Τι μπορεί να φέρνει η κρίση στη Μέση Ανατολή στην ελληνική οικονομία, τον τουρισμό, τις επιχειρήσεις

Ανη­συ­χί­ες για την οι­κο­νο­μία, το εμπό­ριο, τις επι­χει­ρή­σεις αλλά και τον του­ρι­σμό προ­κα­λεί η κλι­μά­κω­ση της γε­ω­πο­λι­τι­κής έντα­σης στη Μέση Ανα­το­λή και ει­δι­κό­τε­ρα η αντι­πα­ρά­θε­ση με­τα­ξύ Ισ­ρα­ήλ και Ιράν, δη­λώ­νουν στε­λέ­χη της αγο­ράς.

Όπως εξη­γεί μι­λώ­ντας στο Αθη­ναϊ­κό Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων ο Τάσος Ιω­ση­φί­δης, Εταί­ρος της EY Ελ­λά­δος και Επι­κε­φα­λής της EY-Parthenon στην Ελ­λά­δα «αυτή τη στιγ­μή που μι­λά­με είναι ακόμη νωρίς για να εκτι­μή­σου­με τις πλή­ρεις επι­πτώ­σεις της αντι­πα­ρά­θε­σης Ισ­ρα­ήλ-Ιράν και της επί­θε­σης των ΗΠΑ ένα­ντι πυ­ρη­νι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων στο Ιράν, καθώς η κα­τά­στα­ση πα­ρα­μέ­νει εξαι­ρε­τι­κά ρευ­στή και οι εξε­λί­ξεις έρ­χο­νται από ‘λεπτό σε λεπτό’. Η κρίση φαί­νε­ται να απο­κλι­μα­κώ­νε­ται, καθώς το Ιράν επέ­λε­ξε μία σχε­τι­κά ήπια αντί­δρα­ση που δεν πλήτ­τει άμεσα τα συμ­φέ­ρο­ντα των ΗΠΑ και των συμ­μά­χων τους στην πε­ριο­χή. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι, μετά την ιρα­νι­κή επί­θε­ση σε αμε­ρι­κα­νι­κές βά­σεις στο Κατάρ, οι τιμές του πε­τρε­λαί­ου υπο­χώ­ρη­σαν, ενώ ανα­κοι­νώ­θη­κε και κα­τά­παυ­ση πυρός».

Τι ση­μαί­νει το κλεί­σι­μο των Στε­νών του Ορ­μούζ

Σύμ­φω­να με τον ίδιο, το αρ­νη­τι­κό σε­νά­ριο θα ήταν αυτό που πε­ρι­λαμ­βά­νει το κλεί­σι­μο των Στε­νών του Ορ­μούζ. Όπως ση­μειώ­νει «τα Στενά απο­τε­λούν την πιο κρί­σι­μη θα­λάσ­σια δί­αυ­λο για το πα­γκό­σμιο εμπό­ριο πε­τρε­λαί­ου, καθώς μέσω αυτών δια­κι­νεί­ται το 20% του πα­γκό­σμιου εμπο­ρί­ου πε­τρε­λαί­ου, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των εξα­γω­γών της Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας, του Ιράν, των ΗΑΕ, του Ιράκ, αλλά και υγρο­ποι­η­μέ­νου φυ­σι­κού αε­ρί­ου από το Κατάρ».

