Στην Ολομέλεια του ΣτΕ στις 10.10.2025 οι υποθέσεις Κόγγου, Καλοπήτα και Θωμάτου που θα χαράξουν το μέλλον του εκλέγεσθαι

• Τρεις εκλο­γι­κές δια­μά­χες από τη Ρόδο ενώπιον της Ολο­μέ­λειας του ΣτΕ για μια δεσμευ­τική ερμη­νεία του εκλο­γι­κού νόμου με πανελ­λα­δι­κές συνέ­πειες

Η 10η Οκτω­βρίου 2025 είναι η ημέρα που ανα­μέ­νε­ται να καθο­ρί­σει τα όρια της τοπικής δημο­κρα­τίας στη χώρα. Η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας θα συνε­δριά­σει για να εξε­τά­σει τρεις υπο­θέ­σεις που ξεκί­νη­σαν από τις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές της Ρόδου, αλλά πλέον αφορούν ολό­κληρη την Ελλάδα.

Οι προ­σφυ­γές Κόγγου, Καλο­πήτα και Θωμάτου δεν περιο­ρί­ζο­νται σε προ­σω­πι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις· αγγί­ζουν τον πυρήνα του δικαιώ­μα­τος του εκλέ­γε­σθαι, θέτο­ντας κρίσιμα ερω­τή­ματα για το πώς πρέπει να ερμη­νεύ­ο­νται τα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας.

Η υπόθεση Κόγγου και η πρώτη ανα­τροπή

Ο εκλεγ­μέ­νος δημο­τι­κός σύμ­βου­λος στην Ιαλυσό βρέθηκε στο στό­χα­στρο ένστα­σης που υπο­στή­ριζε ότι είχε ενεργή σύμβαση με τον Δήμο άνω των 10.000 ευρώ, γεγονός που τον καθι­στούσε έκπτωτο.

Το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου με την απόφαση 337/2024 δέχτηκε την ένσταση και αφαί­ρεσε την έδρα του.

Ο ίδιος προ­σέ­φυγε στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, το οποίο με την απόφαση 1086/2025 έκρινε ότι το ζήτημα υπερ­βαί­νει τα τοπικά όρια και πρέπει να εξε­τα­στεί στην Ολο­μέ­λεια.

Η υπόθεση Καλο­πήτα και η απόφαση-σταθμός 615/2025

Ο Τσα­μπί­κος – Βάιος Καλο­πή­τας, επίσης εκλεγ­μέ­νος με τον συν­δυα­σμό «ΕΝΑ – Ενω­μέ­νοι Αλλά­ζουμε – Μαζί για τη Ρόδο», έχασε την έδρα του έπειτα από ένσταση που επι­κα­λέ­στηκε τη συμ­με­τοχή του σε εται­ρεία με συμ­βά­σεις άνω των 10.000 ευρώ με τον Δήμο Ρόδου. Το ΣτΕ, με την απόφαση 615/2025, δεν περιο­ρί­στηκε στην τυπική κρίση της υπό­θε­σης αλλά άνοιξε τον δρόμο για μια βαθύ­τερη συνταγ­μα­τική προ­σέγ­γιση.

Η απόφαση αυτή έθεσε τέσ­σε­ρις θεμε­λιώ­δεις άξονες ερμη­νείας:

1. Το συνταγ­μα­τικό πλαίσιο: Υπεν­θύ­μισε ότι τα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας είναι περιο­ρι­στικά στους βου­λευ­τές, ενώ στους τοπι­κούς αιρε­τούς ο νομο­θέ­της έχει μεγα­λύ­τερη ελευ­θε­ρία, υπό τον όρο της ανα­λο­γι­κό­τη­τας.

2. Ο κρί­σι­μος χρόνος: Η νομι­μό­τητα της υπο­ψη­φιό­τη­τας κρί­νε­ται από την 1η Ιανουα­ρίου του έτους των εκλογών και μέχρι την ανα­κή­ρυξη και εκλογή του υπο­ψη­φίου.

