Τι μπορεί να φέρνει η κρίση στη Μέση Ανατολή στην ελληνική οικονομία, τον τουρισμό, τις επιχειρήσεις

Ανη­συ­χίες για την οικο­νο­μία, το εμπόριο, τις επι­χει­ρή­σεις αλλά και τον του­ρι­σμό προ­κα­λεί η κλι­μά­κωση της γεω­πο­λι­τι­κής έντασης στη Μέση Ανατολή και ειδι­κό­τερα η αντι­πα­ρά­θεση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, δηλώ­νουν στελέχη της αγοράς.

Όπως εξηγεί μιλώ­ντας στο Αθη­ναϊκό Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων ο Τάσος Ιωση­φί­δης, Εταίρος της EY Ελλάδος και Επι­κε­φα­λής της EY-Parthenon στην Ελλάδα «αυτή τη στιγμή που μιλάμε είναι ακόμη νωρίς για να εκτι­μή­σουμε τις πλήρεις επι­πτώ­σεις της αντι­πα­ρά­θε­σης Ισραήλ-Ιράν και της επί­θε­σης των ΗΠΑ έναντι πυρη­νι­κών εγκα­τα­στά­σεων στο Ιράν, καθώς η κατά­σταση παρα­μέ­νει εξαι­ρε­τικά ρευστή και οι εξε­λί­ξεις έρχο­νται από ‘λεπτό σε λεπτό’. Η κρίση φαί­νε­ται να απο­κλι­μα­κώ­νε­ται, καθώς το Ιράν επέλεξε μία σχετικά ήπια αντί­δραση που δεν πλήττει άμεσα τα συμ­φέ­ρο­ντα των ΗΠΑ και των συμ­μά­χων τους στην περιοχή. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι, μετά την ιρανική επίθεση σε αμε­ρι­κα­νι­κές βάσεις στο Κατάρ, οι τιμές του πετρε­λαίου υπο­χώ­ρη­σαν, ενώ ανα­κοι­νώ­θηκε και κατά­παυση πυρός».

Τι σημαί­νει το κλεί­σιμο των Στενών του Ορμούζ

Σύμφωνα με τον ίδιο, το αρνη­τικό σενάριο θα ήταν αυτό που περι­λαμ­βά­νει το κλεί­σιμο των Στενών του Ορμούζ. Όπως σημειώ­νει «τα Στενά απο­τε­λούν την πιο κρίσιμη θαλάσ­σια δίαυλο για το παγκό­σμιο εμπόριο πετρε­λαίου, καθώς μέσω αυτών δια­κι­νεί­ται το 20% του παγκό­σμιου εμπο­ρίου πετρε­λαίου, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των εξα­γω­γών της Σαου­δι­κής Αραβίας, του Ιράν, των ΗΑΕ, του Ιράκ, αλλά και υγρο­ποι­η­μέ­νου φυσικού αερίου από το Κατάρ».

Η δια­τα­ραχή αυτών των ροών πετρε­λαίου θα οδη­γούσε, ανα­πό­φευ­κτα, σε άνοδο των τιμών. «Για μια χώρα με υψηλή, ακόμη, εξάρ­τηση από εισα­γω­γές ενέρ­γειας όπως η Ελλάδα, αυτό θα μετα­φρα­ζό­ταν σε αύξηση του κόστους καυ­σί­μων και μετα­φο­ρών, υψη­λό­τε­ρους λογα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος και θέρ­μαν­σης και μία επα­να­κλι­μά­κωση του πλη­θω­ρι­σμού. Μία περαι­τέρω μείωση της αγο­ρα­στι­κής δύναμης των κατα­να­λω­τών, σε συν­δυα­σμό με αρνη­τική ψυχο­λο­γία και μείωση της κατα­να­λω­τι­κής εμπι­στο­σύ­νης, θα είχε αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στο λια­νε­μπό­ριο» υπο­γραμ­μί­ζει και συμπλη­ρώ­νει: «ενδε­χό­μενη διακοπή της ναυ­σι­πλο­ΐας στη στρα­τη­γική θαλάσ­σια δίοδο των Στενών θα επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά και την ελλη­νική ναυ­τι­λία. Είναι πολύ πιθανό να δούμε αύξηση ασφα­λί­στρων και λει­τουρ­γι­κών εξόδων, πιθανή μείωση ή ανα­προ­σα­να­το­λι­σμό των ναυ­τι­λια­κών δια­δρο­μών, και, μεσο­μα­κρο­πρό­θε­σμα, επι­βρά­δυνση του παγκό­σμιου εμπο­ρίου και μείωση της ζήτησης για μετα­φο­ρές».

