Τροχαία: Κάμερες, ψηφιακές κλήσεις και τεχνητή νοημοσύνη στη μάχη για τη «γενοκτονία της ασφάλτου»

Στην ψηφιο­ποί­ηση του συστή­μα­τος κατα­γρα­φής παρα­βά­σεων ενα­πο­θέ­τει τις ελπίδες της η Πολι­τεία για τη μείωση των τρο­χαίων καθώς η χώρα μας εξα­κο­λου­θεί να πλη­ρώ­νει βαρύ φόρο αίματος στην άσφαλτο με τον αριθμό των νεκρών να αυξά­νε­ται εκ νέου ύστερα από τη βελ­τί­ωση της δεκα­ε­τίας 2010 – 2020.

Την ώρα που η Ευρω­παϊκή Ένωση για την περίοδο 2021 – 2030 έχει θέσει ως στόχο τη μείωση κατά 50% των νεκρών και των σοβαρά τραυ­μα­τιών από τροχαία σε μια πορεία που οδηγεί μακρο­πρό­θε­σμα στο «Όραμα Μηδέν» για μηδε­νι­κούς θανά­τους έως το 2050, η Ελλάδα ύστερα από τη μείωση των θυμάτων κατά 50% έως το 2020, εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται σχεδόν στον πάτο της ευρω­παι­κής κατά­τα­ξης.

Το 2021 η χώρα βρέθηκε στην 22η θέση μεταξύ των κρατών – μελών της Ε.Ε., με 57 θανά­τους ανά εκα­τομ­μύ­ριο κατοί­κων. Τα στα­τι­στικά ανα­δει­κνύ­ουν ως βασική αιτία το υψηλό ποσοστό θανάτων σε μοτο­σι­κλε­τι­στές και τροχαία εντός κατοι­κη­μέ­νων περιο­χών. Κρίσιμα ζητή­ματα συνε­χί­ζουν να απο­τε­λούν η υπερ­βο­λική ταχύ­τητα, η μη χρήση ζώνης ασφα­λείας και κράνους, καθώς και η επι­κίν­δυνη οδήγηση. Ειδικά στις αστικές περιο­χές, η συμ­μόρ­φωση των οδηγών με τους βασι­κούς κανόνες κυκλο­φο­ρίας παρου­σιά­ζει σημα­ντικά κενά.

Στην κατεύ­θυνση της βελ­τί­ω­σης των δεικτών ασφα­λείας στους ελλη­νι­κούς δρόμους, μετά την αυστη­ρο­ποί­ηση του Κώδικα Οδικής Κυκλο­φο­ρίας (ΚΟΚ), ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται στην ανα­βάθ­μιση του συστή­μα­τος ελέγχου και επι­βο­λής προ­στί­μων, μέσω της δημιουρ­γίας ενός Ενιαίου Εθνικού Συστή­μα­τος Ψηφια­κής Κατα­γρα­φής και Δια­χεί­ρι­σης Ελέγχων και Προ­στί­μων Τρο­χαίας, το οποίο θα στη­ρί­ζε­ται στη λει­τουρ­γία στα­θε­ρών και μη καμερών σε 2.888 σημεία στην Αττική, τη Θεσ­σα­λο­νίκη και την Κρήτη με ανοιχτό το ενδε­χό­μενο τοπο­θέ­τη­σής τους και σε άλλες περιο­χές της επι­κρά­τειας.

Το λογι­σμικό του συστή­μα­τος θα ανα­λαμ­βά­νει την ψηφιακή δια­χεί­ριση των ελέγχων και την έκδοση κυρω­τι­κών πράξεων, ενώ θα παρέχει στους πολίτες τη δυνα­τό­τητα ηλε­κτρο­νι­κής πλη­ρω­μής των προ­στί­μων και υπο­βο­λής ενστά­σεων.

Αυτήν την εβδο­μάδα η Κοι­νω­νία της Πλη­ρο­φο­ρίας Α.Ε., έθεσε σε δια­βού­λευση το τεύχος δια­κή­ρυ­ξης του μεγάλου δια­γω­νι­σμού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 116,3 εκατ. ευρώ για την προ­μή­θεια, εγκα­τά­σταση και λει­τουρ­γία για 10 έτη ενός δικτύου 2.500 καμερών, που θα τοπο­θε­τη­θούν σε βασικά οδικά σημεία σε όλη την επι­κρά­τεια.

