Ελληνικός τουρισμός: Οι παράγοντες που φέρνουν συνεχή ρεκόρ και οι αναδυόμενοι ανταγωνιστές

Καθώς ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός οδεύει προς ένα ακόμα ιστο­ρικό υψηλό επίπεδο αφίξεων, προ­σελ­κύ­ο­ντας περισ­σό­τε­ρους από 37 εκατ. του­ρί­στες το 2025, το ενδια­φέ­ρον μετα­το­πί­ζε­ται στις κινη­τή­ριες δυνά­μεις της ανόδου και στα περι­θώ­ρια συνέ­χειάς της. Σύμφωνα με το νέο τεύχος της σειράς μελετών «Τάσεις του Επι­χει­ρείν» της Διεύ­θυν­σης Οικο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης της Εθνικής Τρά­πε­ζας, η πορεία της τελευ­ταίας δεκα­ε­τίας ήταν συν­δυα­σμός (i) της ανο­δι­κής διε­θνούς ζήτησης και (ii) της ουσια­στι­κής ενί­σχυ­σης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της χώρας. Σε ένα περι­βάλ­λον εντει­νό­με­νου αντα­γω­νι­σμού και μετα­βαλ­λό­με­νων προ­τι­μή­σεων, η πρό­κληση μετα­το­πί­ζε­ται πλέον στην ταχύ­τερη προ­σαρ­μογή, με έμφαση στις μακρι­νές αγορές, στους εναλ­λα­κτι­κούς προ­ο­ρι­σμούς και στις επαρ­κείς υπο­δο­μές.

Συγκε­κρι­μένα, αν και η σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα στην Σαντο­ρίνη λει­τούρ­γησε συσταλ­τικά για το 1ο εξάμηνο του 2025 (+0,6%), η δυνα­μική του κλάδου επι­βε­βαί­ωσε την ισχυρή διαρ­θρω­τική της τάση με μια κάθετη άνοδο στο 2ο εξάμηνο του έτους (+7%). Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι ότι η δυνα­μική αυτή δε δείχνει σημεία εξά­ντλη­σης, καθώς οι αερο­πο­ρι­κές κρα­τή­σεις για το 1ο τρίμηνο του 2026 κινού­νται 10% υψη­λό­τερα από την αντί­στοιχη περίοδο του 2025.

Με τον ελλη­νικό του­ρι­σμό να κατα­γρά­φει συνεχή ρεκόρ αφίξεων από τα μέσα της προη­γού­με­νης 10ετίας (εξαι­ρώ­ντας την παν­δη­μία), το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο απο­τε­λεί πραγ­μα­τική επι­τυ­χία της χώρας και κατά πόσο αντα­να­κλά τη μεγέ­θυνση της παγκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγοράς. Τα δεδο­μένα δίνουν ξεκά­θαρη απά­ντηση: Η αύξηση των διεθνών αφίξεων στην Ελλάδα κατά περίπου 13 εκατ. την τελευ­ταία δεκα­ε­τία δεν οφεί­λε­ται σε έναν μόνο παρά­γο­ντα:

-Περίπου το 40% της ανόδου προήλθε από τη συνο­λική μεγέ­θυνση της παγκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγοράς (+25% στη δεκα­ε­τία), η οποία δημιούρ­γησε ευνοϊ­κές συν­θή­κες για όλους τους προ­ο­ρι­σμούς.

-Ένα επι­πλέον 20% συν­δέ­ε­ται με τη μετα­τό­πιση της διε­θνούς ζήτησης προς την «γει­το­νιά» μας (την ευρύ­τερη περιοχή Ευρώπης-Μεσογείου), η οποία ενί­σχυσε τη θέση της στον παγκό­σμιο του­ρι­στικό χάρτη (από 45% σε 49%).

-Το υπό­λοιπο 40%, ωστόσο, απο­τε­λεί καθαρό κέρδος της Ελλάδας, καθώς αντα­να­κλά την ενί­σχυση του μερι­δίου της έναντι των άμεσων αντα­γω­νι­στών μέσα στη «γει­το­νιά» μας.

Με άλλα λόγια, η ελλη­νική άνοδος απο­τε­λεί συν­δυα­στικό απο­τέ­λε­σμα των ευνοϊ­κών διεθνών τάσεων και της βελ­τί­ω­σης της αντα­γω­νι­στι­κής της θέσης – με την Ελλάδα να κατα­τάσ­σε­ται στην πρώτη 5αδα των χωρών της περι­φέ­ρειας με το μεγα­λύ­τερο κέρδος μερι­δίου την τελευ­ταία 10ετία. Έτσι το μερίδιό μας στον παγκό­σμιο του­ρι­σμό αγγίζει το 2,5% το 2025 (από 2% το 2016) – δηλαδή, 25 φορές μεγα­λύ­τερο από το μερίδιό μας στην παγκό­σμια έκταση (0,1%).

Η επι­τυ­χία αυτή, ωστόσο, εκτυ­λίσ­σε­ται σε μια του­ρι­στική γει­το­νιά που αλλάζει:

-Στη βόρεια Μεσό­γειο, η Τουρκία και η Αλβανία κινού­νται επι­θε­τικά, κατα­γρά­φο­ντας σημα­ντι­κές ανόδους μερι­δίου στην περι­φε­ρειακή μας αγορά (+3,0 και +0,8 ποσο­στιαίες μονάδες, αντί­στοιχα, την τελευ­ταία δεκα­ε­τία).

