Απόστολος Χατζηκάλφας: «Θέλω σε βάθος χρόνου το Νοσοκομείο της Ρόδου να γίνει σημείο αναφοράς για τις ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους»

• Ο δια­κε­κρι­μέ­νος νευ­ρο­χει­ρουρ­γός Απ. Χα­τζη­κάλ­φας μιλά στη «δ» για την από­φα­σή του να αφή­σει μία διε­θνή κα­ριέ­ρα και να εντα­χθεί στο Νο­σο­κο­μείο Ρόδου, με­τα­φέ­ρο­ντας πρω­το­πο­ρια­κές τε­χνι­κές και μια νέα φι­λο­σο­φία στην το­πι­κή υγειο­νο­μι­κή φρο­ντί­δαΥστε­ρα από σχε­δόν τρεις δε­κα­ε­τί­ες σπου­δών, κλι­νι­κής εμπει­ρί­ας και διοι­κη­τι­κής πα­ρου­σί­ας σε με­ρι­κά από τα κο­ρυ­φαία νο­σο­κο­μεία της Ευ­ρώ­πης, ο νευ­ρο­χει­ρουρ­γός Από­στο­λος Χα­τζη­κάλ­φας επι­στρέ­φει στη Ρόδο, όχι μόνο για να λει­τουρ­γή­σει μέσα στο δη­μό­σιο σύ­στη­μα υγεί­ας, αλλά για να το ενι­σχύ­σει με πρω­το­πο­ρια­κές με­θό­δους και διε­θνείς συ­νερ­γα­σί­ες. Με αφε­τη­ρία τις σπου­δές του στο Βε­λι­γρά­δι, και σταθ­μούς την Κο­λω­νία, τη Βόννη, το Ντί­σελ­ντορφ και την Ελ­βε­τία, ο κ. Χα­τζη­κάλ­φας κα­τα­θέ­τει μία δια­δρο­μή επι­στη­μο­νι­κού και προ­σω­πι­κού βά­θους.

Μι­λά­ει με ρε­α­λι­σμό αλλά και πίστη για τη δυ­να­μι­κή της Νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κής Κλι­νι­κής του Γε­νι­κού Νο­σο­κο­μεί­ου Ρόδου, το­πι­κά, αλλά και ευ­ρύ­τε­ρα για τον ρόλο της ια­τρι­κής γνώ­σης όταν επι­στρέ­φει στην πε­ρι­φέ­ρεια – όχι ως συμ­βι­βα­σμός, αλλά ως επι­λο­γή ου­σί­ας. Στη συ­νέ­ντευ­ξη που ακο­λου­θεί, μιλά για το πώς η πα­τρό­τη­τα επα­να­κα­θό­ρι­σε τις προ­τε­ραιό­τη­τές του, πώς αντι­λαμ­βά­νε­ται την απο­στο­λή ενός για­τρού σε δη­μό­σιο νο­σο­κο­μείο, αλλά και ποιο είναι το όραμά του για ένα σύ­στη­μα υγεί­ας που θα εν­σω­μα­τώ­νει ευ­ε­λι­ξία, δια­φά­νεια και και­νο­το­μία. Μια συ­νο­μι­λία με σα­φή­νεια, συ­ναί­σθη­μα και πολλή εμπει­ρία.

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη:

• Πείτε μας λίγα λόγια για τη δια­δρο­μή σας κ. Χα­τζη­κάλ­φα: Πού σπου­δά­σα­τε και πού ασκή­σα­τε την ει­δι­κό­τη­τα της νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κής στο εξω­τε­ρι­κό;

