Τα 4 κριτήρια για την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων

Τέσσερα κρι­τή­ρια που θα λει­τουρ­γούν ως προ­α­παι­τού­μενο πριν την έναρξη των συζη­τή­σεων για την κατάρ­τιση μια συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης θα προ­βλέ­πει το νέο πλαίσιο των συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων που επε­ξερ­γά­ζε­ται το υπουρ­γείο Εργα­σίας.

Τα κρι­τή­ρια αυτά περι­γρά­φο­νται στην ευρω­παϊκή οδηγία που θέτει ως στόχο την αύξηση του ποσο­στού κάλυψης των εργα­ζο­μέ­νων από συλ­λο­γική σύμβαση στο 80%, ενώ στον κοι­νω­νικό διάλογο που βρί­σκε­ται σε εξέλιξη μεταξύ του υπουρ­γείου Εργα­σίας και των κοι­νω­νι­κών εταίρων, μπαί­νουν και άλλοι παρά­με­τροι από την πλευρά των εργο­δο­τών.

Τα κρι­τή­ρια που τίθε­νται ως προ­α­παι­τού­μενο για την έναρξη των συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων είναι τα εξής:

1.Η εξέλιξη του δείκτη μισθών τόσο για το σύνολο της οικο­νο­μίας όσο και για το επίπεδο απο­δο­χών του κλάδου που αφορά η δια­πραγ­μά­τευση. Ο κλα­δι­κός δείκτης μισθών θα καθο­ρί­ζει σε μεγάλο βαθμό και το ύψος των αυξή­σεων που θα μπορούν να συζη­τη­θούν από τους εκπρο­σώ­πους των εργο­δο­τών και των εργα­ζο­μέ­νων ενός κλάδου.

2.Το κόστος παρα­γω­γής, και η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Τα δυο μεγέθη θα είναι γνωστά μέσα από μια βάση δεδο­μέ­νων που θα λει­τουρ­γεί ως πυξίδα για το επίπεδο ανθε­κτι­κό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων και επί της ουσίας θα καθο­ρί­ζουν και τα περι­θώ­ρια για τις αυξή­σεις που θα μπορούν να δώσουν οι εργο­δό­τες,  χωρίς; να δια­κιν­δυ­νεύ­ε­ται η αντα­γω­νι­στι­κό­τητά τους.

3.Η οικο­νο­μική κατά­σταση του κλάδου που συμ­με­τέ­χει στη συζή­τηση για την υπο­γραφή συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης. Η κερ­δο­φο­ρία ή οι  ζημιές, θα παίζουν ρόλο για το ύψος των αυξή­σεων όπως και για το ενδε­χό­μενο παγώ­μα­τος; Των απο­δο­χών λόγω αρνη­τι­κών απο­τε­λε­σμά­των. Για παρά­δειγμα όταν ένας κλάδος έχει υψηλή κερ­δο­φο­ρία δεν θα μπορούν οι επι­χει­ρή­σεις να επι­κα­λού­νται τα αντί­θετα για να απο­φύ­γουν τις αυξή­σεις μισθών. Αντί­στοιχα όταν υπάρ­χουν ζημιές  οι αυξή­σεις μισθών θα είναι περιο­ρι­σμέ­νες, αν όχι και μηδε­νι­κές.

4.Το ποσοστό απα­σχό­λη­σης στους επι­μέ­ρους κλάδους της οικο­νο­μίας. Τα χαμηλά ποσοστά απα­σχό­λη­σης συνήθως συν­δυά­ζο­νται με χαμηλές απο­δο­χές και ελλιπή έως μηδε­νική κάλυψη των εργα­ζο­μέ­νων από συλ­λο­γική σύμβαση. Σε τέτοιες περι­πτώ­σεις και σε συν­δυα­σμό με τα υπό­λοιπα κρι­τή­ρια θα επι­διώ­κε­ται η σύναψη συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης, είτε με απευ­θείας δια­πραγ­μα­τεύ­σεις εργο­δο­τών και εργα­ζο­μέ­νων, είτε με επέ­κταση μιας υπο­γρα­φεί­σας σύμ­βα­σης με την αντι­προ­σω­πευ­τι­κό­τερη εργο­δο­τική οργά­νωση στο σύνολο των εργα­ζο­μέ­νων εντός κλάδου.

Το υπουρ­γείο Εργα­σίας ενόψει της κατάρ­τι­σης του Εθνικού Σχεδίου για το νέο πλαίσιο των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων περι­μέ­νει τις προ­τά­σεις των κοι­νω­νι­κών εταίρων ως το τέλος Σεπτεμ­βρίου, προ­κει­μέ­νου να προ­χω­ρή­σει στην κατάρ­τιση νομο­σχε­δίου το οποίο θα θέτει τις βάσεις για την επα­να­φορά των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σεων.

