δια­τη­ρού­νται σε απα­γο­ρευ­τι­κά για τις επι­χει­ρή­σεις και τα νοι­κο­κυ­ριά επί­πε­δα πα­ρό­λο που αυ­ξά­νε­ται η πα­ρα­γω­γή ρεύ­μα­τος από ΑΠΕ. Οι διαρ­ρο­ές για δεύ­τε­ρο πα­κέ­το μέ­τρων δεν καλ­λιερ­γούν σο­βα­ρές ελ­πί­δες για τη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία των επι­χει­ρή­σε­ων, αφού τα δη­μο­σιο­νο­μι­κά πε­ρι­θώ­ρια που απο­μέ­νουν για το 2026 είναι μόλις 200 εκατ. €, δεν επαρ­κούν επο­μέ­νως ούτε για να στα­θε­ρο­ποι­η­θεί η αγορά, πόσο μάλ­λον να αντι­με­τω­πί­σει τις συ­νέ­πειες της κρί­σης, ιδίως εάν ο του­ρι­σμός κι­νη­θεί σε χα­μη­λό­τε­ρα επί­πε­δα από ότι πέ­ρυ­σι. Στην τρέ­χου­σα συ­γκυ­ρία απαι­τεί­ται η άμεση ενί­σχυ­ση της ρευ­στό­τη­τας νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σε­ων, επο­μέ­νως μεί­ω­ση των έμ­με­σων φόρων σε όλα τα επί­πε­δα και υιο­θέ­τη­ση της πρό­τα­σής μας για επα­να­φο­ρά των 120 δό­σε­ων για χρέη επι­χει­ρή­σε­ων ώστε να ρυθ­μί­σουν το σύ­νο­λο των ση­με­ρι­νών οφει­λών τους προς το δη­μό­σιο (εφο­ρία, ΕΦΚΑ, ΟΤΑ).

• Η νέα του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος, ξε­κί­νη­σε -όχι και τόσο δυ­να­μι­κά σε σχέση με προη­γού­με­να χρό­νια- αλλά εξε­λίσ­σε­ται ομαλά. Ωστό­σο, λεί­πουν πολλά ερ­γα­τι­κά χέρια σε επι­σι­τι­σμό – του­ρι­σμό. Κατά την εκτί­μη­σή σας, οι συ­νε­χείς απώ­λειες σε θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, είναι μια κα­τά­στα­ση μη ανα­στρέ­ψι­μη;

Η κάμψη της δυ­να­μι­κής του του­ρι­σμού στην έναρ­ξη της πε­ριό­δου είναι ένα ζή­τη­μα ανη­συ­χη­τι­κό. Όλοι ελ­πί­ζου­με ότι ο τερ­μα­τι­σμός του πο­λέ­μου θα επα­να­φέ­ρει τη δυ­να­μι­κή των προη­γού­με­νων ετών. Η έλ­λει­ψη προ­σω­πι­κού ιδίως στην εστί­α­ση, τα κα­τα­λύ­μα­τα και ευ­ρύ­τε­ρα, είναι ένα πρό­βλη­μα που η Πο­λι­τεία αντι­με­τω­πί­ζει φο­βι­κά, απο­φεύ­γο­ντας να υιο­θε­τή­σει τις προ­τά­σεις των ερ­γο­δο­τι­κών φο­ρέ­ων. Ενώ είναι δε­δο­μέ­νες και κα­τα­γε­γραμ­μέ­νες οι ανά­γκες, επι­λέ­γε­ται να αξιο­ποι­η­θεί ο θε­σμός της με­τά­κλη­σης από τρί­τες χώρες σε επί­πε­δα κα­τώ­τε­ρα των ανα­γκών και με αδι­καιο­λό­γη­τους πε­ριο­ρι­σμούς σε συ­γκε­κρι­μέ­νους κλά­δους όπως η εστί­α­ση. Οφεί­λου­με ως χώρα να αντι­λη­φθού­με ότι η επί­δρα­ση του δη­μο­γρα­φι­κού και οι ταυ­τό­χρο­νες αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες πολ­λών κλά­δων της οι­κο­νο­μί­ας πε­ριο­ρί­ζουν ση­μα­ντι­κά την δια­θε­σι­μό­τη­τα ερ­γα­σί­ας σε κλά­δους έντα­σης ερ­γα­σί­ας.

