Αναμονή έως τον Φεβρουάριο για τις αντίθετες εφέσεις στην υπόθεση του θανατηφόρου δυστυχήματος σε ιχθυοκαλλιέργεια της Ρόδου

Το Μονο­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου ανέβαλε χθες για τις 6 Φεβρουα­ρίου 2026 την εξέταση των αντί­θε­των εφέσεων που έχουν ασκηθεί ως προς την ακύρωση της πρω­τό­δι­κης από­φα­σης για τον θάνατο του 26χρονου Κρη­τι­κού ιχθυο­λό­γου και δύτη Νικό­λαου Τζα­νό­που­λου.

Η υπόθεση, που εξε­λίσ­σε­ται σε πολ­λα­πλά επίπεδα δικαιο­δο­σίας, απο­τε­λεί χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα για το πώς οι κανόνες ασφά­λειας στις κατα­δυ­τι­κές εργα­σίες σε θαλάσ­σιες μονάδες ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας μετα­φρά­ζο­νται σε συγκε­κρι­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις του εργο­δότη και σε αντί­στοι­χες συνέ­πειες όταν αυτές παρα­βιά­ζο­νται.

Στο επί­κε­ντρο βρί­σκο­νται αφενός το αίτημα ακύ­ρω­σης της πρώτης αστικής κρίσης και αφε­τέ­ρου η στήριξη ή η ανα­θε­ώ­ρησή της ως προς το πεδίο και την ένταση της ευθύνης. Το δια­κύ­βευμα δεν είναι μόνο τα επι­δι­κα­σθέ­ντα ποσά, αλλά και η ερμη­νεία κανόνων ασφά­λειας που αφορούν κλάδο με έντονη δρα­στη­ριό­τητα και υψηλό επι­χει­ρη­μα­τικό ρίσκο.

Η πρώτη αστική κρίση μετά την  ποινική κατα­δίκη

Η υπ’ αριθ. 468/2025 απόφαση του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου εκδό­θηκε έπειτα από συζή­τηση στο ακρο­α­τή­ριο στις 18 Μαρτίου 2025 και απο­τε­λεί την πρώτη αστική από­φανση που ακο­λού­θησε χρονικά την επι­κύ­ρωση της ποι­νι­κής κατα­δί­κης των εμπλε­κο­μέ­νων από το Τρι­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου στις 11 Μαΐου 2025 για το θανα­τη­φόρο εργα­τικό δυστύ­χημα με θύμα τον Νικόλαο Τζα­νό­πουλο σε μονάδα ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας της Ρόδου τον Δεκέμ­βριο του 2018. Σημειώ­νε­ται εξάλλου ότι έχει ήδη ασκηθεί και αίτηση αναι­ρέ­σεως.

Το ιστο­ρικό του δυστυ­χή­μα­τος

Το πρω­τό­δικο Δικα­στή­ριο ανα­συ­γκρό­τησε τα περι­στα­τικά της 13ης Δεκεμ­βρίου 2018. Ο 26χρονος, πτυ­χιού­χος θαλάσ­σιων βιο­ε­πι­στη­μών και κάτοχος ερα­σι­τε­χνι­κού διπλώ­μα­τος αυτό­νο­μης κατά­δυ­σης, εργα­ζό­ταν στη θαλάσ­σια μονάδα ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας και είχε ανα­λά­βει και κατα­δυ­τικά καθή­κο­ντα, όπως έλεγχο και αντι­κα­τά­σταση διχτυών και συλλογή νεκρών ιχθύων, παρότι είχε προ­σλη­φθεί ως ανει­δί­κευ­τος εργάτης και δεν διέθετε επαγ­γελ­μα­τική άδεια αυτο­δύτη. Στην ίδια μονάδα απα­σχο­λού­νταν δύο ακόμη εργα­ζό­με­νοι πακι­στα­νι­κής υπη­κο­ό­τη­τας. Σύμφωνα με τα πραγ­μα­τικά δεδο­μένα της δικο­γρα­φίας, ο 26χρονος κατα­δύ­θηκε μόνος, χωρίς δεύτερο δύτη ασφα­λείας, εγκλω­βί­στηκε στα εξω­τε­ρικά αντιαρ­πα­κτικά δίχτυα μεταξύ δύο κλωβών και ανελ­κύ­στηκε αργό­τερα από επαγ­γελ­μα­τία δύτη γει­το­νι­κής μονάδας. Η ιατρο­δι­κα­στική έκθεση κατέ­γραψε ως αιτία θανάτου πνιγμό εξ εισ­ρο­φή­σεως ύδατος.