Η ρήτρα εξαι­ρέ­σεων

Πέρα από τα παρα­πάνω κρι­τή­ρια, το ενδια­φέ­ρον ενόψει κατάρ­τι­σης του εθνικού σχεδίου για τις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις επι­κε­ντρώ­νε­ται σε δυο ζητή­ματα που θα απο­τε­λέ­σουν ενδε­χο­μέ­νως και πεδία αντι­πα­ρά­θε­σης, μεταξύ των κοι­νω­νι­κών εταίρων.

Το ένα είναι η ρήτρα των εξαι­ρέ­σεων από την τήρηση κλα­δι­κών συμ­βά­σεων που προ­βλέ­πει το άρθρο 53 του νόμου 4635/2019 για τις επι­χει­ρή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν σοβαρά οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα, και η οποία δεν  έχει ενερ­γο­ποι­η­θεί μέχρι σήμερα.

Η διάταξη ανα­φέ­ρει ότι “οι εθνικές και τοπικές ομοιο­ε­παγ­γελ­μα­τι­κές και κλα­δι­κές συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις είναι δυνατόν να θεσπί­ζουν ειδι­κούς όρους ή να εξαι­ρούν από την εφαρ­μογή συγκε­κρι­μέ­νων όρων τους εργα­ζο­μέ­νους που απα­σχο­λού­νται σε ειδικής κατη­γο­ρίας επι­χει­ρή­σεις όπως επι­χει­ρή­σεις κοι­νω­νι­κής οικο­νο­μίας, νομικά πρόσωπα μη κερ­δο­σκο­πι­κού σκοπού και επι­χει­ρή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν σοβαρά οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα, όπως κατ’ εξοχήν επι­χει­ρή­σεις σε καθε­στώς προ­πτω­χευ­τι­κής ή παρα­πτω­χευ­τι­κής ή πτω­χευ­τι­κής δια­δι­κα­σίας ή εξω­δι­κα­στι­κού συμ­βι­βα­σμού ή εξυ­γί­αν­σης”.

Η ρήτρα αυτή προ­βλέ­φθηκε μεν στο νόμο αλλά δεν έχει ενερ­γο­ποι­η­θεί καθώς ο νόμος προ­βλέ­πει κρι­τή­ρια που θα καθο­ρι­στούν με απόφαση του υπουρ­γείου Εργα­σίας. Τέτοια απόφαση δεν έχει εκδοθεί καθώς δεν υπήρχαν και οι λόγοι για να καθο­ρι­στούν εξαι­ρέ­σεις από τη στιγμή που δεν υπο­γρά­φο­νταν κλα­δι­κές συμ­βά­σεις.

Τώρα όμως που καταρ­τί­ζε­ται το νέο πλαίσιο για την επα­να­φορά των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σεων είναι πολύ πιθανό να τεθεί θέμα εφαρ­μο­γής της ρήτρας εξαί­ρε­σης επι­χει­ρή­σεων από την υπο­γραφή, την επέ­κταση και την εφαρ­μογή των όποιων αυξή­σεων θα εμπε­ριέ­χο­νται στους όρους των συμ­βά­σεων.

Επέ­κταση με ποσοστό κάτω του 50%

Το δεύτερο ζήτημα είναι η άρση των εμπο­δίων για την επέ­κταση των συμ­βά­σεων που θα κρίνει και το αν θα αυξηθεί το ποσοστό κάλυψης των εργα­ζο­μέ­νων στο 80% από 28% που είναι τώρα.

Το βασικό εμπόδιο στην επέ­κταση των κλα­δι­κών ή άλλων συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σεων είναι το ποσοστό 50%+1 των εργα­ζο­μέ­νων που θα πρέπει να απα­σχο­λούν οι επι­χει­ρή­σεις του κλάδου που αφορά η υπο­γρα­φείσα σύμβαση.

Μια συλ­λο­γική σύμβαση κηρύσ­σε­ται υπο­χρε­ω­τική με απόφαση του Υπουρ­γού Εργα­σίας αρκεί οι εργο­δό­τες που την υπο­γρά­φουν να απα­σχο­λούν ποσοστό μεγα­λύ­τερο του 50% των εργα­ζο­μέ­νων του κλάδου ή του επαγ­γέλ­μα­τος που αφορά η υπο­γρα­φείσα συλ­λο­γική σύμβαση.

Στο σχέδιο δράσης που ετοι­μά­ζει το υπουρ­γείο το 50%+1 θα επα­νε­ξε­τα­στεί με προ­ο­πτική να μειωθεί στο 40% ώστε να επε­κτεί­νο­νται χωρίς δυσκο­λίες οι κλα­δι­κές συμ­βά­σεις σε όλους τους εργα­ζό­με­νους και τις επι­χει­ρή­σεις ενός κλάδου.

Πηγή: capital.gr