Αποζημίωση και αναδρομικά για μη χορήγηση επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας σε πυροσβέστες της Ρόδου

Το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, με την απόφαση Α326/2025, έκρινε ότι η μη χορή­γηση επι­δό­μα­τος επι­κίν­δυ­νης και ανθυ­γιει­νής εργα­σίας σε πυρο­σβέ­στες πεντα­ε­τούς υπο­χρέ­ω­σης, οι οποίοι εκτε­λού­σαν καθή­κο­ντα οδηγών βαρέων πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των, συνι­στούσε αδι­καιο­λό­γητη δυσμενή μετα­χεί­ριση. Η δικα­στική κρίση στη­ρί­χθηκε στην παρα­βί­αση της συνταγ­μα­τικά κατο­χυ­ρω­μέ­νης αρχής της ισό­τη­τας, καθώς οι ενά­γο­ντες τελού­σαν υπό τις ίδιες συν­θή­κες επι­κιν­δυ­νό­τη­τας με άλλους οδηγούς βαρέων φορ­τη­γών που λάμ­βα­ναν το επίδομα.

Οι ενά­γο­ντες είχαν προ­σλη­φθεί στο Πυρο­σβε­στικό Σώμα με σχέση δημο­σίου δικαίου, κατέ­χο­ντας άδειες ικα­νό­τη­τας οδή­γη­σης υπη­ρε­σια­κών οχη­μά­των κατη­γο­ρίας Γ΄, και εκτε­λού­σαν καθη­με­ρινά καθή­κο­ντα οδή­γη­σης βαρέων πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των.

Παρά την ιδιαι­τέ­ρως επι­κίν­δυνη φύση της εργα­σίας τους, το επίδομα των 150 ευρώ μηνιαίως που προ­βλέ­πε­ται από την Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση του 2012 δεν τους κατα­βαλ­λό­ταν, αν και χορη­γείτο σε οδηγούς άλλων φορέων του Δημο­σίου.

Οι ίδιοι υπο­στή­ρι­ξαν ότι η παρά­λειψη κατα­βο­λής του επι­δό­μα­τος συνι­στούσε παρα­βί­αση της ισό­τη­τας και ζήτησαν ανα­δρο­μικά για περιό­δους που εκτεί­νο­νταν έως και πέντε χρόνια πριν από την κατά­θεση της αγωγής, καθώς και χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση για ηθική βλάβη.

Η νομική επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία

Το δικα­στή­ριο ανέλυσε τις δια­τά­ξεις του άρθρου 105 του Εισα­γω­γι­κού Νόμου του Αστικού Κώδικα, που θεμε­λιώ­νουν ευθύνη του Δημο­σίου για παρά­νο­μες πράξεις ή παρα­λεί­ψεις οργάνων του, καθώς και την ερμη­νεία της αρχής της ισό­τη­τας του άρθρου 4 του Συντάγ­μα­τος. Δια­πι­στώ­θηκε ότι οι πυρο­σβέ­στες οδη­γού­σαν τα ίδια είδη βαρέων οχη­μά­των με εκείνα που καλύ­πτο­νταν από την ΚΥΑ, άρα υπήρχε ουσια­στική ταύτιση καθη­κό­ντων και συν­θη­κών.

Η μη συμπε­ρί­ληψή τους στη λίστα των δικαιού­χων θεω­ρή­θηκε αυθαί­ρετη διά­κριση, που επέφερε οικο­νο­μική ζημία αλλά και ηθική βλάβη λόγω της άνισης μετα­χεί­ρι­σης.

Το δικα­στή­ριο εξέτασε αυτε­πάγ­γελτα το ζήτημα της διετούς παρα­γρα­φής που προ­βλέ­πει το άρθρο 140 του ν. 4270/2014 για μισθο­λο­γι­κές αξιώ­σεις. Ελήφθη υπόψη η ανα­στολή των προ­θε­σμιών λόγω των μέτρων για την παν­δη­μία COVID-19, γεγονός που έσωσε μέρος των αξιώ­σεων από παρα­γραφή.

Ωστόσο, αξιώ­σεις που αφο­ρού­σαν το διά­στημα 2016-2018 κρί­θη­καν παρα­γε­γραμ­μέ­νες, καθώς είχε παρέλ­θει το ανώτατο χρονικό όριο χωρίς διακοπή της παρα­γρα­φής.

Το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο υπο­χρέ­ωσε το Δημόσιο να κατα­βά­λει στους πέντε πρώτους ενά­γο­ντες 3.600 ευρώ έκαστο για την περίοδο Φεβρουα­ρίου 2019 – Ιανουα­ρίου 2021 και στον έκτο 3.150 ευρώ για την περίοδο Μαΐου 2019 – Ιανουα­ρίου 2021. Επι­πλέον, ανα­γνώ­ρισε την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής 300 ευρώ σε κάθε έναν ως χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση για ηθική βλάβη, όλα νομι­μο­τό­κως από την επίδοση της αγωγής έως την πλήρη εξό­φληση.

Τα δικα­στικά έξοδα συμ­ψη­φί­στη­καν λόγω μερικής νίκης και ήττας των δια­δί­κων.

Η σημασία της από­φα­σης

Η κρίση αυτή εντάσ­σε­ται σε μία ευρύ­τερη νομο­λο­γιακή τάση που επα­να­ξιο­λο­γεί την επι­δο­μα­τική πολι­τική του Δημο­σίου με βάση την πραγ­μα­τική φύση της εργα­σίας και όχι απλώς την τυπική υπαγωγή σε συγκε­κρι­μέ­νες ειδι­κό­τη­τες. Παράλ­ληλα, ανα­δει­κνύει το ζήτημα της ίσης μετα­χεί­ρι­σης μεταξύ εργα­ζο­μέ­νων που εκτε­λούν όμοια καθή­κο­ντα, ιδίως σε επαγ­γέλ­ματα υψηλού κιν­δύ­νου.

Η απόφαση ενδέ­χε­ται να λει­τουρ­γή­σει ως οδηγός για παρό­μοιες υπο­θέ­σεις, ιδίως σε περι­πτώ­σεις όπου διοι­κη­τι­κές παρα­λεί­ψεις στερούν εργα­ζο­μέ­νους από θεσμο­θε­τη­μέ­νες απο­λα­βές, ενι­σχύ­ο­ντας την απαί­τηση συμ­μόρ­φω­σης της διοί­κη­σης με τη συνταγ­μα­τική αρχή της ισό­τη­τας.