Τε­λεί­ω­σα την ια­τρι­κή σχολή το 2001 στο Βε­λι­γρά­δι της Σερ­βί­ας. Κα­τέ­θε­σα τα χαρ­τιά μου για να δώσω εξε­τά­σεις ανα­γνώ­ρι­σης στην Ελ­λά­δα, αλλά δυ­στυ­χώς εκεί­νη την πε­ρί­ο­δο έκα­ναν πα­ρα­τε­τα­μέ­νες απερ­γί­ες οι πα­νε­πι­στη­μια­κοί κα­θη­γη­τές όποτε υπήρ­ξαν απα­νω­τές ανα­βο­λές κι έτσι διέ­κο­ψα την ανα­βο­λή μου και κα­τα­τά­χτη­κα στον ελ­λη­νι­κό στρα­τό. Υπη­ρέ­τη­σα στη Ρόδο, στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο και στη νη­σί­δα Ρω. Το 2004 μετά από μια ανα­ζή­τη­σή για το ποια ει­δι­κό­τη­τα ήθελα να ακο­λου­θή­σω, βρέ­θη­κα στην Κο­λω­νία της Γερ­μα­νί­ας για να κάνω δι­δα­κτο­ρι­κό. Το 2006 θέ­λο­ντας να βελ­τιώ­σω τα γερ­μα­νι­κά μου και τις γνώ­σεις μου στη γερ­μα­νι­κή ια­τρι­κή ορο­λο­γία βρέ­θη­κα στην πα­νε­πι­στη­μια­κή κλι­νι­κή για στε­ρε­ο­τα­κτι­κή και λει­τουρ­γι­κή Νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κή της Κο­λω­νί­ας. Εκεί ένας Έλ­λη­νας, ονό­μα­τι Αθα­νά­σιος Κου­λου­ζά­κης, ο οποί­ος ήταν η κο­ρυ­φή στην Ευ­ρώ­πη στον τομέα της νευ­ρο­τρο­πο­ποί­η­σης για χρό­νιο πόνο και σπα­στι­κό­τη­τα, με πήρε κάτω από τις φτε­ρού­γες του. Για συ­νο­λι­κά επτά χρό­νια μου έδει­ξε όλα τα μυ­στι­κά της νευ­ρο­τρο­πο­ποί­η­σης. Στο εν­διά­με­σο φοί­τη­σα τρία χρό­νια υπό τον κα­θη­γη­τή Schramm, διευ­θυ­ντή της πα­νε­πι­στη­μια­κής κλι­νι­κής στη Βόννη και έναν από τους κο­ρυ­φαί­ους νευ­ρο­χει­ρουρ­γούς στον κόσμο, ιδιαί­τε­ρα στον τομέα της νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κής αντι­με­τώ­πι­σης της επι­λη­ψί­ας. Το 2017 έχο­ντας πάρει πια τον τίτλο ει­δι­κό­τη­τας πήγα στο πα­νε­πι­στη­μια­κό νο­σο­κο­μείο του Ντί­σελ­ντορφ όπου ανέ­λα­βα τη διοί­κη­ση του τμή­μα­τος πόνου και σπα­στι­κό­τη­τας. Το 2020 με­τα­κό­μι­σα οι­κο­γε­νεια­κώς στην Ελ­βε­τία για να ανα­λά­βω τη διοί­κη­ση του τμή­μα­τος νευ­ρο­τρο­πο­ποί­η­σης στην κλι­νι­κή πόνου της Βα­σι­λεί­ας

• Ποιες ήταν οι κυ­ριό­τε­ρες εμπει­ρί­ες ή σταθ­μοί στην κα­ριέ­ρα σας εκτός Ελ­λά­δας;

Είναι πραγ­μα­τι­κά πάρα πολ­λές οι εμπει­ρί­ες που πρό­λα­βα να μα­ζέ­ψω στα 29 χρό­νια πα­ρα­μο­νής μου στο εξω­τε­ρι­κό. Μία από τις πρώ­τες εμπει­ρί­ες, που δεν θα της έλε­γες και ιδιαί­τε­ρα ευ­χά­ρι­στες, ήταν ο βομ­βαρ­δι­σμός του Βε­λι­γρα­δί­ου το 1999, που μου έδει­ξε το πόσο εύ­κο­λα μπο­ρεί ένα πο­λι­τι­κό παι­χνί­δι να κα­τα­στρέ­ψει μια χώρα.

Σί­γου­ρα μία από τις κο­ρυ­φαί­ες στιγ­μές είναι η συμ­με­το­χή μου σαν για­τρός αγώ­νων στη formula 1 και η πε­ντα­ε­τή πα­ρου­σία στην πίστα Nürburgring, Η εκλο­γή μου σε πρό­ε­δρο του Ερυ­θρού Σταυ­ρού στο Wachtberg της Βόν­νης, η επι­λο­γή από τη γερ­μα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση να υπο­στη­ρί­ξω υγειο­νο­μι­κά τόσο τον τότε υπουρ­γό εσω­τε­ρι­κών Thomas de Maiziere όσο και τον πρό­ε­δρο της Γερ­μα­νί­ας Joachim Gaul.

