Ενας Κολοσσός που λείπει: «Η Ρόδος χρειάζεται Μουσείο»

• Ρεκόρ εσό­δων στους αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους, πα­ρα­μέ­νουν στα αζή­τη­τα χι­λιά­δες αρ­χαία ευ­ρή­μα­τα • Άλλο εγκρί­θη­κε στο ΚΑΣ, άλλο εφαρ­μό­στη­κε στην κα­τα­σκευή του προ­κάτ κτη­ρί­ου στο Μόντε Σμιθ

Με ει­σπρά­ξεις που ξε­πέ­ρα­σαν τα 8,8 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ το 2024 και σχε­δόν 800.000 επι­σκέ­πτες σε αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους και μου­σεία, η Ρόδος κα­τέ­γρα­ψε μία από τις υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις στη χώρα, με την Ακρό­πο­λη της Λίν­δου να ανα­δει­κνύ­ε­ται σε έναν από τους πλέον εμ­βλη­μα­τι­κούς αρ­χαιο­λο­γι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της Με­σο­γεί­ου.

Παρ’ όλα αυτά, το Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο Ρόδου, ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα της Δω­δε­κα­νή­σου, αδυ­να­τεί να κα­λύ­ψει τις ανά­γκες του νη­σιού, με αρ­χαιο­λό­γους και πο­λί­τες να επα­να­φέ­ρουν επι­τα­κτι­κά το αί­τη­μα για δη­μιουρ­γία νέου Μου­σεί­ου, αντά­ξιου της ιστο­ρι­κής και πο­λι­τι­στι­κής βα­ρύ­τη­τας στην πε­ριο­χή της Ακρό­πο­λης της Ρόδου- Μόντε Σμιθ – καθώς βρί­σκο­νται σε δια­δι­κα­σία εξέ­λι­ξης πα­ρεμ­βά­σεις στον ευ­ρύ­τε­ρο αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο.

Εκα­το­ντά­δες ευ­ρή­μα­τα σε απο­θή­κες

Με βάση τα επί­ση­μα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ η Ρόδος ανα­δεί­χτη­κε και το 2024 ως ένας από τους με­γα­λύ­τε­ρους αι­μο­δό­τες του κρα­τι­κού τα­μεί­ου. Το Πα­λά­τι των Ιπ­πο­τών, κα­τέ­γρα­ψε το 2024 συ­νο­λι­κά 370.055 επι­σκέ­πτες, ση­μειώ­νο­ντας αύ­ξη­ση 8% σε σύ­γκρι­ση με τους 342.607 επι­σκέ­πτες του 2023.

Οι ει­σπρά­ξεις ανήλ­θαν σε 2.366.060 ευρώ. Η Ακρό­πο­λη της Λίν­δου, ένα από τα πιο εμ­βλη­μα­τι­κά αρ­χαιο­λο­γι­κά σύ­νο­λα του Αι­γαί­ου, ση­μεί­ω­σε ακόμα πιο εντυ­πω­σια­κά νού­με­ρα. Το 2024, την επι­σκέ­φθη­καν 702.363 άτομα, ένα­ντι 629.089 το 2023, κα­τα­γρά­φο­ντας αύ­ξη­ση 11,6%.

Οι ει­σπρά­ξεις άγ­γι­ξαν τα 6.465.600 ευρώ. Κι όμως η Ρόδος στε­ρεί­ται ενός συγ­χρό­νου μου­σεί­ου καθώς σύμ­φω­να με στοι­χεία της Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των, χι­λιά­δες μο­να­δι­κά ευ­ρή­μα­τα από τις αρ­χαί­ες πό­λεις της Ια­λυ­σού, Κα­μεί­ρου και Λίν­δου βρί­σκο­νται στοι­βαγ­μέ­να σε απο­θη­κευ­τι­κούς χώ­ρους, πολ­λοί από τους οποί­ους δεν πλη­ρούν ούτε τις βα­σι­κές προ­δια­γρα­φές συ­ντή­ρη­σης. Το Κα­στέ­λο, που φι­λο­ξε­νεί προ­σω­ρι­νά με­γά­λο όγκο συλ­λο­γών, χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως «απο­θή­κη», με αρ­χαιο­λό­γους να κρού­ουν τον κώ­δω­να του κιν­δύ­νου για τη στα­τι­κό­τη­τα του μνη­μεί­ου.