Το πρό­βλη­μα είναι σύν­θε­το και μέχρι σή­με­ρα δεν ανα­πτύσ­σο­νται πο­λι­τι­κές αντι­με­τώ­πι­σής του. Η επί­λυ­ση μπο­ρεί να προ­κύ­ψει μόνο μέσα από ένα πλή­ρες και ρε­α­λι­στι­κό σχέ­διο πε­ρι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης, το οποίο συ­νε­πά­γε­ται υπο­δο­μές, βελ­τί­ω­ση του επι­πέ­δου ζωής για μό­νι­μους κα­τοί­κους και επο­χια­κούς ερ­γα­ζό­με­νους, κί­νη­τρα για προ­σέλ­κυ­ση εν­δια­φέ­ρο­ντος αλλά και υπο­στή­ρι­ξη των επι­χει­ρή­σε­ων για να είναι σε θέση να προ­σφέ­ρουν πε­ρισ­σό­τε­ρα σε ερ­γα­ζό­με­νους και ανα­βαθ­μι­σμέ­νες υπη­ρε­σί­ες στους κα­τα­να­λω­τές. Η ΓΣΕ­ΒΕΕ έχει επα­νει­λημ­μέ­να κα­τα­θέ­σει τις θέ­σεις της για την βελ­τί­ω­ση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, προ­τά­σεις που εάν εφαρ­μο­στούν θα επι­τρέ­ψουν και την αντι­με­τώ­πι­ση της έλ­λει­ψης ερ­γα­τι­κών χε­ριών.

• Μετά τα μνη­μό­νια, οι συ­νε­χείς κρί­σεις έχουν χτυ­πή­σει τις μι­κρές και πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις που βλέ­πουν να βυ­θί­ζο­νται στην ύφεση χωρίς πολλά πε­ρι­θώ­ρια ανά­πτυ­ξης, Πώς θα πρέ­πει να ενερ­γή­σει η κυ­βέρ­νη­ση για να τις ενι­σχύ­σει;

Η κυ­βέρ­νη­ση και συ­νο­λι­κά ο πο­λι­τι­κός κό­σμος οφεί­λουν να αντι­λη­φθούν ότι χωρίς τις πολύ μι­κρές και μι­κρές επι­χει­ρή­σεις δεν υφί­στα­ται οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα στη χώρα, δεν υπάρ­χει ανά­πτυ­ξη, δεν μπο­ρούν να δια­τη­ρη­θούν ή να αυ­ξη­θούν οι δια­θέ­σι­μες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας και οι αμοι­βές στον ιδιω­τι­κό τομέα. Βρι­σκό­μα­στε ήδη στο 17 έτος δια­δο­χι­κών κρί­σε­ων με το 99% των επι­χει­ρή­σε­ων που χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται πολύ μι­κρές και μι­κρές να πα­ρα­μέ­νουν αντι­μέ­τω­πες με υπερ­φο­ρο­λό­γη­ση, μεί­ω­ση κερ­δο­φο­ρί­ας, διαρ­κή αύ­ξη­ση διοι­κη­τι­κού βά­ρους, υπερ­βο­λι­κές τρα­πε­ζι­κές επι­βα­ρύν­σεις αλλά και διαρ­κώς αυ­ξη­μέ­νο λει­τουρ­γι­κό και βιο­πο­ρι­στι­κό κό­στος. Με­γά­λο μέρος των επι­χει­ρή­σε­ων είναι υπερ­χρε­ω­μέ­νες, χά­νουν διαρ­κώς τις ρυθ­μί­σεις χρεών ιδίως προς το δη­μό­σιο, η κρίση ρευ­στό­τη­τας και οι αυ­ξη­μέ­νες λει­τουρ­γι­κές τους ανά­γκες απει­λούν τη βιω­σι­μό­τη­τά τους. Επι­πρό­σθε­τα του­λά­χι­στον 400.000 επι­χει­ρή­σεις φο­ρο­λο­γού­νται για ανύ­παρ­κτα ει­σο­δή­μα­τα λόγω του τεκ­μαρ­τού φόρου, ενώ τα μέτρα ελά­φρυν­σης του πε­ρα­σμέ­νου Σε­πτεμ­βρί­ου δεν θα έχουν κα­νέ­να αντί­κτυ­πο όταν εφαρ­μο­στούν στους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες το κα­λο­καί­ρι του 2027 αφού προη­γου­μέ­νως θα έχουν προ­κύ­ψει ακόμα με­γα­λύ­τε­ρες επι­βα­ρύν­σεις και μειω­μέ­να κέρδη λόγω των συ­νε­πειών του πο­λέ­μου. Οι προ­τά­σεις της ΓΣΕ­ΒΕΕ έχουν κα­τα­τε­θεί στην κυ­βέρ­νη­ση και στο δη­μό­σιο διά­λο­γο. Απο­τε­λούν μείγ­μα πα­ρεμ­βά­σε­ων που χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται από λο­γι­κή και υπευ­θυ­νό­τη­τα καθώς θα έχουν θε­τι­κό απο­τύ­πω­μα στο σύ­νο­λο της χώρας, στα νοι­κο­κυ­ριά, στις επι­χει­ρή­σεις αλλά και στα δη­μό­σια τα­μεία. Συ­γκε­κρι­μέ­να προ­τεί­νου­με:

*Κα­τάρ­γη­ση του τεκ­μαρ­τού προσ­διο­ρι­σμού φο­ρο­λο­γη­τέ­ου ει­σο­δή­μα­τος και τέ­λους επι­τη­δεύ­μα­τος, φο­ρο­λό­γη­ση μόνο των κερ­δών και όχι της δρα­στη­ριό­τη­τας, φο­ρο­λο­γι­κή ανα­γνώ­ρι­ση ότι κάθε επι­χεί­ρη­ση πραγ­μα­το­ποιεί έξοδα για να λει­τουρ­γή­σει και εν­δέ­χε­ται να κα­τα­γρά­ψει ζη­μιές σε μια κακή χρο­νιά, ιδίως σε συν­θή­κες κρί­σε­ων

*Επα­να­φο­ρά ρυθ­μί­σε­ων 120 δό­σε­ων για όλα τα χρέη προς το δη­μό­σιο για να βελ­τιω­θεί η ει­σπρα­ξι­μό­τη­τα του κρά­τους αλλά και να υπο­στη­ρι­χθεί η ρευ­στό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων

*Μεί­ω­ση των έμ­με­σων φόρων για πε­ριο­ρι­σμό της ακρί­βειας και μεί­ω­ση του λει­τουρ­γι­κού κό­στους.

*Εξορ­θο­λο­γι­σμός, απλο­ποί­η­ση και μεί­ω­ση τρα­πε­ζι­κών χρε­ώ­σε­ων και προ­μη­θειών για να αυ­ξη­θεί το χρήμα που πα­ρα­μέ­νει και αξιο­ποιεί­ται στην αγορά

*Επα­να­φο­ρά των χρε­ώ­σε­ων ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος στα επί­πε­δα των αρχών του 2021 με πε­ριο­ρι­σμό των κερ­δών της αλυ­σί­δας πα­ρα­γω­γής και διά­θε­σης ρεύ­μα­τος.

Πρό­κει­ται για προ­τά­σεις μέ­τρων χωρίς κιν­δύ­νους για τη δη­μο­σιο­νο­μι­κή πο­ρεία της χώρας. Ενι­σχύ­ουν την οι­κο­νο­μι­κή θέση της συ­ντρι­πτι­κής πλειο­ψη­φί­ας του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κό­σμου γε­γο­νός που θα επι­τρέ­ψει αύ­ξη­ση των πα­ρα­γω­γι­κών επεν­δύ­σε­ων. Πε­ριο­ρί­ζουν σί­γου­ρα τα πε­ρι­θώ­ρια κερ­δο­φο­ρί­ας τρα­πε­ζών και επι­χει­ρή­σε­ων ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, κλά­δοι όμως με ρεκόρ κερ­δών και πολ­λές δυ­να­τό­τη­τες βιώ­σι­μης επέ­κτα­σης. Δια­σφα­λί­ζουν τα έσοδα του κρά­τους καθώς αυτά θα είναι ανά­λο­γα της πραγ­μα­τι­κής οι­κο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης και όχι απο­τέ­λε­σμα του πλη­θω­ρι­στι­κού πολ­λα­πλα­σια­σμού που ισχύ­ει σή­με­ρα. Η χώρα χρειά­ζε­ται λο­γι­κή και δι­καιο­σύ­νη επο­μέ­νως κα­νό­νες ανά­πτυ­ξης όλων των κλά­δων και όχι διαιώ­νι­ση μιας κα­τά­στα­σης αδιε­ξό­δου για την πλειο­ψη­φία προς εξυ­πη­ρέ­τη­ση δύο μόνο οι­κο­νο­μι­κών κλά­δων και των κρα­τι­κών εσό­δων.