Από πλευ­ράς ια­τρι­κής είμαι ιδιαί­τε­ρα πε­ρή­φα­νος για το βρα­βείο κα­λύ­τε­ρης επι­στη­μο­νι­κής ερ­γα­σί­ας που μου απο­νε­μή­θη­κε το 2017 από τη γερ­μα­νι­κή εται­ρία νευ­ρο­τρο­πο­ποί­η­σης (DGNM), το 2016 η ομάδα μου με εμένα μπρο­στά­ρη ήταν η πρώτη στην Ευ­ρώ­πη που εμ­φύ­τευ­σε ηλε­κτρό­δια για την αντι­με­τώ­πι­ση πόνου που λει­τουρ­γού­σαν ασύρ­μα­τα και γε­νι­κά από το 2014 έως το 2022 η ομάδα μου είχε να πα­ρου­σιά­σει μόνο πρω­το­πο­ρια­κές μέ­θο­δος θε­ρα­πεί­ας που δεν υπήρ­χαν που­θε­νά αλλού στην Ευ­ρώ­πη. Τα επι­τεύγ­μα­τά μας φι­λο­ξε­νή­θη­καν αρ­κε­τές φορές στις εφη­με­ρί­δες της Γερ­μα­νί­ας. Μά­λι­στα αυτά τα έχω και σαν λά­φυ­ρα στο επεμ­βα­τι­κό κέ­ντρο μου στη Ρόδο.

• Τι σας οδή­γη­σε για­τρέ στην από­φα­ση να εντα­χθεί­τε στο δυ­να­μι­κό του Γε­νι­κού Νο­σο­κο­μεί­ου Ρόδου και πώς σας υπο­δέ­χθη­κε η κοι­νό­τη­τα των νο­σο­κο­μεια­κών για­τρών και νο­ση­λευ­τών;

Η αλή­θεια είναι ότι πάντα ήθελα να προ­σφέ­ρω τις υπη­ρε­σί­ες μου, τις γνώ­σεις μου και τις εμπει­ρί­ες μου στην το­πι­κή κοι­νω­νία της Ρόδου. Ήταν άλ­λω­στε και ένας από τους λό­γους που απο­φά­σι­σα να επα­να­πα­τρι­στώ. Το κα­λο­καί­ρι του 2024, όντας ήδη ενά­μι­ση χρόνο στη Ρόδο, ήρθα σε επαφή με την τότε διοί­κη­ση του νο­σο­κο­μεί­ου όπου και προ­σέ­φε­ρα τη βο­ή­θεια μου. Δυ­στυ­χώς οι συν­θή­κες τότε δεν ευ­δο­κί­μη­σαν κά­ποια συ­νερ­γα­σία.

Φέτος ένας συν­δυα­σμός από γε­γο­νό­τα καθώς και η πα­ρου­σία από ευ­ή­κοα ώτα τόσο στη διοί­κη­ση του νο­σο­κο­μεί­ου όσο και στα ανώ­τε­ρα κλι­μά­κια, απέ­δει­ξαν πως είχαν ωρι­μά­σει πια οι συν­θή­κες προ­κει­μέ­νου να συ­νερ­γα­στώ με το νο­σο­κο­μείο της Ρόδου.

Οφεί­λω να πα­ρα­δε­χτώ ότι, μη­δε­νός εξαι­ρου­μέ­νου, όλοι ήταν και είναι άψο­γοι απέ­να­ντί μου, με κα­λω­σό­ρι­σαν εγκάρ­δια στο δυ­να­μι­κό του νο­σο­κο­μεί­ου. Μά­λι­στα ένας τραυ­μα­τιο­φο­ρέ­ας όταν συ­στη­θή­κα­με και γνω­ρι­στή­κα­με, απο­κρι­νό­με­νος σε εμένα, μου είπε «καλώς ήρ­θα­τε στην οι­κο­γέ­νειά μας». Αυτό μου έκανε ιδιαί­τε­ρη εντύ­πω­ση. Δεν έχω πάρα θε­τι­κά λόγια για όλους τους συ­να­δέλ­φους και συ­νερ­γά­τες του νο­σο­κο­μεί­ου.

• Εί­χα­τε δι­σταγ­μούς για το πώς θα είναι η επι­στρο­φή στην ελ­λη­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα της υγεί­ας; Γιατί πολ­λοί που διά­βα­σαν το βιο­γρα­φι­κό σας ανα­ρω­τή­θη­καν πώς αφή­νε­τε μία κα­ριέ­ρα σε μία χώρα που οι οι­κο­νο­μι­κές απο­λα­βές είναι υψη­λές για να εντα­χθεί­τε σ’ ένα σύ­στη­μα υγεί­ας που πά­σχει και που η ια­τρι­κή επι­στή­μη αμ­φι­σβη­τεί­ται από πολ­λούς υπο­τα­κτι­κούς;

Σί­γου­ρα, την από­φα­ση να επι­στρέ­ψω πίσω στην Ελ­λά­δα δεν την πήρα ελα­φριά την καρ­δία. Ήξερα από την αρχή ότι η προ­σαρ­μο­γή σε μία εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, ιδιαί­τε­ρα όταν απέ­χεις από την Ελ­λά­δα 29 χρό­νια, θα ήταν κάτι αρ­κε­τά δύ­σκο­λο. Όμως άλ­λα­ξε ο τρό­πος σκέ­ψης μου από τη στιγ­μή που έγινα πα­τέ­ρας.

