Ο ΝΟΚ «παγώνει» τις οικοδομικές άδειες – Προβλέψεις για βουτιά έως 40%

«Φρένο» στην οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα μπήκε το 2025 με τον κλάδο της οικο­δο­μής να υφί­στα­ται τις αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις σε συνέ­χεια της από­φα­σης του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας για τα μπόνους δόμησης.

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, από το 2018 μέχρι το 2024 εκδό­θη­καν οικο­δο­μι­κές άδειες που συνο­λικά αντι­προ­σώ­πευαν 191 χιλ. κατοι­κίες, συμ­βάλ­λο­ντας στην ενί­σχυση της προ­σφο­ράς νέων κατοι­κιών. Το 2024 ο αριθμός των νέων κατοι­κιών σύμφωνα με τις εκδο­θεί­σες οικο­δο­μι­κές άδειες ανήλθε σε 46,9 χιλ. σημειώ­νο­ντας αύξηση κατά 32% έναντι του προη­γού­με­νου έτους.

Οι απο­φά­σεις του ΣτΕ θα έχουν επι­πτώ­σεις στην οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα

Ωστόσο, η ανοδική τάση στην έκδοση οικο­δο­μι­κών αδειών αντι­στρά­φηκε τους πρώτους μήνες του 2025 (μείωση κατά 51% στο πλήθος και κατά 49% στην επι­φά­νεια των νέων κατοι­κιών έναντι του αντί­στοι­χου δια­στή­μα­τος του προη­γού­με­νου έτους) εξαι­τίας της αβε­βαιό­τη­τας που προ­κλή­θηκε από τις ρυθ­μί­σεις του Ν.Ο.Κ. που ακυ­ρώ­θη­καν από το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) και της ανα­στο­λής έκδοσης οικο­δο­μι­κών αδειών που έκαναν χρήση των κινή­τρων αυτών.

Οι απο­φά­σεις του ΣτΕ και οι ρυθ­μί­σεις που προ­σαρ­μό­ζουν την εθνική νομο­θε­σία θα έχουν επι­πτώ­σεις στην οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα (π.χ. κόστος αλλαγής οικο­νο­μι­κών όρων συμ­βά­σεων και πιθανές ζημίες των αντι­συμ­βαλ­λό­με­νων, πιθανή αναβολή κατα­σκευής οικο­δο­μών, ανάληψη κόστους ανα­θε­ώ­ρη­σης μελετών, κόστος περι­βαλ­λο­ντι­κού ισο­δύ­να­μου).

Ο Πρό­ε­δρος του ΤΜΕΔΕ, κ. Κων­στα­ντί­νος Μακέδος, μιλώ­ντας στην εκδή­λωση παρου­σί­α­σης της μελέτης σημεί­ωσε, μεταξύ άλλων, όπως  ανα­δει­κνύει η μελέτη του ΙΟΒΕ έχουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε μία σειρά κρί­σι­μων προ­κλή­σεων όπως η θεσμική αβε­βαιό­τητα με το ΝΟΚ και την εκτός σχεδίου δόμηση, καθώς και η ένταξη του κλι­μα­τι­κού κιν­δύ­νου στις επεν­δύ­σεις και στις νέες κατα­σκευές.

ΝΟΚ και μπόνους δόμησης

Για την αξιο­λό­γηση της προ­ο­πτι­κής ανά­πτυ­ξης της εγχώ­ριας κατα­σκευα­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας την περίοδο 2025-2026 έχει θεω­ρη­θεί ότι: α) οι πόροι από το ΕΣΠΑ δεν θα παρέ­χουν πρό­σθετη ώθηση στην κατα­σκευα­στική δρα­στη­ριό­τητα, καθώς παρό­μοια προ­γράμ­ματα εφαρ­μό­στη­καν και τα προη­γού­μενα χρόνια, β) οι επεν­δύ­σεις σε κατοι­κίες και άλλα κτήρια θα επη­ρε­α­στούν από τις εξε­λί­ξεις ανα­φο­ρικά με τον ΝΟΚ. με τις επι­πτώ­σεις να εξε­τά­ζο­νται δια­κριτά σε ένα αισιό­δοξο και ένα απαι­σιό­δοξο σενάριο και γ) η ώθηση στην κατα­σκευα­στική δρα­στη­ριό­τητα θα δοθεί στο μεγα­λύ­τερο μέρος της από τους πόρους του ΤΑΑ που εκτι­μά­ται ότι θα κατευ­θυν­θούν σε κατα­σκευα­στικά έργα.

Ειδι­κό­τερα, στο αισιό­δοξο σενάριο υπο­θέ­τουμε επί­πτωση στο 18% των αδειών νέων κατοι­κιών που εκδό­θη­καν το 2024 (που αντι­προ­σω­πεύ­ουν το ποσοστό των αδειών για νέες κατοι­κίες τους μήνες Νοέμ­βριος και Δεκέμ­βριος), η οποία θα επη­ρε­ά­σει την οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα εντός του 2025, καθώς και συνο­λική επί­πτωση κατά -20% στις κατα­σκευές κατοι­κιών το 2026, λόγω αντί­στοι­χης μείωσης στις εκδο­θεί­σες οικο­δο­μι­κές άδειες νέων κατοι­κιών εντός του 2025.

Το απαι­σιό­δοξο σενάριο δια­φο­ρο­ποιεί­ται μόνο για τις επεν­δύ­σεις σε κατοι­κίες το έτος 2026, λόγω υψηλής αβε­βαιό­τη­τας ως προς τις επι­πτώ­σεις των ρυθ­μί­σεων που αφορούν στην ιδιω­τική οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα (Ν.Ο.Κ, και πολε­ο­δο­μι­κές αλλαγές που αφορούν στην εκτός σχεδίου δόμηση), και  υπο­θέ­τει μεγα­λύ­τερη μείωση των οικο­δο­μι­κών αδειών για κατοι­κίες κατά 40% το

2025 (σε όρους επι­φά­νειας)-που θα επη­ρε­ά­σει ανάλογα τη δρα­στη­ριό­τητα κατα­σκευής κτηρίων το 2026.

Με βάση τις υπο­θέ­σεις αυτές, στο αισιό­δοξο σενάριο εκτι­μά­ται ότι οι επεν­δύ­σεις σε Κατα­σκευές –κυρίως στις υπο­δο­μές– θα ενι­σχύ­σουν περαι­τέρω το μερίδιό τους στο ΑΕΠ την περίοδο 2025-2026.

Ειδι­κό­τερα, εκτι­μώ­νται επι­πρό­σθε­τες επεν­δύ­σεις σε υπο­δο­μές και κατοι­κίες ετησίως ύψους έως 1,6% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο (συγκρι­τικά με το 2024) –με το ποσοστό των επεν­δύ­σεων σε κατα­σκευα­στικά έργα να φτάνει μέχρι το 7,5% του ΑΕΠ το 2026 από 6,0% το 2024.

Πηγή: ΟΤ