Οι κάμερες αυτές θα παρα­κο­λου­θούν και θα κατα­γρά­φουν παρα­βιά­σεις όπως υπέρ­βαση του ορίου ταχύ­τη­τας, παρα­βί­αση ερυθρού σημα­το­δότη, χρήση κινητού τηλε­φώ­νου κατά την οδήγηση, μη χρήση ζώνης ασφα­λείας και είσοδο σε λεω­φο­ρειο­λω­ρί­δες, ενώ θα μπορούν να κάνουν και ανα­γνώ­ριση προ­σώ­που. Από το σύνολο των καμερών, οι 2.000 θα είναι στα­θε­ρές επι­βλέ­πο­ντας από 2 έως και 4 λωρίδες κυκλο­φο­ρίας ανι­χνεύ­ο­ντας παρα­βιά­σεις και κατα­γρά­φο­ντας αριθ­μούς πινα­κί­δων κυκλο­φο­ρίας, ενώ 500 θα είναι κινητές και θα εγκα­τα­στα­θούν εντός των λεω­φο­ρείων.

Θα ανι­χνεύ­ουν τις παρα­βά­σεις με τη χρήση ΑΙ

Οι νέες κάμερες ανα­μέ­νε­ται να αξιο­ποιούν τεχνο­λο­γίες τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης για την ανί­χνευση παρα­βά­σεων χωρίς την ανάγκη ανθρώ­πι­νης παρέμ­βα­σης. Θα υπο­στη­ρί­ζουν σε πραγ­μα­τικό χρόνο την αυτό­ματη ανα­γνώ­ριση πινα­κί­δων, τη δια­σταύ­ρωση στοι­χείων με εθνικές και ευρω­παϊ­κές βάσεις δεδο­μέ­νων (όπως το Σύστημα Πλη­ρο­φο­ριών Σένγκεν και η INTERPOL), αλλά και την ανα­ζή­τηση ανα­σφά­λι­στων οχη­μά­των.

Η επιλογή των σημείων εγκα­τά­στα­σης των 2.000 στα­θε­ρών καμερών θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σε συνερ­γα­σία με την Τροχαία, βάσει ειδικής μελέτης εφαρ­μο­γής, την οποία θα εκπο­νή­σει ο ανά­δο­χος του έργου. Οι πρώτες περιο­χές στις οποίες θα ανα­πτυ­χθεί το δίκτυο περι­λαμ­βά­νουν την Αττική, τη Θεσ­σα­λο­νίκη και την Κρήτη. Συμπλη­ρω­μα­τικά, 388 κάμερες πρό­κει­ται να τοπο­θε­τη­θούν σε φανάρια 41 κομ­βι­κών αξόνων σε περίπου 90 της πρω­τεύ­ου­σας, με πρω­το­βου­λία της Περι­φέ­ρειας Αττικής, ανε­βά­ζο­ντας τον συνο­λικό αριθμό των καμερών στους 2.888 μέχρι τα τέλη του 2026. Πάντως το ακριβές χρο­νο­διά­γραμμα της πλήρους λει­τουρ­γίας του συστή­μα­τος παρα­μέ­νει ακόμα θολό, ενώ στην πορεία της δια­δι­κα­σίας θα απο­σα­φη­νι­στούν και τα ακριβή σημεία εγκα­τά­στα­σης των καμερών και αν σε αυτά θα συμπε­ρι­λη­φθούν και άλλα αστικά κέντρα.

Το συνο­λικό κόστος της προ­μή­θειας του εξο­πλι­σμού ανέρ­χε­ται σε 41.735.000 ευρώ (πλέον ΦΠΑ).