3. Η έννοια της “σύμ­βα­σης σε ισχύ”: Ως ενεργή θεω­ρεί­ται η σύμβαση μέχρι την τυπική παρα­λαβή της, όχι μόνο μέχρι την εκτέ­λεση των υπο­χρε­ώ­σεών της.

4. Η αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας: Το όριο των 10.000 ευρώ είναι θεμιτό, καθώς απο­τρέ­πει την οικο­νο­μική εξάρ­τηση αιρετών από τον δήμο, αλλά δεν πρέπει να ερμη­νεύ­ε­ται υπέρ­με­τρα ώστε να απο­κλεί­ο­νται αδι­καιο­λό­γητα πολίτες από το δικαί­ωμα του εκλέ­γε­σθαι.

Οι τέσ­σε­ρις αυτοί άξονες συνι­στούν το θεσμικό υπό­βα­θρο πάνω στο οποίο η Ολο­μέ­λεια θα κληθεί να τοπο­θε­τη­θεί με δεσμευ­τικό τρόπο.

Η υπόθεση Θωμάτου και η ανάγκη  για καθο­λική λύση

Ο Μιχαήλ Θωμάτος, εκλεγ­μέ­νος στην εκλο­γική περι­φέ­ρεια Καμεί­ρου, βρέθηκε σε παρό­μοια θέση. Παρότι το Πρω­το­δι­κείο απέρ­ριψε την ένσταση εις βάρος του, το ΣτΕ με την απόφαση 616/2025 έκρινε ότι η υπόθεση δεν μπορεί να αφεθεί σε απο­σπα­σμα­τική κρίση.

Ο ίδιος, μάλιστα, υπέβαλε αίτηση αναί­ρε­σης για να μην αφήσει νομικά περι­θώ­ρια αμφι­σβή­τη­σης στο μέλλον.

Η Ολο­μέ­λεια θα δώσει έτσι μια καθο­λική λύση που θα καλύ­πτει όλα τα παρό­μοια ζητή­ματα.

Η θεσμική σημασία της 10ης Οκτω­βρίου 2025

Με την παρα­πο­μπή και των τριών υπο­θέ­σεων στην Ολο­μέ­λεια, το ΣτΕ δείχνει ότι δεν επι­θυ­μεί να αφήσει αμφι­ση­μίες στη νομο­λο­γία.

Η ορι­στική κρίση θα δια­μορ­φώ­σει ένα δεσμευ­τικό πλαίσιο που θα ισχύει για όλες τις μελ­λο­ντι­κές εκλο­γι­κές δια­δι­κα­σίες στους δήμους της χώρας.

Το δια­κύ­βευμα είναι σαφές: πώς θα συν­δυα­στεί η ανάγκη δια­φά­νειας και απο­τρο­πής οικο­νο­μι­κών εξαρ­τή­σεων από τους δήμους με τη συνταγ­μα­τική εγγύηση της ελεύ­θε­ρης συμ­με­το­χής των πολιτών στην πολι­τική ζωή.

Η απόφαση της Ολο­μέ­λειας θα απο­τε­λέ­σει οδηγό για τη νομο­λο­γία των επό­με­νων δεκα­ε­τιών και θα χαράξει νέους κανόνες στη λει­τουρ­γία της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης.

Η τοπική κοι­νω­νία της Ρόδου ζει ήδη τις συνέ­πειες των απο­φά­σεων που οδή­γη­σαν σε ανα­τρο­πές στο δημο­τικό

συμ­βού­λιο.

Όμως η σημασία των υπο­θέ­σεων ξεπερνά κατά πολύ τα σύνορα του νησιού. Όλες οι δημο­τι­κές εκλογές της χώρας θα επη­ρε­α­στούν από την ερμη­νεία που θα δώσει η Ολο­μέ­λεια.

Στις 10 Οκτω­βρίου 2025, το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας δεν θα κρίνει μόνο τρεις έδρες στη Ρόδο. Θα κρίνει τον τρόπο με τον οποίο ορί­ζε­ται το εκλέ­γε­σθαι στην Ελλάδα του 21ου αιώνα.