Τουρκικά παιχνίδια με τις θαλάσσιες ζώνες

Στον ασφυ­κτικό κλοιό πίεσης σε όλα τα μέτωπα που συν­δέ­ο­νται με τα δικαιώ­ματα της Ελλάδας αλλά και της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας στις θαλάσ­σιες ζώνες που τους ανα­λο­γούν με βάση το διεθνές δίκαιο επι­μέ­νει η Αγκυρα, αυτή τη φορά ανα­δει­κνύ­ο­ντας ότι βρί­σκε­ται σε προ­χω­ρη­μέ­νες συζη­τή­σεις με τη Δαμασκό για τον καθο­ρι­σμό θαλασ­σίων ζωνών και υφα­λο­κρη­πί­δας, προ­φα­νώς εις βάρος της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας.

Η νέα αυτή εξέλιξη κατα­γρά­φε­ται, μάλιστα, εν μέσω των προ­σπα­θειών της Αθήνας να ακυ­ρώ­σει στην πράξη τις τουρ­κι­κές προ­σπά­θειες σε ένα άλλο μέτωπο, αυτό της Λιβύης, όπου η Αγκυρα επι­χει­ρεί να προ­σε­ται­ρι­στεί παρά­γο­ντες που μέχρι πρό­σφατα βρί­σκο­νταν σε αντί­παλο στρα­τό­πεδο, όπως η Βεγγάζη, για την κύρωση του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου.

Η επιλογή της Αγκυρας να τονίσει ότι δια­τη­ρεί στο ακέραιο την πρόθεσή της να οριο­θε­τή­σει Απο­κλει­στική Οικο­νο­μική Ζώνη (ΑΟΖ) με τη Συρία, υπεν­θυ­μί­ζει σε Αθήνα και Λευ­κω­σία τη θέση που ευθύς εξαρχής η Τουρκία είχε υιο­θε­τή­σει, την επομένη κιόλας της κατάρ­ρευ­σης του καθε­στώ­τος Ασαντ τον Δεκέμ­βριο του 2024.

Οπως είναι γνωστό, η Αγκυρα ασκεί σημα­ντική επιρροή στη Συρία και η κυβέρ­νηση του Αχμεντ Χουσεΐν αλ Σάρα δια­θέ­τει περιο­ρι­σμένα περι­θώ­ρια αυτο­νο­μίας, όπως έχει φανεί και από την ουσια­στικά ανύ­παρ­κτη επιρροή της Ε.Ε. στη Δαμασκό.

Π. Μαρι­νά­κης: Στη βάση του διε­θνούς δικαίου οι συζη­τή­σεις με τη Λιβύη

Η Αγκυρα προ­σπα­θεί με διά­φο­ρους τρόπους να προ­ω­θή­σει τις απο­λύ­τως πρω­το­φα­νείς απόψεις της περί απου­σίας οποιασ­δή­ποτε επή­ρειας των νησιών στον υπο­λο­γι­σμό χάραξης θαλασ­σίων ζωνών και υφα­λο­κρη­πί­δας, και σε περί­πτωση συμ­φω­νίας της Τουρ­κίας με τη Συρία η αρχή αυτή θα εφαρ­μο­στεί εις βάρος της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας κατά –περίπου– τον τρόπο που σχε­διά­στηκε και το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο εις βάρος της Κρήτης.

Η πολι­τική της Αγκυρας

Η προ­σπά­θεια προ­σε­ται­ρι­σμού και της Ανα­το­λι­κής Λιβύης για την κύρωση του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου, η επα­να­φορά των υπο­τι­θέ­με­νων δικαιω­μά­των της Τουρ­κίας και του ψευ­δο­κρά­τους εις βάρος της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας, η στάση που κρατάει εδώ και περίπου έναν χρόνο στο πεδίο και έχει οδη­γή­σει στην πρα­κτική ανα­στολή υψηλού συμ­βο­λι­σμού έργων, όπως η ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector) απο­τε­λούν εκφάν­σεις μιας κεντρι­κής πολι­τι­κής με στόχο την επιβολή τετε­λε­σμέ­νων, όπως αυτά απει­κο­νί­ζο­νται και στον χάρτη που συνο­δεύει το δόγμα της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας».

Είναι προ­φα­νές ότι αυτή η κατά­σταση δεν είναι ιδανική προ­κει­μέ­νου να προ­χω­ρή­σουν εκ νέου οι ουσια­στι­κές ελλη­νο­τουρ­κι­κές συζη­τή­σεις και, κυρίως, το Ανώτατο Συμ­βού­λιο Συνερ­γα­σίας υπό τους δύο ηγέτες, που όπως όλα δεί­χνουν μετα­τί­θε­ται προς το παρόν στις ελλη­νι­κές καλέν­δες.