Σημειώ­νε­ται ότι η ετήσια έκθεση της EY-Parthenon, 2025 Geostrategic Outlook, είχε εκτι­μή­σει, στις αρχές του χρόνου, ότι το 2025 θα σημα­το­δο­τή­σει τη μετά­βαση από μια χρονιά εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σεων σε μια περίοδο επα­να­χά­ρα­ξης πολι­τι­κών από τους νεο­ε­κλεγ­μέ­νους ηγέτες. Σύμφωνα με τον κ. Ιωση­φίδη, η έκθεση εκτι­μούσε, επίσης, ως πολύ πιθανή μία περαι­τέρω κλι­μά­κωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, και ειδι­κό­τερα της σύγκρου­σης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.

Ο του­ρι­σμός στο επί­κε­ντρο των εξε­λί­ξεων

«Η γενι­κό­τερη γεω­πο­λι­τική αστά­θεια, κρύβει ενδε­χό­με­νους κιν­δύ­νους και για τη ”βαριά βιο­μη­χα­νία” της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, τον του­ρι­σμό, στο πιο κρίσιμο τρίμηνο για την αγορά» ανα­φέ­ρει μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Ιωση­φί­δης

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο του­ρι­σμός, ως κλάδος, έχει, μεγάλο βαθμό έκθεσης σε γεω­πο­λι­τι­κές κρίσεις, συνεπώς «η παρα­τε­τα­μένη ανα­σφά­λεια θα μπο­ρούσε να μειώσει τη διάθεση για ταξίδια, όχι μόνο προς την Ελλάδα, αλλά και την ευρύ­τερη περιοχή μας, ενώ τα ακρι­βό­τερα καύσιμα θα οδη­γού­σαν σε αύξηση των τιμών στα αερο­πο­ρικά εισι­τή­ρια. Ακόμη και αν οι ταξι­διώ­τες δεν αλλά­ξουν τα σχέδιά τους, όμως, καθώς έχουν ήδη προ­χω­ρή­σει σε κρα­τή­σεις, είναι πιθανό η αρνη­τική ψυχο­λο­γία να συμπιέ­σει τα προ­σω­πικά και οικο­γε­νειακά budgets, και να οδη­γή­σει σε μείωση της ταξι­διω­τι­κής δαπάνης και της κατα­νά­λω­σης».

Μία άμεση συνέ­πεια που ήδη ανα­φέ­ρε­ται από την αγορά, είναι, σύμφωνα με τον κ. Ιωση­φίδη, οι ακυ­ρώ­σεις στις κρα­τή­σεις Ισραη­λι­νών του­ρι­στών, ειδικά για το πρώτο μισό του Ιουλίου, καθώς ακυ­ρώ­θη­καν ή περιο­ρί­στη­καν πτήσεις από και προς αερο­δρό­μια του Ισραήλ και της ευρύ­τε­ρης περιο­χής.

«Αυτό μένει να δούμε πώς θα επη­ρε­ά­σει τις επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, καθώς, κατά το πρώτο τετρά­μηνο, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι είχε αυξηθεί κατά 4,4%, οδη­γώ­ντας σε αύξηση των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων κατά 10,6%, δίνο­ντας μηνύ­ματα για μία δυνατή σεζόν. Μία «άλλη ανά­γνωση», κάνει λόγο για παρα­τε­τα­μένη παρα­μονή των Ισραη­λι­νών επι­σκε­πτών που ήδη βρί­σκο­νται στη χώρα μας, εξαι­τίας πρα­κτι­κών δυσκο­λιών επι­στρο­φής στην πατρίδα τους, που μπορεί να οδη­γή­σει σε μία προ­σαύ­ξηση των επί­πε­δων πλη­ρό­τη­τας κατα­λυ­μά­των» επι­ση­μαί­νει.