Η δια­τα­ρα­χή αυτών των ροών πε­τρε­λαί­ου θα οδη­γού­σε, ανα­πό­φευ­κτα, σε άνοδο των τιμών. «Για μια χώρα με υψηλή, ακόμη, εξάρ­τη­ση από ει­σα­γω­γές ενέρ­γειας όπως η Ελ­λά­δα, αυτό θα με­τα­φρα­ζό­ταν σε αύ­ξη­ση του κό­στους καυ­σί­μων και με­τα­φο­ρών, υψη­λό­τε­ρους λο­γα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος και θέρ­μαν­σης και μία επα­να­κλι­μά­κω­ση του πλη­θω­ρι­σμού. Μία πε­ραι­τέ­ρω μεί­ω­ση της αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης των κα­τα­να­λω­τών, σε συν­δυα­σμό με αρ­νη­τι­κή ψυ­χο­λο­γία και μεί­ω­ση της κα­τα­να­λω­τι­κής εμπι­στο­σύ­νης, θα είχε αρ­νη­τι­κές επι­πτώ­σεις στο λια­νε­μπό­ριο» υπο­γραμ­μί­ζει και συ­μπλη­ρώ­νει: «εν­δε­χό­με­νη δια­κο­πή της ναυ­σι­πλο­ΐ­ας στη στρα­τη­γι­κή θα­λάσ­σια δίοδο των Στε­νών θα επη­ρε­ά­σει αρ­νη­τι­κά και την ελ­λη­νι­κή ναυ­τι­λία. Είναι πολύ πι­θα­νό να δούμε αύ­ξη­ση ασφα­λί­στρων και λει­τουρ­γι­κών εξό­δων, πι­θα­νή μεί­ω­ση ή ανα­προ­σα­να­το­λι­σμό των ναυ­τι­λια­κών δια­δρο­μών, και, με­σο­μα­κρο­πρό­θε­σμα, επι­βρά­δυν­ση του πα­γκό­σμιου εμπο­ρί­ου και μεί­ω­ση της ζή­τη­σης για με­τα­φο­ρές».

Ση­μειώ­νε­ται ότι η ετή­σια έκ­θε­ση της EY-Parthenon, 2025 Geostrategic Outlook, είχε εκτι­μή­σει, στις αρχές του χρό­νου, ότι το 2025 θα ση­μα­το­δο­τή­σει τη με­τά­βα­ση από μια χρο­νιά εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σε­ων σε μια πε­ρί­ο­δο επα­να­χά­ρα­ξης πο­λι­τι­κών από τους νε­ο­ε­κλεγ­μέ­νους ηγέ­τες. Σύμ­φω­να με τον κ. Ιω­ση­φί­δη, η έκ­θε­ση εκτι­μού­σε, επί­σης, ως πολύ πι­θα­νή μία πε­ραι­τέ­ρω κλι­μά­κω­ση της κρί­σης στη Μέση Ανα­το­λή, και ει­δι­κό­τε­ρα της σύ­γκρου­σης με­τα­ξύ Ισ­ρα­ήλ και Ιράν.

Ο του­ρι­σμός στο επί­κε­ντρο των εξε­λί­ξε­ων

«Η γε­νι­κό­τε­ρη γε­ω­πο­λι­τι­κή αστά­θεια, κρύ­βει εν­δε­χό­με­νους κιν­δύ­νους και για τη ”βαριά βιο­μη­χα­νία” της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας, τον του­ρι­σμό, στο πιο κρί­σι­μο τρί­μη­νο για την αγορά» ανα­φέ­ρει μι­λώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Ιω­ση­φί­δης

Σύμ­φω­να με τον ίδιο, ο του­ρι­σμός, ως κλά­δος, έχει, με­γά­λο βαθμό έκ­θε­σης σε γε­ω­πο­λι­τι­κές κρί­σεις, συ­νε­πώς «η πα­ρα­τε­τα­μέ­νη ανα­σφά­λεια θα μπο­ρού­σε να μειώ­σει τη διά­θε­ση για τα­ξί­δια, όχι μόνο προς την Ελ­λά­δα, αλλά και την ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή μας, ενώ τα ακρι­βό­τε­ρα καύ­σι­μα θα οδη­γού­σαν σε αύ­ξη­ση των τιμών στα αε­ρο­πο­ρι­κά ει­σι­τή­ρια. Ακόμη και αν οι τα­ξι­διώ­τες δεν αλ­λά­ξουν τα σχέ­διά τους, όμως, καθώς έχουν ήδη προ­χω­ρή­σει σε κρα­τή­σεις, είναι πι­θα­νό η αρ­νη­τι­κή ψυ­χο­λο­γία να συ­μπιέ­σει τα προ­σω­πι­κά και οι­κο­γε­νεια­κά budgets, και να οδη­γή­σει σε μεί­ω­ση της τα­ξι­διω­τι­κής δα­πά­νης και της κα­τα­νά­λω­σης».