-Στη νότια Μεσό­γειο, η Αίγυ­πτος, η Τυνησία και το Μαρόκο επα­νεμ­φα­νί­ζο­νται δυνα­μικά αυξά­νο­ντας το αθροι­στικό μερίδιο τους στην περι­φε­ρειακή μας αγορά κατά 2 ποσο­στιαίες μονάδες, καθώς αξιο­ποιούν τις αντα­γω­νι­στι­κές τιμές, το χαμη­λό­τερο κορεσμό και τη βελ­τιω­μένη γεω­πο­λι­τική στα­θε­ρό­τητα.

-Παράλληλα, ώριμοι ευρω­παϊ­κοί προ­ο­ρι­σμοί (όπως το ΗΒ και η Γαλλία) καθώς και παρα­δο­σια­κοί μεσο­γεια­κοί προ­ο­ρι­σμοί (όπως η Ιταλία και η Ισπανία) χάνουν έδαφος (με αθροι­στική απώλεια των 4 χωρών κατά 3 ποσο­στιαίες μονάδες) – δεί­χνο­ντας ότι πλη­σιά­ζουν τα φυσικά όρια της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξής τους με τους όρους των προη­γού­με­νων δεκα­ε­τιών.

Η υπε­ρα­πό­δοση της Ελλάδας δεν ήταν τυχαία. Στη­ρί­χθηκε σε διαρ­θρω­τικά θεμέλια – κυρίως ανα­βάθ­μιση ποιό­τη­τας ξενο­δο­χείων και ενί­σχυση αερο­πο­ρι­κών συν­δέ­σεων. Αυτά ήταν τα καύσιμα ανόδου μέχρι σήμερα. Το επόμενο ερώτημα είναι τι θα απαι­τη­θεί από εδώ και πέρα ώστε η επι­τυ­χία της χώρας μας να έχει συνέ­χεια. Σε μια αντα­γω­νι­στική του­ρι­στική γει­το­νιά και με νέες τάσεις ζήτησης να ανα­δύ­ο­νται, κερ­δι­σμέ­νοι θα είναι όσοι κατα­φέ­ρουν να αντα­πο­κρι­θούν με ταχύ­τητα και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα. Στο νέο αυτό περι­βάλ­λον, δύο εξε­λί­ξεις λει­τουρ­γούν υπο­στη­ρι­κτικά:

-Σε μια περίοδο όπου οι ταξι­διώ­τες μεγάλων απο­στά­σεων ανα­μέ­νε­ται να καλύ­ψουν περίπου το ¼ της νέας ζήτησης στην περι­φε­ρειακή μας αγορά, οι συν­δέ­σεις της χώρας μας με ώριμες μακρι­νές αγορές, όπως οι ΗΠΑ, και με ανα­δυό­με­νες μακρι­νές αγορές, όπως η Κίνα και η Ινδία, ενι­σχύ­ο­νται.

-Η έντονη επο­χι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού αρχίζει, αργά αλλά σταθερά, να υπο­χω­ρεί, με τις διαρκώς αυξα­νό­με­νες του­ρι­στι­κές ροές να κατα­νέ­μο­νται σχετικά πιο ομοιό­μορφα στο έτος. Συγκε­κρι­μένα, η καλο­και­ρινή περί­ο­δος συγκε­ντρώ­νει πλέον 50% των αφίξεων, από 53% πριν 5 χρόνια, αν και εξα­κο­λου­θεί να υπερ­βαί­νει τον μεσο­γειακό μέσο όρο (40%).

Συνο­λικά, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός βρί­σκε­ται σε σημείο καμπής, καθώς στρα­τη­γι­κές ώριμων προ­ο­ρι­σμών πλη­σιά­ζουν τα όρια τους και νέες πηγές αντα­γω­νι­σμού ανα­δύ­ο­νται. Η μετου­σί­ωση της ισχυρής ζήτησης σε δια­τη­ρή­σιμη οικο­νο­μική αξία και ανθε­κτι­κό­τητα, απαιτεί οργα­νω­μένη προ­σπά­θεια σε δύο άξονες:

-Πρώτον, ανά­δειξη των «κρυμ­μέ­νων θησαυ­ρών» της χώρας με προ­ώ­θηση εναλ­λα­κτι­κών προ­ο­ρι­σμών (δεδο­μέ­νου ότι τα νησιά μας απορ­ρο­φούν σχεδόν το ½ των αφίξεων ενώ καλύ­πτουν μόλις το 15% της έκτασης της χώρας).

– Δεύ­τε­ρον, επι­στροφή των επεν­δύ­σεων σε βασικές υπο­δο­μές στα πρό κρίσης επίπεδα (καθώς κατά την τελευ­ταία 5ετία παρα­μέ­νουν 8% χαμη­λό­τερα) ώστε να συμ­βα­δί­σουν με την του­ρι­στική επεν­δυ­τική δυνα­μική (η οποία είναι 14% υψη­λό­τερα από τα προ κρίσης επίπεδα) – απο­δει­κνύ­ο­ντας έτσι την ικα­νό­τητά μας ως χώρα να δια­χει­ρι­στούμε την ίδια μας την επι­τυ­χία.

Πηγή: newmoney.gr