Να σημειω­θεί ότι το υπάρχον δίκτυο καμερών στην Ελλάδα κρί­νε­ται ανε­παρ­κές και ξεπε­ρα­σμένο. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στη δια­κή­ρυξη του έργου, πολλές από τις υφι­στά­με­νες κάμερες είναι παλαιάς τεχνο­λο­γίας, κάποιες λει­τουρ­γούν ακόμα με φιλμ, ενώ σε αρκετές περι­πτώ­σεις δεν υπάρ­χουν καν συμ­βά­σεις συντή­ρη­σης. Σημα­ντι­κές ελλεί­ψεις παρα­τη­ρού­νται και στους επαρ­χια­κούς δρόμους και εθνικές οδούς, όπου η κάλυψη είναι εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμένη, ενώ ορι­σμέ­νες εξ αυτών δεν κατα­γρά­φουν ούτε υπερ­βά­σεις ταχύ­τη­τας.

«Σε βασι­κούς αυτο­κι­νη­τό­δρο­μους εκτός Αττικής, όπως η εθνική οδός Κορίν­θου – Τρί­πο­λης, υπάρ­χουν λίγες κάμερες, ενώ οι περισ­σό­τε­ρες υφι­στά­με­νες κάμερες χρη­σι­μο­ποιού­νται κυρίως για την κατα­γραφή παρα­βά­σεων, όπως η χρήση της ΛΕΑ, και όχι της παρα­κο­λού­θη­σης της ταχύ­τη­τας», ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά.

Εως και 10 χρόνια για την πληρωμή των κλήσεων – Σε εξέλιξη ο δίδυμος δια­γω­νι­σμος για το ψηφιακό σύστημα

Αντί­στοιχα, η δια­δι­κα­σία βεβαί­ω­σης και είσπρα­ξης των προ­στί­μων παρα­μέ­νει έως σήμερα ανα­πο­τε­λε­σμα­τική. Σύμφωνα με το ισχύον καθε­στώς, η ταμειακή βεβαί­ωση μιας παρά­βα­σης μπορεί να καθυ­στε­ρή­σει έως και πέντε έτη, ενώ η δια­δι­κα­σία είσπρα­ξης μπορεί να διαρ­κέ­σει άλλα τόσα, αγγί­ζο­ντας συνο­λικά τα δέκα χρόνια. Το φαι­νό­μενο αυτό απο­δί­δε­ται κυρίως στην απουσία ψηφια­κής υπο­δο­μής, τη γρα­φειο­κρα­τία των Δήμων και τη δυσκο­λία συνερ­γα­σίας μεταξύ των εμπλε­κό­με­νων φορέων.

Το νέο Ενιαίο Ψηφιακό Σύστημα εκτι­μά­ται ότι θα εξα­λεί­ψει αυτά τα προ­βλή­ματα. Ο σχε­τι­κός δια­γω­νι­σμός «τρέχει» ήδη με στόχο να προ­κύ­ψει ένα λογι­σμικό ολι­στι­κής δια­χεί­ρι­σης. Οι παρα­βά­σεις που θα κατα­γρά­φο­νται αυτό­ματα από τις κάμερες ή χει­ρο­κί­νητα από τους αστυ­νο­μι­κούς, θα κατα­χω­ρού­νται σε κεντρικό σύστημα. Το σύστημα θα ανα­λαμ­βά­νει την άμεση έκδοση και απο­στολή της ειδο­ποί­η­σης στον οδηγό, με δυνα­τό­τητα ηλε­κτρο­νι­κής πλη­ρω­μής μέσω τρα­πε­ζι­κών εφαρ­μο­γών ή πλατ­φορ­μών του Δημο­σίου.

Οι πολίτες θα έχουν επίσης τη δυνα­τό­τητα να υπο­βά­λουν ένσταση ψηφιακά, να ζητή­σουν επα­νε­ξέ­ταση της υπό­θε­σής τους, να ζητή­σουν ακρόαση μέσω βιντε­ο­κλή­σης και να παρα­κο­λου­θούν την πορεία της δια­δι­κα­σίας μέσω ηλε­κτρο­νι­κών ειδο­ποι­ή­σεων. Όλες οι δια­δι­κα­σίες θα κατα­γρά­φο­νται ψηφιακά, με πλήρη ιχνη­λα­σι­μό­τητα και δια­φά­νεια, ενώ θα υπάρχει η δυνα­τό­τητα στα­τι­στι­κής ανά­λυ­σης των δεδο­μέ­νων για τον εντο­πι­σμό περιο­χών με αυξη­μένη επι­κιν­δυ­νό­τητα.