Η Αθήνα «δια­βά­ζει» τις τουρ­κι­κές κινή­σεις ως απά­ντηση στις ελλη­νι­κές πρω­το­βου­λίες για τον θαλάσ­σιο χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό και τα θαλάσ­σια πάρκα σε Αιγαίο και Ιόνιο – Στη Βεγγάζη ο Γ. Γερα­πε­τρί­της.

Οι θέσεις της Αγκυρας, όπως επα­να­λή­φθη­καν χθες από το υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας της Τουρ­κίας, κατα­γρά­φο­νται μόλις τρεις ημέρες πριν από τη μετά­βαση του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Γιώργου Γερα­πε­τρίτη στη Βεγγάζη, όπου θα έχει συνο­μι­λίες με σκοπό να υπάρχει με την πλευρά του στρα­τάρχη Καλίφα Χαφτάρ μια καλύ­τερη συνερ­γα­σία στο μετα­να­στευ­τικό αλλά και να μην προ­χω­ρή­σει η βουλή στην κύρωση του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου. Η κατά­σταση ασφα­λείας στην Τρίπολη οδήγησε σε «σπάσιμο» της επί­σκε­ψης στα δύο, με τον κ. Γερα­πε­τρίτη να μετα­βαί­νει στην πρω­τεύ­ουσα της Λιβύης σε δεύτερο χρόνο (15 Ιουλίου), όπου, βεβαίως, οι απόψεις υπέρ της Αγκυρας είναι παγιω­μέ­νες.

Επι­μέ­νει η Αγκυρα: Νόμιμο το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο – Δεν απο­δε­χό­μα­στε τις θέσεις Ελλάδας και Κύπρου

Η επι­στροφή των Τούρκων σε υψηλούς ρητο­ρι­κούς τόνους συν­δέ­ε­ται και με την επι­κεί­μενη ανα­κοί­νωση των θαλασ­σίων πάρκων σε Αιγαίο και Ιόνιο που, όπως ανέφερε χθες ο κ. Γερα­πε­τρί­της (protothema.gr), θα γίνει «πολύ σύντομα». Η τουρ­κική στάση συν­δέ­ε­ται, βεβαίως, με όλες τις τελευ­ταίες πρω­το­βου­λίες εκ μέρους της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης, ξεκι­νώ­ντας από τον θαλάσ­σιο χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό τον Απρίλιο και εν συνε­χεία, τον Ιούνιο, την επι­ση­μο­ποί­ηση μέσω των αρμό­διων οδών της Ε.Ε. της προ­κή­ρυ­ξης ενδια­φέ­ρο­ντος για την έρευνα υδρο­γο­ναν­θρά­κων στα νότια και νοτιο­δυ­τικά της Κρήτης.

Η παρα­σκη­νιακή κινη­το­ποί­ηση ισχυρών περι­φε­ρεια­κών δρώντων, όπως η Αίγυ­πτος, με στόχο την ανά­σχεση της τουρ­κι­κής επιρ­ροής, δεν συν­δέ­ε­ται τόσο με τα ελλη­νικά συμ­φέ­ρο­ντα όσο με τις τερά­στιες πιέσεις που δέχεται η μεγάλη αραβική χώρα λόγω των αυξη­μέ­νων μετα­να­στευ­τι­κών ροών που προ­έρ­χο­νται από τη δια­χεί­ριση των πολε­μι­κών μετώπων στα νότια και τα ανα­το­λικά της (Σουδάν και Γάζα) και την ανάγκη να μη δημιουρ­γη­θούν εκ νέου ζητή­ματα από τα δυτικά (Λιβύη).

«Δεν παρα­βιά­ζε­ται το διεθνές δίκαιο»

Του Μανώλη Κωστίδη

Με συστη­μα­τικό τρόπο η Αγκυρα στέλνει μηνύ­ματα προς Αθήνα και Λευ­κω­σία ότι δεν αλλάζει τις θέσεις της για την υφα­λο­κρη­πίδα της στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, ανα­φέ­ρο­ντας πως το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο είναι νόμιμο, ενώ τονίζει πως συνε­χί­ζει να εργά­ζε­ται για συμ­φω­νία θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας με τη Συρία!