Οι προ­τε­ραιό­τη­τές μου άλ­λα­ξαν ση­μα­ντι­κά και θε­ώ­ρη­σα ότι πρω­τί­στως θα πρέ­πει να φρο­ντί­σω ώστε τα παι­διά μου να με­γα­λώ­σουν με τον κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό τρόπο. Ναι, η Ελ­βε­τία και η Γερ­μα­νία προ­σφέ­ρουν σε πολλά πράγ­μα­τα κα­λύ­τε­ρες μι­σθο­λο­γι­κές απο­λα­βές, ένα πιο στα­θε­ρό σύ­στη­μα λει­τουρ­γί­ας, όμως μετά από 29 χρό­νια εξω­τε­ρι­κού μπορώ να πω σε αυ­τούς που ονει­ρεύ­ο­νται τη ζωή στο εξω­τε­ρι­κό, ότι δεν είναι ου­το­πία, πολλά από τα πράγ­μα­τα που κά­νου­με εμείς οι Έλ­λη­νες, ιδιαί­τε­ρα κά­ποιες κακές συ­νή­θειές μας, τις ίδιες ακρι­βώς έχουν και στην αλ­λο­δα­πή, όμως έχουν βρει τρόπο να της κα­μου­φλά­ρουν ώστε να μη φαί­νο­νται με την πρώτη ματιά. Σί­γου­ρα με τις εξει­δι­κεύ­σεις που έχω και το βιο­γρα­φι­κό μου θα μπο­ρού­σα στην Αθήνα ή στη Θεσ­σα­λο­νί­κη να έχω πολύ κα­λύ­τε­ρη ανέ­λι­ξη, όμως αμ­φι­βάλ­λω εάν η ποιό­τη­τα ζωής των παι­διών μου θα ήταν το ίδιο καλή, όπως σε ένα μέρος σαν τη Ρόδο.

• Ποια είναι η κα­τά­στα­ση της Νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κής Κλι­νι­κής στο Νο­σο­κο­μείο σή­με­ρα; Υπάρ­χει επαρ­κής υλι­κο­τε­χνι­κή υπο­δο­μή;

Η Νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κή Κλι­νι­κή είναι σε πολύ καλή κα­τά­στα­ση. Το επί­πε­δο των συ­να­δέλ­φων είναι υψηλό και δεν είναι μόνο γιατί το λέω εγώ, αλλά το έργο το οποίο έχουν προ­σφέ­ρει τα τε­λευ­ταία 20 χρό­νια στη Ρόδο απο­δει­κνύ­ει από μόνο του του λόγου το αλη­θές. Σί­γου­ρα υπάρ­χουν αρ­κε­τές δυ­να­τό­τη­τες βελ­τί­ω­σης, σί­γου­ρα οι ανά­γκες για ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρες εξει­δι­κευ­μέ­νες θε­ρα­πεί­ες απαι­τούν και τον κα­τάλ­λη­λο εξο­πλι­σμό, άρα ανά­γκη για βελ­τί­ω­ση της υλι­κο­τε­χνι­κής υπο­δο­μής, όμως το επί­πε­δο και η ποιό­τη­τα υπη­ρε­σιών είναι υψηλή.

Το λέω και το ξα­να­λέω, ο Δω­δε­κα­νή­σιος δεν έχει κα­νέ­να λόγο να ανα­ζη­τή­σει χει­ρουρ­γι­κή αντι­με­τώ­πι­ση στα προ­βλή­μα­τα υγεί­ας του στην Αθήνα ή σε κά­ποιο άλλο με­γά­λο αστι­κό κέ­ντρο. Δυ­στυ­χώς έχει εδραιω­θεί μία πολύ κακή νο­ο­τρο­πία σε σχέση με αυτό. Και αυτό δεν ισχύ­ει μόνο για τη νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κή, αλλά και για τις υπό­λοι­πες χει­ρουρ­γι­κές ει­δι­κό­τη­τες. Την τε­λευ­ταία τε­τρα­ε­τία έχουν επα­να­πα­τρι­στεί μία σειρά από Δω­δε­κα­νή­σιους συ­νά­δελ­φους με εξαι­ρε­τι­κές σπου­δές στο εξω­τε­ρι­κό. Με εξαί­ρε­ση πολύ συ­γκε­κρι­μέ­νες θε­ρα­πεί­ες, οι οποί­ες χρειά­ζο­νται και τον κα­τάλ­λη­λο εξο­πλι­σμό, το με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό των νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κών πα­θή­σε­ων που βλέ­που­με στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας, μπο­ρούν να αντι­με­τω­πι­στούν στη Ρόδο.

