Μητσοτάκης- Ερντογάν: Ραντεβού χαμηλών προσδοκιών για διατήρηση ανοικτών διαύλων

Τον Σεπτέμ­βριο του 2024, όταν συνα­ντή­θη­καν για τελευ­ταία φορά ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν στο περι­θώ­ριο της Γενικής Συνέ­λευ­σης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, έδειχνε να έχει απο­κα­τα­στα­θεί μια κανο­νι­κό­τητα στις τακτι­κές επαφές ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα, που αν μη τι άλλο, δια­σφα­λί­ζουν ανοι­χτούς διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας και αποφυγή κλι­μά­κω­σης και εντά­σεων. Αυτό το κλίμα δια­τα­ρά­χθηκε λίγους μήνες αργό­τερα, όταν δεν πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε τον Ιανουά­ριο του 2025, όπως είχε συμ­φω­νη­θεί στη Νέα Υόρκη, το Ανώτατο Συμ­βού­λιο Συνερ­γα­σίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρ­κίας στην Άγκυρα.

Έπειτα από δια­δο­χι­κές ανα­βο­λές, τελικά η συνά­ντηση Μητσο­τάκη – Ερντο­γάν και το ΑΣΣ θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν μεθαύ­ριο, Τετάρτη.

Από τα μηνύ­ματα που έχουν εκπέμ­ψει τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες Αθήνα και Άγκυρα, είναι σαφές ότι δεν περι­μέ­νει κανείς η συνά­ντηση της Τετάρ­της να απο­τε­λέ­σει σημείο – καμπή στα ελλη­νο­τουρ­κικά. Ωστόσο, είναι επίσης σαφές ότι οι δύο πλευρές ενδια­φέ­ρο­νται να κατα­γρα­φεί ότι δια­τη­ρούν διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας, ότι συνο­μι­λούν, ότι το επίπεδο της έντασης στις διμε­ρείς σχέσεις είναι χαμηλό και ότι μπορούν να επι­κοι­νω­νούν χωρίς τη μεσο­λά­βηση τρίτων. Σε μια εποχή μεγάλης ρευ­στό­τη­τας διεθνώς, αστά­θειας και ανα­τα­ρά­ξεων στην ευρύ­τερη περιοχή, είναι σημα­ντικό να εκπέ­μπε­ται το μήνυμα ότι με ανα­γνω­ρι­σμένα όσα τις χωρί­ζουν, οι δύο πλευρές μπορούν να κάθο­νται στο ίδιο τραπέζι, επι­διώ­κο­ντας συνεν­νό­ηση και συνερ­γα­σία σε ζητή­ματα χαμηλής πολι­τι­κής. Η επι­σή­μανση, δε, ότι δεν χρειά­ζο­νται τη μεσο­λά­βηση τρίτου για να το κατα­φέ­ρουν, δεν είναι άσχετη με την διάθεση της αμε­ρι­κα­νι­κής ηγεσίας να παρεμ­βαί­νει όπου θεωρεί ότι υπάρχει κρίση προς επίλυση, βάζο­ντας το δικό της πλαίσιο.

Στην τελική ευθεία για την ορι­στι­κο­ποί­ηση της συνά­ντη­σης κατέστη σαφές ότι οι δύο πλευρές παρα­μέ­νουν αμε­τα­κί­νη­τες στις βασικές θέσεις τους, γεγονός που προ­δια­γρά­φει αυτό που κυβερ­νη­τι­κές πηγές ανα­φέ­ρουν: ότι δεν θα πρέπει να ανα­μέ­νουμε ουσια­στική πρόοδο στον πυρήνα των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων. Η Αθήνα φρό­ντισε να δια­μη­νύ­σει ότι ο καθο­ρι­σμός θαλάσ­σιων ζωνών, υφα­λο­κρη­πί­δας και ΑΟΖ, παρα­μέ­νει η μόνη διαφορά με την Τουρκία. Η Άγκυρα από την πλευρά της, με NAVTEX αορί­στου διάρ­κειας που εξέδωσε, φρό­ντισε να υπεν­θυ­μί­σει τις αξιώ­σεις της για την αλλαγή status quo στο Αιγαίο. Με αυτό τον τρόπο κατέστη σαφές ότι παρα­μέ­νει ακόμα μεγάλη από­σταση να δια­νυ­θεί για να μπορεί να γίνει λόγος για ουσια­στική πρόοδο στην πορεία του δια­λό­γου ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Άλλωστε, δεν προ­σφέ­ρε­ται και η χρονική συγκυ­ρία, καθώς και οι δύο χώρες έχουν εισέλ­θει σε παρα­τε­τα­μένη προ­ε­κλο­γική περίοδο, που ανα­βαθ­μί­ζει την παρά­με­τρο του πολι­τι­κού κόστους στον υπο­λο­γι­σμό οποιασ­δή­ποτε κίνησης ή πρω­το­βου­λίας.

Στο διά ταύτα, η συνά­ντηση της Άγκυρας προ­σφέ­ρει ένα πεδίο για να επι­βε­βαιω­θεί ότι οι δύο πλευρές μπορούν να δια­τη­ρή­σουν λει­τουρ­γι­κούς διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας, οι οποίοι είναι απα­ραί­τη­τοι για την εκτό­νωση εντά­σεων.

Προ­σφέ­ρει, επίσης, τη δυνα­τό­τητα να επε­κτα­θεί η συνερ­γα­σία σε πεδία όπως η οικο­νο­μία, ο πολι­τι­σμός, ο του­ρι­σμός, η πολι­τική προ­στα­σία που μπορούν να δια­τη­ρή­σουν θετική ατμό­σφαιρα αλλά και να παρά­ξουν αμοι­βαία οφέλη. Ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τις δυσκο­λίες και την υπαρκτή από­σταση στον πυρήνα των ελλη­νο­τουρ­κι­κών, οι δύο πλευρές προ­σέρ­χο­νται με χαμηλές προσ­δο­κίες, αλλά και συναί­σθηση της σημα­σίας που έχει η δια­τή­ρηση των ανοι­χτών διαύλων σε μια περίοδο τόσο έντονης ρευ­στό­τη­τας και τόσο μεγάλων προ­κλή­σεων στην ευρύ­τερη περιοχή.

Πηγή: skai.gr