Πηγές του υπουρ­γείου Αμυνας της Τουρ­κίας ρωτή­θη­καν για τις αντι­δρά­σεις της Αθήνας και της Λευ­κω­σίας ανα­φο­ρικά με το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο, τονί­ζο­ντας ότι «το μνη­μό­νιο συνερ­γα­σίας για τις θαλάσ­σιες δικαιο­δο­σίες που υπο­γρά­φηκε μεταξύ της χώρας μας και της Λιβύης το 2019 καταρ­τί­στηκε με τρόπο που προ­στα­τεύει τα δικαιώ­ματα και των δύο χωρών στο πλαίσιο της ισό­τη­τας, σύμφωνα με τους κανόνες του διε­θνούς ναυ­τι­κού δικαίου. Το μνη­μό­νιο συνερ­γα­σίας κοι­νο­ποι­ή­θηκε στον ΟΗΕ τόσο από τη χώρα μας όσο και από τη Λιβύη».

Οι τουρ­κι­κές πηγές ανέ­φε­ραν ότι «ο χαρα­κτη­ρι­σμός του μνη­μο­νίου συνερ­γα­σίας μας ως “παρά­νο­μου” είναι απο­τέ­λε­σμα των μονο­με­ρών πολι­τι­κών οδηγιών της Ελλάδας και της Ελλη­νο­κυ­πρια­κής Διοί­κη­σης της Νότιας Κύπρου (Kυπριακή Δημο­κρα­τία) και δεν είναι απο­δε­κτός από πλευράς μας. Το μνη­μό­νιο καθο­ρί­στηκε σύμφωνα με τη μέση γραμμή μεταξύ των ηπει­ρω­τι­κών εδαφών, την αρχή του μη απο­κλει­σμού και την αρχή της ισό­τη­τας».

Οι ανα­φο­ρές πηγών του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Αμυνας κατά Αθήνας και Λευ­κω­σίας και η απά­ντηση Φιντάν σε ερώτηση στη Βουλή.

Εν τω μεταξύ ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Τουρ­κίας Χακάν Φιντάν στις 16 Ιουνίου απά­ντησε γραπτώς σε ερώτηση βου­λευτή της αντι­πο­λί­τευ­σης, που είχε υπο­στη­ρί­ξει πως η τουρ­κική κυβέρ­νηση υπο­χω­ρεί από τις θέσεις της στην Αν. Μεσό­γειο, όπως και από τις θαλάσ­σιες περιο­χές ευθύνης της με τη Συρία: «Οι ισχυ­ρι­σμοί περί του ότι στις 12 Ιανουα­ρίου 2025, κατά τη διάρ­κεια της συνά­ντη­σης που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο Ριάντ με την ύπατη εκπρό­σωπο της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης για θέματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και πολι­τι­κής ασφα­λείας και αντι­πρό­ε­δρο της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, Κάγια Κάλας, “υπήρξε δέσμευση ότι η Τουρκία δεν θα υπο­γρά­ψει συμ­φω­νία ΑΟΖ με τη Συρία”, δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στην πραγ­μα­τι­κό­τητα. Σε αυτό το θέμα θα ήταν χρήσιμο να ληφθούν υπόψη οι επί­ση­μες δηλώ­σεις και οι ανα­κοι­νώ­σεις του υπουρ­γείου μας».

Τα θαλάσ­σια όρια δικαιο­δο­σίας μεταξύ της Τουρ­κίας και της Συρίας πέραν των πλευ­ρι­κών θαλασ­σίων συνόρων και των χωρικών υδάτων δεν έχουν καθο­ρι­στεί ακόμη. Ο κ. Φιντάν στη γραπτή απά­ντησή του υπο­γραμ­μί­ζει ότι «με την ανα­τροπή του μπα­α­θι­κού καθε­στώ­τος και την ανάληψη της διοί­κη­σης από τη μετα­βα­τική κυβέρ­νηση, συνε­χί­ζο­νται να διε­ξά­γο­νται εργα­σίες σε συντο­νι­σμό με τους αρμό­διους θεσμούς μας για τον καθο­ρι­σμό των θαλασ­σίων πλευ­ρι­κών συνόρων με τη Συρία και την οριο­θέ­τηση των περιο­χών θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας πέραν των χωρικών υδάτων, στο πλαίσιο της υφα­λο­κρη­πί­δας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, την οποία η Τουρκία κοι­νο­ποί­ησε στον ΟΗΕ το 2020, με τρόπο που να προ­στα­τεύει τα δικαιώ­ματα και τα συμ­φέ­ρο­ντά μας, καθώς και τα δικαιώ­ματα και τα συμ­φέ­ρο­ντα της “ΤΔΒΚ” στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο».

Στην απά­ντησή του ο Τούρκος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών αντέ­δρασε και στις θέσεις της Ε.Ε., υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η Ενωση δεν έχει το δικαί­ωμα να έχει λόγο σε πιθανή συμ­φω­νία που θα επι­τευ­χθεί από δύο κυρί­αρ­χες χώρες σχετικά με τις περιο­χές θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας.

Πηγή: kathimerini.gr