• Ποιες είναι οι νέοι μέ­θο­δοι νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κών επεμ­βά­σε­ων που φι­λο­δο­ξεί­τε να προ­σθέ­σε­τε στη λίστα των υπη­ρε­σιών του Νο­σο­κο­μεί­ου Ρόδου, ώστε να εξε­λι­χθεί σε ση­μείο ανα­φο­ράς για πιο εξει­δι­κευ­μέ­νες υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας στο Νότιο Αι­γαίο;

Πέρα από την κλα­σι­κή νευ­ρο­χει­ρουρ­γι­κή, ο σκο­πός μου είναι να φέρω τις ελά­χι­στα επεμ­βα­τι­κές με­θό­δους θε­ρα­πεί­ας πα­θο­λο­γιών της σπον­δυ­λι­κής στή­λης καθώς επί­σης και ενός πλή­θους θε­ρα­πειών για νευ­ρο­λο­γι­κές ασθέ­νειες όπως η νόσος του Πάρ­κιν­σον, ο τρό­μος, η σπα­στι­κό­τη­τα, ο χρό­νιος πόνος στην κλι­νι­κή. Η εξει­δί­κευ­σή μου στις ελά­χι­στα επεμ­βα­τι­κές με­θό­δους έρ­χε­ται να γε­φυ­ρώ­σει το χάσμα ανά­με­σα στη συ­ντη­ρη­τι­κή αγωγή και στα ανοι­χτά χει­ρουρ­γεία, που ένα με­γά­λο πο­σο­στό των ασθε­νών μας τόσο πολύ φο­βά­ται.

Μά­λι­στα σε συ­νερ­γα­σία με το δί­κτυο γνω­ρι­μιών που έχω τόσο στη Γερ­μα­νία όσο και στη Ελ­βε­τία θέλω σε βάθος χρό­νου το νο­σο­κο­μείο της Ρόδου να γίνει ση­μείο ανα­φο­ράς για τις ελά­χι­στα επεμ­βα­τι­κές με­θό­δους καθώς επί­σης και κέ­ντρο εκ­παί­δευ­σης νε­α­ρών συ­να­δέλ­φων που θέ­λουν ασχο­λη­θούν με αυτόν τον τομέα.

• Αν μπο­ρού­σα­τε ν’ αλ­λά­ξε­τε ένα πράγ­μα στο ελ­λη­νι­κό σύ­στη­μα υγεί­ας, ποιο θα ήταν αυτό;

Πι­στεύω ότι το ελ­λη­νι­κό σύ­στη­μα υγεί­ας χρειά­ζε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρη ευ­ε­λι­ξία κυ­ρί­ως στο να εν­στερ­νι­στεί πρα­κτι­κές και με­θό­δους που χρη­σι­μο­ποιού­νται στον ιδιω­τι­κό τομέα και απο­δε­δειγ­μέ­να λει­τουρ­γούν προς όφε­λος των ασθε­νών. Θα πρέ­πει να διώ­ξου­με το στίγ­μα που ακο­λου­θεί τις διά­φο­ρες πρα­κτι­κές που ακο­λου­θού­νται στον ιδιω­τι­κό τομέα, μόνο και μόνο γιατί εκτε­λού­νται από ιδιώ­τες. Υπάρ­χουν πολλά πράγ­μα­τα που μπο­ρούν να μά­θουν οι συ­νά­δελ­φοι του Δη­μο­σί­ου από τους συ­να­δέλ­φους του ιδιω­τι­κού τομέα και ταυ­τό­χρο­να υπάρ­χουν πολλά που μπο­ρούν να προ­σφέ­ρουν οι ιδιώ­τες συ­νά­δελ­φοι στο δη­μό­σιο σύ­στη­μα υγεί­ας. Πάντα θα υπάρ­χουν τα κακά πα­ρα­δείγ­μα­τα, αλλά θέλω να πι­στεύω ότι αυτά θα είναι η εξαί­ρε­ση που θα επι­βε­βαιώ­νει τον κα­νό­να.