Δεδο­μέ­νης μάλιστα της ιχνη­λα­σι­μό­τη­τας, εκτι­μά­ται ότι θα μηδε­νι­στούν τα περι­στα­τικά «σβη­σί­μα­τος» κλήσεων. Η συνο­λική αξία της σύμ­βα­σης για το έργο ανέρ­χε­ται σε 10.368.000 ευρώ (προ ΦΠΑ) ή 12.856.320 ευρώ (με ΦΠΑ), ενώ η δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία βρί­σκε­ται αυτή τη στιγμή στη φάση αξιο­λό­γη­σης των προ­σφο­ρών.

Τα έργα θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν μέσω των προ­στί­μων του νέου Κ.Ο.Κ. και άλλων πηγών του Δημο­σίου.

Πιλο­τικό σύστημα ελέγχου υπο­τρο­πών

Ταυ­τό­χρονα με το νέο ψηφιακό σύστημα δρο­μο­λο­γεί­ται η ανά­πτυξη για δοκιμή ενός νέου Πλη­ρο­φο­ρια­κού Συστή­μα­τος Ελέγχου Υπο­τρο­πών.

Στόχος είναι να διε­ρευ­νη­θεί η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα ενός ψηφια­κού εργα­λείου στην παρα­κο­λού­θηση του ιστο­ρι­κού παρα­βά­σεων κάθε οδηγού, προ­κει­μέ­νου να εντο­πί­ζο­νται έγκαιρα οι περι­πτώ­σεις υπο­τρο­πής. Σε τέτοια περι­στα­τικά, θα μπορούν να ενερ­γο­ποιού­νται οι προ­βλε­πό­με­νες από τον ΚΟΚ αυστη­ρό­τε­ρες ποινές.

Ο κύκλος λει­τουρ­γίας του συστή­μα­τος είναι πλήρως αυτο­μα­το­ποι­η­μέ­νος: ξεκινά από την κατα­γραφή της παρά­βα­σης, συνε­χί­ζει με την ταυ­το­ποί­ηση του οχή­μα­τος ή του οδηγού μέσω ανα­γνώ­ρι­σης πινα­κί­δας κυκλο­φο­ρίας, και κατα­λή­γει στην αξιο­λό­γηση για τυχόν υπο­τροπή και την αντί­στοιχη έκδοση της διοι­κη­τι­κής πράξης.

Εκτός από την επιβολή ποινών, το σύστημα θα συγκε­ντρώ­νει και στα­τι­στικά δεδο­μένα για τη συχνό­τητα και τα είδη των υπο­τρο­πών, ανά περιοχή και χρονική περίοδο.

Για την πιλο­τική εφαρ­μογή του έργου, προ­βλέ­πε­ται η τοπο­θέ­τηση οκτώ καμερών σε επι­λεγ­μένα σημεία του οδικού δικτύου, βάσει συγκε­κρι­μέ­νων τεχνι­κών, κυκλο­φο­ρια­κών και στα­τι­στι­κών κρι­τη­ρίων. Οι κάμερες αυτές θα είναι εξο­πλι­σμέ­νες με τεχνο­λο­γία Αυτό­μα­της Ανα­γνώ­ρι­σης Πινα­κί­δων Κυκλο­φο­ρίας (ANPR), καθώς και με δυνα­τό­τη­τες κατα­γρα­φής δια­φό­ρων παρα­βά­σεων, όπως παρα­βί­αση του ορίου ταχύ­τη­τας, ερυθρού σημα­το­δότη ή λωρίδων απο­κλει­στι­κής χρήσης.

Το έργο έχει δοκι­μα­στικό χαρα­κτήρα και δεν προ­βλέ­πει μόνιμη εγκα­τά­σταση εξο­πλι­σμού. Με την ολο­κλή­ρωση της αξιο­λό­γη­σης της τεχνι­κής από­δο­σης του συστή­μα­τος και των δυνα­το­τή­των του να ενσω­μα­τω­θεί πλήρως στο νέο πλαίσιο του ΚΟΚ, αυτές οι οκτώ κάμερες θα απο­μα­κρυν­θούν.

Πηγή: ethnos.gr