Το Πρω­το­δι­κείο δέχθηκε ρητά ότι πρό­κει­ται για εργα­τικό ατύχημα. Το συμβάν εκτυ­λί­χθηκε εντός του χώρου εργα­σίας, στον χρόνο της βάρδιας και κατά την εκτέ­λεση καθη­κό­ντων που είχαν ανα­τε­θεί στον θανόντα. Την κρίση ενί­σχυ­σαν διοι­κη­τι­κές δια­πι­στώ­σεις, όπως η σχετική ανα­γνώ­ριση από τον ΕΦΚΑ και απο­δο­χές της ίδιας της εται­ρείας. Κεντρική θέση στην αιτιο­λο­γία είχε ο Γενικός Κανο­νι­σμός Λιμένων αρ. 10, που προ­βλέ­πει ότι οι κατα­δύ­σεις με έργο εκτε­λού­νται του­λά­χι­στον από δύο δύτες, με πρό­βλεψη επι­πλέον δύτη ασφα­λείας όταν υπάρχει κίν­δυ­νος παγί­δευ­σης, και μετά από ενη­μέ­ρωση ή άδεια της λιμε­νι­κής αρχής.

Το πρω­τό­δικο Δικα­στή­ριο δια­πί­στωσε ότι οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις αυτές δεν τηρή­θη­καν. Επίσης, από περι­βαλ­λο­ντι­κούς όρους και τεχνι­κές μελέτες προ­έ­κυ­πτε υπο­χρέ­ωση αντι­κα­τά­στα­σης παλαιών κλωβών και τήρησης ελά­χι­στης από­στα­σης 3,10 μέτρων μεταξύ τους αντί του 1 μέτρου που δια­πι­στώ­θηκε στην πράξη, στοι­χείο που ενί­σχυσε τον κίνδυνο σύγκλι­σης και παγί­δευ­σης.

Οι θέσεις της υπε­ρά­σπι­σης και η απο­τί­μηση του Δικα­στη­ρίου

Οι ενα­γό­με­νοι υπο­στή­ρι­ξαν ότι η κατά­δυση έγινε για αναψυχή και εκτός καθη­κό­ντων και ότι ο θανών συνέ­βαλε συντρι­πτικά στην πρό­κληση του απο­τε­λέ­σμα­τος με ποσοστά έως 99% ή 95%. Το πρω­τό­δικο Δικα­στή­ριο απέρ­ριψε ως αβά­σι­μους τους ισχυ­ρι­σμούς αυτούς. Έκρινε ότι οι κατα­δύ­σεις απο­τε­λού­σαν μέρος των ανα­τε­θει­μέ­νων εργα­σιών, ότι η κατά­δυση έγινε εντός ωραρίου και στον χώρο της μονάδας και ότι η από­κλιση από τις υπο­χρε­ω­τι­κές δικλεί­δες ασφά­λειας, όπως η παρου­σία εξει­δι­κευ­μέ­νου συνερ­γείου, δεύ­τε­ρου δύτη ασφα­λείας και η ενη­μέ­ρωση του Λιμε­ναρ­χείου, βαρύνει πρω­τί­στως τον εργο­δότη και τα αρμόδια όργανα.

Το δια­τα­κτικό και τα ποσά

Στο δια­τα­κτικό της 468/2025, το Πρω­το­δι­κείο απέρ­ριψε την αγωγή κατά του τέταρ­του ενα­γο­μέ­νου, επι­βάλ­λο­ντας στους ενά­γο­ντες τα δικα­στικά του έξοδα ύψους 700 ευρώ. Αντι­θέ­τως, έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή κατά της εται­ρείας και δύο συν­δε­δε­μέ­νων φυσικών προ­σώ­πων και τους υπο­χρέ­ωσε εις ολό­κλη­ρον να κατα­βά­λουν άμεσα 100.000 ευρώ στην πρώτη ενά­γουσα με νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Επι­πλέον ανα­γνώ­ρισε ότι οφεί­λουν εις ολό­κλη­ρον 150.000 ευρώ στην ίδια, 250.000 ευρώ στον δεύτερο ενά­γο­ντα, 200.000 ευρώ στην τρίτη ενά­γουσα και 50.000 ευρώ στον τέταρτο ενά­γο­ντα, όλα με νόμιμο τόκο από την επίδοση μέχρι εξό­φλη­σης. Επι­βλή­θη­καν ακόμη δικα­στικά έξοδα 10.000 ευρώ σε βάρος των τριών πολι­τι­κών ενα­γο­μέ­νων για το μέρος της αγωγής που έγινε δεκτό.

Τους ενά­γο­ντες εκπρο­σώ­πησε η δικη­γό­ρος Θεοδώρα Τζήκα. Για την εται­ρεία και δύο εκ των ενα­γο­μέ­νων παρέστη ο δικη­γό­ρος Δημή­τριος Μαρ­κά­τος, ενώ ο τέταρ­τος ενα­γό­με­νος εκπρο­σω­πή­θηκε από τη δικη­γόρο Μαρ­γα­ρίτα Καρ­πα­θάκη.