«Το Εύλογον» στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης: Η ανάδειξη των αξιών του χριστιανισμού μέσα από την αποκατάσταση των μνημείων

Με τα ιδιαί­τε­ρα θερμά λόγια του Οι­κου­με­νι­κού Πα­τριάρ­χη κ.κ. Βαρ­θο­λο­μαί­ου και τον χαι­ρε­τι­σμό του Υπουρ­γού Ανά­πτυ­ξης Τάκη Θε­ο­δω­ρι­κά­κου, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε η εκ­δή­λω­ση πα­ρου­σί­α­σης του προ­γράμ­μα­τος «Το Εύ­λο­γον» από την επι­στη­μο­νι­κά υπεύ­θυ­νη εκ μέ­ρους του συ­ντο­νί­ζο­ντος Εθνι­κού Με­τσό­βιου Πο­λυ­τε­χνεί­ου, Ομό­τι­μη Κα­θη­γή­τρια ΕΜΠ, Αντω­νία Μο­ρο­πού­λου, στο Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριαρ­χείο Κων­στα­ντι­νου­πό­λε­ως, την Τρίτη 10 Ιου­νί­ου στις 7:30 μμ.

Στο επί­κε­ντρο της εκ­δή­λω­σης βρέ­θη­κε η ανά­δει­ξη των αξιών του χρι­στια­νι­σμού μέσα από την απο­κα­τά­στα­ση και την ανά­δει­ξη των μνη­μεί­ων, με την αξιο­ποί­η­ση της και­νο­το­μί­ας και της διε­πι­στη­μο­νι­κής συ­νερ­γα­σί­ας. Και όπως το έθεσε η κ. Μο­ρο­πού­λου «τα μνη­μεία μι­λούν από μόνα τους, το επό­με­νο βήμα είναι  να δώ­σου­με στις αξίες τον λόγο».

Οι­κου­με­νι­κός Πα­τριάρ­χης Βαρ­θο­λο­μαί­ος: Μέσα από την ανά­δει­ξη ση­μα­ντι­κών μνη­μεί­ων συ­γκρα­τού­νται αρ­ρα­γείς οι πνευ­μα­τι­κές αξίες

Μι­λώ­ντας για «Το Εύ­λο­γον», την Πρό­τυ­πη Διε­πι­στη­μο­νι­κή Ανά­πτυ­ξη και Με­τα­φο­ρά Τε­χνο­γνω­σί­ας και Συ­νερ­γα­σί­ας στην Απο­κα­τά­στα­ση Εμ­βλη­μα­τι­κών Μνη­μεί­ων και Ανά­δει­ξη Αξιών του Χρι­στια­νι­σμού σε Διά­λο­γο με την Κοι­νω­νία, ο Οι­κου­με­νι­κός Πα­τριάρ­χης κ.κ. Βαρ­θο­λο­μαί­ος ανα­φέρ­θη­κε στη «με­γά­λη δύ­να­μη της επο­χής μας» την τε­χνο­λο­γία, επι­ση­μαί­νο­ντας πως «όταν αξιο­ποιεί­ται κα­τάλ­λη­λα, μπο­ρεί να συμ­βάλ­λει ου­σια­στι­κά, στη διά­σω­ση των πο­λι­τι­σμι­κών μνη­μεί­ων και στην ανά­δει­ξη πο­λύ­τι­μων πα­ρα­δό­σε­ων».

Στά­θη­κε ιδιαί­τε­ρα στη συμ­βο­λή στο έργο αυτό των αν­θρω­πι­στι­κών επι­στη­μών, «οι οποί­ες απο­κα­λύ­πτουν στον τε­χνο­κρα­τού­με­νο άν­θρω­πο, την πνευ­μα­τι­κή και ηθική διά­στα­ση του πο­λι­τι­σμού, την αλή­θεια πέρα του επι­πέ­δου των υλι­κών ανα­γκών και της αρχής της στυ­γνής χρη­σι­μο­θη­ρί­ας» όπως είπε.

«Δεν πρό­κει­ται να κα­τα­φύ­γου­με στον σύγ­χρο­νο μύθο αντι­θέ­σε­ως με­τα­ξύ επι­στή­μης και πί­στε­ως, με­τα­ξύ τε­χνο­λο­γιών και πα­ρα­δό­σε­ων, αντί­θε­τα η αλη­θι­νή πρό­ο­δος συ­ντε­λεί­ται όταν αυτές συμ­βα­δί­ζουν. Η τε­χνο­λο­γία μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει νέα ερ­γα­λεία διε­ρεύ­νη­σης και διά­σω­σης αλλά η πα­ρά­δο­ση μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει το νόημα και την κα­τεύ­θυν­ση» ση­μεί­ω­σε.

Χα­ρα­κτή­ρι­σε δε την κυ­ριαρ­χία της λο­γι­κής του ωφε­λι­μι­σμού, κακό σύμ­βου­λο, καθώς δεν επι­τρέ­πει στον άν­θρω­πο να ατε­νί­σει το βάθος των πραγ­μά­των.