Άλλωστε, οι πρό­σφα­τες ανα­κοι­νώ­σεις για στα­διακό άνοιγμα του ισραη­λι­νού ενα­έ­ριου χώρου για πτήσεις επα­να­πα­τρι­σμού, έπειτα από τη συμ­φω­νία διμε­ρούς κατά­παυ­σης πυρός μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, απο­τε­λεί μία θετική εξέλιξη για την κανο­νι­κο­ποί­ηση των ταξι­διω­τι­κών ροών, με δεδο­μένη, βεβαίως, τη δια­τή­ρηση της εκε­χει­ρίας, υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Ιωση­φί­δης.

«Στάση ανα­μο­νής» στην αθη­ναϊκή ξενο­δο­χία

Στο ίδιο μήκος κύματος τον προ­βλη­μα­τι­σμό της για τις γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις εκφρά­ζει και η Ένωση Ξενο­δό­χων Αθηνών Αττικής και Αργο­σα­ρω­νι­κού. Η ΕΞΑ υπο­στη­ρί­ζει ότι η αθη­ναϊκή ξενο­δο­χία τηρεί «στάση ανα­μο­νής» ενόψει των σημα­ντι­κών διεθνών εξε­λί­ξεων που προ­βλη­μα­τί­ζουν για άλλη μια φορά τον ελλη­νικό του­ρι­σμό.

«Οι εξε­λί­ξεις στον γεω­πο­λι­τικό και κατ’ επέ­κταση στον οικο­νο­μικό χάρτη, που ενδέ­χε­ται να οδη­γή­σουν σε περαι­τέρω κλι­μά­κωση των στρα­τιω­τι­κών συγκρού­σεων προ­κα­λούν μια δικαιο­λο­γη­μένη ανη­συ­χία στον ξενο­δο­χειακό κόσμο. Ο πολίτης του κόσμου που επρό­κειτο να ταξι­δέ­ψει έστω και για επαγ­γελ­μα­τι­κούς λόγους -πόσο μάλλον για διακοπές- δείχνει και αυτός να τηρεί ‘στάση ανα­μο­νής’» τονίζει η ΕΞΑ και συμπλη­ρώ­νει: «Η Ελλάδα και ειδικά η Αθήνα έχουν βρεθεί κατ’ επα­νά­ληψη αντι­μέ­τω­πες με πολύ σημα­ντι­κές κρίσεις στην νεότερη ιστορία και έχουν απο­δεί­ξει την ανθε­κτι­κό­τητά τους. Αυτό ωστόσο δεν σημαί­νει πως δεν χρειά­ζε­ται να υπάρξει πρόνοια σε θέματα ‘δια­χεί­ρι­σης κρίσεων και οικο­νο­μι­κού κιν­δύ­νου’ τόσο σε κεντρικό -επιτελικό όσο και σε περι­φε­ρειακό επίπεδο».

Την ίδια ώρα, αρκετά καλά εξε­λί­χθηκε στην Αθήνα το πρώτο πεντά­μηνο του 2025 αλλά με μια ιδιαί­τερα ‘συγκρα­τη­μένη δυνα­μική’ στα ξενο­δο­χεία. Η μέση πλη­ρό­τητα στα ξενο­δο­χεία της Αθήνας κατά το α’ πεντά­μηνο 2025 (71,5%) σημεί­ωσε μικρή αύξηση της τάξης του 2,2% έναντι της αντί­στοι­χης περυ­σι­νής περιό­δου, ενώ θετικά ήταν και τα απο­τε­λέ­σματα για την μέση τιμή δωμα­τίου (ADR) που δια­μορ­φώ­θηκε στα 155,25 ευρώ (αύξηση κατά 4,8 % έναντι του αντί­στοι­χου πεντα­μή­νου 2024) και για το έσοδο ανά δια­θέ­σιμο δωμάτιο (Rev Par) που έφτασε στα 111,06 ευρώ (αύξηση κατά 7.1 % έναντι του περ­σι­νού πεντα­μή­νου). Ο Μάιος 2025, παρα­δο­σιακά μήνας αιχμής για την Αθήνα, κατέ­γραψε φέτος 87,9% μέση πλη­ρό­τητα έναντι 84,5% του περυ­σι­νού Μαΐου. Βελ­τί­ωση (κατά 4.8%) κατα­γρά­φε­ται επίσης στην Μέση Τιμή Δωμα­τίου (ADR), η οποία δια­μορ­φώ­θηκε στα 210,95 ευρώ αλλά και στο RevPar (185,32 ευρώ), το οποίο αυξή­θηκε κατά 7,1% έναντι του περυ­σι­νού Μαΐου.

Πηγή: flash.gr