Στις 10 Οκτωβρίου 2025 η Ολομέλεια του ΣτΕ θα αποφασίσει οριστικά για τις εκλογικές ενστάσεις στον Δήμο Ρόδου

• Το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ με τρεις απο­φά­σεις άνοιξε τον δρόμο για μια ενιαία και δεσμευ­τική ερμη­νεία του εκλο­γι­κού νόμου • Η απόφαση 615/2025 για τον Καλο­πήτα θέτει το θεσμικό πλαίσιο και η Ολο­μέ­λεια θα κρίνει το μέλλον του εκλέ­γε­σθαι στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση

Η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας θα συνε­δριά­σει στις 10 Οκτω­βρίου 2025 για να απο­φα­σί­σει επί υπο­θέ­σεων που δεν αφορούν απλώς στην εκλο­γική ανα­μέ­τρηση στη Ρόδο του Οκτω­βρίου 2023, αλλά τον ίδιο τον πυρήνα του δικαιώ­μα­τος του εκλέ­γε­σθαι και την οριο­θέ­τηση των κωλυ­μά­των εκλο­γι­μό­τη­τας.

Η τελική κρίση θα απο­τε­λέ­σει δεδι­κα­σμένο με πανελ­λα­δική εμβέ­λεια, δεσμεύ­ο­ντας κάθε μελ­λο­ντική εκλο­γική δια­δι­κα­σία στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Ειση­γη­τής των υπο­θέ­σεων ορί­στηκε ο δικα­στής Βασίλης Ανδρου­λά­κης, στον οποίο συγκε­ντρώ­νε­ται το βαρύ θεσμικό έργο της παρου­σί­α­σης των νομικών ζητη­μά­των στην Ολο­μέ­λεια.

Οι απο­φά­σεις του Γ΄ Τμή­μα­τος και η απαρχή της δικα­στι­κής δια­μά­χης

Η «δημο­κρα­τική» δημο­σί­ευσε τις τρεις απο­φά­σεις του Γ΄ Τμή­μα­τος του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας που αφορούν τους υπο­ψη­φί­ους και εκλε­γέ­ντες δημο­τι­κούς συμ­βού­λους Τσα­μπίκο – Βάιο Καλο­πήτα και Μιχαήλ Θωμάτο. Οι απο­φά­σεις αυτές δεν περιο­ρί­ζο­νται στη διευ­θέ­τηση ατο­μι­κών εκλο­γι­κών δια­φο­ρών, αλλά επε­κτεί­νο­νται σε ζητή­ματα που άπτο­νται θεμε­λιω­δών συνταγ­μα­τι­κών αρχών.

Οι δικα­στές επι­χει­ρη­μα­το­λό­γη­σαν υπερ της ανάγκης για μια ενιαία νομο­λο­γιακή στάση. Το Γ΄ Τμήμα ανα­γνώ­ρισε ότι τα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας δεν μπορούν να ερμη­νεύ­ο­νται απο­σπα­σμα­τικά, διότι δια­φο­ρε­τικά θα δημιουρ­γού­νται αντι­φα­τικά απο­τε­λέ­σματα που θίγουν την ίδια τη λαϊκή κυριαρ­χία.

Η παρα­πο­μπή στην Ολο­μέ­λεια δεν απο­τε­λεί απλώς μια τυπική δια­δι­κα­σία, αλλά ένα βήμα που φανε­ρώ­νει το βάρος των ζητη­μά­των: η ορι­στική ερμη­νεία θα δεσμεύ­σει όλους τους δήμους και τα διοι­κη­τικά δικα­στή­ρια της χώρας.

Η υπόθεση Καλο­πήτα και η απόφαση 615/2025

Η υπόθεση του Τσα­μπί­κου – Βάιου Καλο­πήτα βρί­σκε­ται στον πυρήνα της όλης δια­μά­χης. Εκλε­γείς δημο­τι­κός σύμ­βου­λος Ρόδου με τον συν­δυα­σμό «ΕΝΑ – Ενω­μέ­νοι Αλλά­ζουμε – Μαζί για τη Ρόδο», έχασε την έδρα του μετά από απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου. Το Πρω­το­δι­κείο είχε απο­δε­χθεί ένσταση της αντι­πά­λου του Κρυ­στάλ­λως Γιαν­τσί­δου, κρί­νο­ντας ότι ο Καλο­πή­τας είχε κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας λόγω συμ­με­το­χής του σε εται­ρεία με συμ­βά­σεις άνω των 10.000 ευρώ με τον Δήμο Ρόδου.

Το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, με την απόφαση 615/2025, επι­χεί­ρησε μια βαθιά συνταγ­μα­τική προ­σέγ­γιση. Το Δικα­στή­ριο υπεν­θύ­μισε ότι το άρθρο 5 του Συντάγ­μα­τος ανα­γνω­ρί­ζει την ελευ­θε­ρία συμ­με­το­χής στην πολι­τική ζωή, ενώ το άρθρο 52 κατο­χυ­ρώ­νει την ανό­θευτη εκδή­λωση της λαϊκής βού­λη­σης. Υπεν­θύ­μισε επίσης ότι τα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας πρέπει να συν­δέ­ο­νται με θεμι­τούς σκοπούς και να ερμη­νεύ­ο­νται περιο­ρι­στικά, διότι κάθε διεύ­ρυνσή τους εγκυ­μο­νεί τον κίνδυνο να απο­στε­ρή­σει πολίτες από ένα βασικό δικαί­ωμα.