Η αρ­χαιο­λό­γος Μαρία Μι­χα­λά­κη-Κόλ­λια δη­λώ­νει ότι «η Ρόδος στε­ρεί­ται μου­σεια­κών χώρων ικα­νών να στε­γά­σουν την πο­λι­τι­στι­κή της κλη­ρο­νο­μιά. Είναι απο­λύ­τως ανα­γκαία η δη­μιουρ­γία ενός σύγ­χρο­νου μου­σεί­ου και η ανά­δει­ξη του αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου του Μόντε Σμιθ, που πα­ρα­μέ­νει υπο­βαθ­μι­σμέ­νος παρά τη ση­μα­σία του», ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Ο λόφος του Αγ. Στε­φά­νου (Μόντε Σμιθ) ως νέα πο­λι­τι­στι­κή εστία

Η πρό­τα­ση για τη χω­ρο­θέ­τη­ση του νέου Μου­σεί­ου στην πε­ριο­χή του Αγίου Στε­φά­νου (Μόντε Σμιθ) επα­νέρ­χε­ται δυ­να­μι­κά, με αρ­χαιο­λό­γους και πο­λί­τες να ζη­τούν την επι­και­ρο­ποί­η­ση της με­λέ­της του 1991, που πα­ρα­μέ­νει ξε­χα­σμέ­νη στα συρ­τά­ρια της Αρ­χαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σί­ας. Ση­μειώ­νε­ται ότι στην ίδια πε­ριο­χή το κρά­τος έχει ήδη δα­πα­νή­σει εκα­τομ­μύ­ρια για απαλ­λο­τριώ­σεις και κή­ρυ­ξη του χώρου ως αρ­χαιο­λο­γι­κού, με αυ­στη­ρούς πε­ριο­ρι­σμούς δό­μη­σης. «Έχου­με την προί­κα, δεν έχου­με το πε­ρι­τύ­λιγ­μα», το­νί­ζει η αρ­χαιο­λό­γος, μου­σειο­λό­γος Αθηνά Λιό­λιου με αφορ­μή και την αντί­δρα­ση πο­λι­τών και φο­ρέ­ων στην προ­κάτ κα­τα­σκευή που στή­θη­κε στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή για να στε­γά­σει τις ανά­γκες του ερ­γο­τα­ξί­ου της υπη­ρε­σί­ας μετά την από­φα­ση ανά­δει­ξης της περ­βό­λας, αλλά και με­τα­φο­ράς μέ­ρους αυτής στον αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο της Ακρό­πο­λης της Ρόδου.

Σε σχέση με την προ­κάτ κα­τα­σκευή η κα Λιό­λιου υπο­στη­ρί­ζει «ότι αυτό που εφαρ­μό­στη­κε δεν είναι αυτό που είχε εγκρι­θεί από το ΚΑΣ. «Υπάρ­χει θέμα στην εφαρ­μο­γή, καθώς προ­έ­βλε­πε το κτή­ριο να είναι πιο μέσα με πρό­σβα­ση και κόμβο, ως υπό­σκα­φο σε βάθος δυο μέ­τρων με επέν­δυ­ση από σκυ­ρό­δε­μα και ξύλο, ώστε να ται­ριά­ζει η αι­σθη­τι­κή του με την αρ­χαιο­λο­γι­κή ζώνη», το­νί­ζει η κα Λιό­λιου, που βε­βαί­ως εκτι­μά, ότι η Ρόδος δια­θέ­τει αμύ­θη­το πο­λι­τι­στι­κό πλού­το, όμως η έλ­λει­ψη χώρων τον κρατά εγκλω­βι­σμέ­νο.

Νέες χρη­μα­το­δο­τή­σεις για Μου­σεία

Την ίδια ώρα, το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού ανα­κοι­νώ­νει νέες χρη­μα­το­δο­τή­σεις για τη δη­μιουρ­γία νέων μου­σεί­ων σε πό­λεις όπως η Λά­ρι­σα, τα Ιω­άν­νι­να και η Κα­βά­λα, στο πλαί­σιο ανα­βάθ­μι­σης της πε­ρι­φε­ρεια­κής πο­λι­τι­στι­κής πο­λι­τι­κής.

Η Ρόδος, με το δια­χρο­νι­κό της βάρος, απου­σιά­ζει μέχρι στιγ­μής από τη σχε­τι­κή λίστα, γε­γο­νός που προ­κα­λεί ερω­τή­μα­τα. Η ανα­ζή­τη­ση νέου ση­μεί­ου ανα­φο­ράς για τη Ρόδο κα­θί­στα­ται πιο επι­τα­κτι­κή από ποτέ.

Το νέο Μου­σείο μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει ως ση­μείο πο­λι­τι­στι­κής ανά­τα­ξης και πα­γκό­σμιας προ­βο­λής για το νησί. «Η Ρόδος δεν μπο­ρεί να πα­ρα­μέ­νει ένας θε­ρι­νός προ­ο­ρι­σμός ήλιου και θά­λασ­σας», επι­ση­μαί­νει η κα Λιό­λιου.

«Με ένα αρ­χαιο­λο­γι­κό μου­σείο σύγ­χρο­νων προ­δια­γρα­φών, διε­θνούς αρ­χι­τε­κτο­νι­κού δια­γω­νι­σμού και πα­γκό­σμιας εκ­στρα­τεί­ας στή­ρι­ξης το νησί μπο­ρεί να κάνει ένα άλμα δε­κα­ε­τιών μπρο­στά. Αρκεί να το πι­στέ­ψου­με. Το νέο Μου­σείο είναι μία επέν­δυ­ση με πολ­λα­πλά οφέλη – αι­σθη­τι­κά, οι­κο­νο­μι­κά, συμ­βο­λι­κά», ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.