Μία άμεση συ­νέ­πεια που ήδη ανα­φέ­ρε­ται από την αγορά, είναι, σύμ­φω­να με τον κ. Ιω­ση­φί­δη, οι ακυ­ρώ­σεις στις κρα­τή­σεις Ισ­ραη­λι­νών του­ρι­στών, ει­δι­κά για το πρώτο μισό του Ιου­λί­ου, καθώς ακυ­ρώ­θη­καν ή πε­ριο­ρί­στη­καν πτή­σεις από και προς αε­ρο­δρό­μια του Ισ­ρα­ήλ και της ευ­ρύ­τε­ρης πε­ριο­χής.

«Αυτό μένει να δούμε πώς θα επη­ρε­ά­σει τις επι­δό­σεις του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, καθώς, κατά το πρώτο τε­τρά­μη­νο, η μέση δα­πά­νη ανά τα­ξί­δι είχε αυ­ξη­θεί κατά 4,4%, οδη­γώ­ντας σε αύ­ξη­ση των τα­ξι­διω­τι­κών ει­σπρά­ξε­ων κατά 10,6%, δί­νο­ντας μη­νύ­μα­τα για μία δυ­να­τή σεζόν. Μία «άλλη ανά­γνω­ση», κάνει λόγο για πα­ρα­τε­τα­μέ­νη πα­ρα­μο­νή των Ισ­ραη­λι­νών επι­σκε­πτών που ήδη βρί­σκο­νται στη χώρα μας, εξαι­τί­ας πρα­κτι­κών δυ­σκο­λιών επι­στρο­φής στην πα­τρί­δα τους, που μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε μία προ­σαύ­ξη­ση των επί­πε­δων πλη­ρό­τη­τας κα­τα­λυ­μά­των» επι­ση­μαί­νει.

Άλ­λω­στε, οι πρό­σφα­τες ανα­κοι­νώ­σεις για στα­δια­κό άνοιγ­μα του ισ­ραη­λι­νού ενα­έ­ριου χώρου για πτή­σεις επα­να­πα­τρι­σμού, έπει­τα από τη συμ­φω­νία δι­με­ρούς κα­τά­παυ­σης πυρός με­τα­ξύ Ισ­ρα­ήλ και Ιράν, απο­τε­λεί μία θε­τι­κή εξέ­λι­ξη για την κα­νο­νι­κο­ποί­η­ση των τα­ξι­διω­τι­κών ροών, με δε­δο­μέ­νη, βε­βαί­ως, τη δια­τή­ρη­ση της εκε­χει­ρί­ας, υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Ιω­ση­φί­δης.

«Στάση ανα­μο­νής» στην αθη­ναϊ­κή ξε­νο­δο­χία

Στο ίδιο μήκος κύ­μα­τος τον προ­βλη­μα­τι­σμό της για τις γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις εκ­φρά­ζει και η Ένωση Ξε­νο­δό­χων Αθη­νών Ατ­τι­κής και Αρ­γο­σα­ρω­νι­κού. Η ΕΞΑ υπο­στη­ρί­ζει ότι η αθη­ναϊ­κή ξε­νο­δο­χία τηρεί «στάση ανα­μο­νής» ενό­ψει των ση­μα­ντι­κών διε­θνών εξε­λί­ξε­ων που προ­βλη­μα­τί­ζουν για άλλη μια φορά τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό.