Η απόφαση έθεσε θεμέλια σε τέσ­σε­ρις άξονες:

1. Το συνταγ­μα­τικό πλαίσιο: Στους βου­λευ­τές, τα κωλύ­ματα είναι ρητά και περιο­ρι­στικά, ενώ στους τοπι­κούς αιρε­τούς ο κοινός νομο­θέ­της έχει ευρύ­τερο περι­θώ­ριο, υπό τον όρο της ανα­λο­γι­κό­τη­τας.

2. Η έννοια του “κρί­σι­μου χρόνου”: Η νομι­μό­τητα της υπο­ψη­φιό­τη­τας κρί­νε­ται από την 1η Ιανουα­ρίου του έτους των εκλογών και για κάθε χρονικό σημείο που ακο­λου­θεί μέχρι την εκλογή.

3. Η έννοια της “σύμ­βα­σης σε ισχύ”: Σύμβαση θεω­ρεί­ται ενεργή μέχρι να ολο­κλη­ρω­θεί η τυπική παρα­λαβή, όχι απλώς η υλική εκτέ­λεσή της.

4. Η αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας: Το όριο των 10.000 ευρώ θεω­ρεί­ται θεμιτό, καθώς απο­τρέ­πει υπέρ­με­τρη οικο­νο­μική εξάρ­τηση αιρετού από τον δήμο.

Η υπόθεση Γιαν­τσί­δου κατά Θωμάτου – Η απόφαση 616/2025

Η Κρυ­στάλλω Γιαν­τσί­δου, υπο­ψή­φια με τον συν­δυα­σμό «Με Δύναμη για τη Ρόδο», στρά­φηκε και κατά του εκλε­γέ­ντος συμ­βού­λου Μιχαήλ Θωμάτου στην εκλο­γική περι­φέ­ρεια Καμεί­ρου, με το επι­χεί­ρημα ότι και εκείνος μετείχε σε εται­ρεία που συνερ­γα­ζό­ταν οικο­νο­μικά με τον Δήμο. Το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο είχε απορ­ρί­ψει την ένσταση, ωστόσο το ΣτΕ με την απόφαση 616/2025 επε­σή­μανε ότι η υπόθεση εγείρει γενι­κό­τε­ρης σημα­σίας ζητή­ματα που δεν μπορούν να αφεθούν να κριθούν απο­μο­νω­μένα.

Η παρα­πο­μπή στην Ολο­μέ­λεια απο­κα­λύ­πτει ότι το ΣτΕ αναζητά μια ενιαία λύση, ικανή να καλύψει όλες τις παρό­μοιες περι­πτώ­σεις που ανα­κύ­πτουν ή θα ανα­κύ­ψουν στο μέλλον.

Η αίτηση του Θωμάτου και η απόφαση 617/2025

Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι ότι ο ίδιος ο Μιχαήλ Θωμάτος, παρότι είχε δικαιω­θεί σε πρώτο βαθμό, κατέ­θεσε αίτηση αναί­ρε­σης κατά της από­φα­σης. Με την απόφαση 617/2025 το ΣτΕ έκρινε ότι το αιτιο­λο­γικό της πρω­το­βάθ­μιας από­φα­σης ενδέ­χε­ται να του δημιουρ­γή­σει ερμη­νευ­τικά προ­βλή­ματα σε μελ­λο­ντι­κές κρίσεις, και για τον λόγο αυτό ανέβαλε την τελική απόφαση μέχρι να απο­φαν­θεί η Ολο­μέ­λεια.

Αυτό ανα­δει­κνύει ότι το πρό­βλημα δεν αφορά μόνο στην απώλεια ή στη δια­τή­ρηση μιας έδρας στο δημο­τικό συμ­βού­λιο, αλλά τη συνο­λική σαφή­νεια και ασφά­λεια δικαίου που πρέπει να χαρα­κτη­ρί­ζει κάθε εκλο­γικό κανόνα.

Η θεσμική σημασία της Ολο­μέ­λειας

Η παρα­πο­μπή και των τριών υπο­θέ­σεων στην Ολο­μέ­λεια φανε­ρώ­νει ότι οι απο­φά­σεις αυτές ξεπερ­νούν τη Ρόδο. Η Ολο­μέ­λεια θα ανα­λά­βει να χαράξει μια ενιαία και δεσμευ­τική ερμη­νεία για τα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας, ώστε να απο­φευ­χθούν οι αντι­φά­σεις και οι αβε­βαιό­τη­τες που δημιουρ­γούν πολ­λα­πλές ερμη­νείες.

Η τελική απόφαση θα απο­τε­λέ­σει νομο­λο­γιακό οδηγό για όλες τις μελ­λο­ντι­κές εκλογές στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Θα απα­ντή­σει στο κρίσιμο ερώτημα: πώς συν­δυά­ζε­ται η προ­στα­σία της αμε­ρο­λη­ψίας των αιρετών με τη δια­σφά­λιση του θεμε­λιώ­δους δικαιώ­μα­τος των πολιτών να θέτουν υπο­ψη­φιό­τητα.