«Οι εξε­λί­ξεις στον γε­ω­πο­λι­τι­κό και κατ’ επέ­κτα­ση στον οι­κο­νο­μι­κό χάρτη, που εν­δέ­χε­ται να οδη­γή­σουν σε πε­ραι­τέ­ρω κλι­μά­κω­ση των στρα­τιω­τι­κών συ­γκρού­σε­ων προ­κα­λούν μια δι­καιο­λο­γη­μέ­νη ανη­συ­χία στον ξε­νο­δο­χεια­κό κόσμο. Ο πο­λί­της του κό­σμου που επρό­κει­το να τα­ξι­δέ­ψει έστω και για επαγ­γελ­μα­τι­κούς λό­γους -πόσο μάλ­λον για δια­κο­πές- δεί­χνει και αυτός να τηρεί ‘στάση ανα­μο­νής’» το­νί­ζει η ΕΞΑ και συ­μπλη­ρώ­νει: «Η Ελ­λά­δα και ει­δι­κά η Αθήνα έχουν βρε­θεί κατ’ επα­νά­λη­ψη αντι­μέ­τω­πες με πολύ ση­μα­ντι­κές κρί­σεις στην νε­ό­τε­ρη ιστο­ρία και έχουν απο­δεί­ξει την αν­θε­κτι­κό­τη­τά τους. Αυτό ωστό­σο δεν ση­μαί­νει πως δεν χρειά­ζε­ται να υπάρ­ξει πρό­νοια σε θέ­μα­τα ‘δια­χεί­ρι­σης κρί­σε­ων και οι­κο­νο­μι­κού κιν­δύ­νου’ τόσο σε κε­ντρι­κό -επι­τε­λι­κό όσο και σε πε­ρι­φε­ρεια­κό επί­πε­δο».

Την ίδια ώρα, αρ­κε­τά καλά εξε­λί­χθη­κε στην Αθήνα το πρώτο πε­ντά­μη­νο του 2025 αλλά με μια ιδιαί­τε­ρα ‘συ­γκρα­τη­μέ­νη δυ­να­μι­κή’ στα ξε­νο­δο­χεία. Η μέση πλη­ρό­τη­τα στα ξε­νο­δο­χεία της Αθή­νας κατά το α’ πε­ντά­μη­νο 2025 (71,5%) ση­μεί­ω­σε μικρή αύ­ξη­ση της τάξης του 2,2% ένα­ντι της αντί­στοι­χης πε­ρυ­σι­νής πε­ριό­δου, ενώ θε­τι­κά ήταν και τα απο­τε­λέ­σμα­τα για την μέση τιμή δω­μα­τί­ου (ADR) που δια­μορ­φώ­θη­κε στα 155,25 ευρώ (αύ­ξη­ση κατά 4,8 % ένα­ντι του αντί­στοι­χου πε­ντα­μή­νου 2024) και για το έσοδο ανά δια­θέ­σι­μο δω­μά­τιο (Rev Par) που έφτα­σε στα 111,06 ευρώ (αύ­ξη­ση κατά 7.1 % ένα­ντι του περ­σι­νού πε­ντα­μή­νου). Ο Μάιος 2025, πα­ρα­δο­σια­κά μήνας αιχ­μής για την Αθήνα, κα­τέ­γρα­ψε φέτος 87,9% μέση πλη­ρό­τη­τα ένα­ντι 84,5% του πε­ρυ­σι­νού Μαΐου. Βελ­τί­ω­ση (κατά 4.8%) κα­τα­γρά­φε­ται επί­σης στην Μέση Τιμή Δω­μα­τί­ου (ADR), η οποία δια­μορ­φώ­θη­κε στα 210,95 ευρώ αλλά και στο RevPar (185,32 ευρώ), το οποίο αυ­ξή­θη­κε κατά 7,1% ένα­ντι του πε­ρυ­σι­νού Μαΐου.

Πηγή: flash.gr