Συ­νε­χί­ζο­ντας, ο κ. Βαρ­θο­λο­μαί­ος ανέ­φε­ρε ότι «η ανά­δει­ξη των αξιών του χρι­στια­νι­σμού σε διά­λο­γο με την κοι­νω­νία ανα­δει­κνύ­ει την ευ­ερ­γε­τι­κή πα­ρου­σία του χρι­στια­νι­κού βιώ­μα­τος και της χρι­στια­νι­κής προ­σφο­ράς στο πα­γκό­σμιο πο­λι­τι­σμό σε πνεύ­μα σε­βα­σμού. Ο χρι­στια­νι­σμός δεν φο­βά­ται τον διά­λο­γο, το αντί­θε­το, αυτός ο διά­λο­γος απο­τε­λεί τον τρόπο, μέσω του οποί­ου, η αλή­θεια απο­κα­λύ­πτε­ται και με­τα­δί­δε­ται».

«Σε μία εποχή που βλέ­που­με την κα­τα­στρο­φή ιστο­ρι­κών μνη­μεί­ων στο όνομα του θρη­σκευ­τι­κού φα­να­τι­σμού και εθνι­κι­στι­κών πα­ρο­ξυ­σμών, κάθε προ­σπά­θεια ανά­δει­ξης και διά­σω­σης των μνη­μεί­ων απο­κτά χα­ρα­κτή­ρα μαρ­τυ­ρί­ας υπέρ της αξίας κάθε αν­θρώ­πι­νου πο­λι­τι­σμού» τό­νι­σε.

Κατά τον Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριάρ­χη, άλ­λω­στε, «η πραγ­μα­τι­κή πρό­κλη­ση της ση­με­ρι­νής επο­χής είναι να αξιο­ποι­ή­σου­με δη­μιουρ­γι­κά τη σπου­δαία πα­ρα­κα­τα­θή­κη των πο­λι­τι­σμών του πα­ρελ­θό­ντος, ως έναυ­σμα και έμπνευ­ση για τη σύγ­χρο­νη πο­λι­τι­σμι­κή δη­μιουρ­γία».

Εστιά­ζο­ντας στο έργο «Το Εύ­λο­γον», ο κ. Βαρ­θο­λο­μαί­ος ανέ­φε­ρε ότι «μέσα από την απο­κα­τά­στα­ση και ανά­δει­ξη ση­μα­ντι­κών μνη­μεί­ων και κτι­ρια­κών συ­νό­λων που απο­τε­λούν ανα­πό­σπα­στο τμήμα το­πι­κών πα­ρα­δό­σε­ων αλλά και του πα­γκό­σμιου πο­λι­τι­σμού, συ­γκρα­τού­νται στη συλ­λο­γι­κή μνήμη αρ­ρα­γείς οι πνευ­μα­τι­κές αξίες».

«Είναι σπου­δαία η διά­σω­ση της άυλης πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς του οι­κο­δο­μή­μα­τος, της τε­χνο­γνω­σί­ας και των ιστο­ρι­κών με­θό­δων αξιο­ποί­η­σης φυ­σι­κών και ανα­κυ­κλώ­σι­μων οι­κο­δο­μι­κών υλι­κών. Σή­με­ρα το­νί­ζε­ται ο οι­κο­λο­γι­κός χα­ρα­κτή­ρας του κλά­δου των απο­κα­τα­στά­σε­ων και της αξιο­ποί­η­σης ιστο­ρι­κών κτι­ρί­ων και η συμ­βο­λή στην βιω­σι­μό­τη­τα, στην εξοι­κο­νό­μη­ση πόρων μέσα από την επα­νά­χρη­ση του κτι­ρια­κού απο­θέ­μα­τος, της ενί­σχυ­σης της κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας και της αει­φό­ρου ανά­πτυ­ξης καθώς προ­σφέ­ρο­νται λύ­σεις φι­λι­κές προς το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον, το κοινό μας σπίτι» συ­νέ­χι­σε και πρό­σθε­σε ότι «γι’ αυτό κρί­νε­ται σπου­δαία η διε­πι­στη­μο­νι­κή προ­σέγ­γι­ση των πο­λυ­διά­στα­των αυτών ζη­τη­μά­των».

Τ. Θε­ο­δω­ρι­κά­κος: Διε­θνής προ­βο­λή του ελ­λη­νι­κού knowhow στην απο­κα­τά­στα­ση των χρι­στια­νι­κών μνη­μεί­ων

Σε βι­ντε­ο­σκο­πη­μέ­νο χαι­ρε­τι­στή­ριο μή­νυ­μα που απέ­στει­λε στην εκ­δή­λω­ση, ο Υπουρ­γός Ανά­πτυ­ξης Τάκης Θε­ο­δω­ρι­κά­κος, ο οποί­ος την προη­γου­μέ­νη είχε πα­ρα­κο­λου­θή­σει την Θεία Λει­τουρ­γία στην χο­ρο­στα­τού­ντος της Α.Θ.Π. Αρ­χιε­πί­σκο­πο Κων­στα­ντι­νου­πό­λε­ως, Νέας Ρώμης, Οι­κου­με­νι­κού Πα­τριάρ­χου κκ Βαρ­θο­λο­μαίο στην Αγία Τριά­δα της Θε­ο­λο­γι­κής Σχο­λής της Χάλ­κης, ανα­γνώ­ρι­σε ότι «η έρευ­να, η πρό­τυ­πη με­λέ­τη και υλο­ποί­η­ση έργων απο­κα­τά­στα­σης με­γά­λων μνη­μεί­ων του χρι­στια­νι­σμού ανα­δει­κνύ­ουν τις αξίες της χρι­στια­νο­σύ­νης και απο­τε­λούν προ­ϊ­όν και­νο­το­μί­ας με σύγ­χρο­νους όρους τε­χνο­λο­γι­κής αιχ­μής».

«Πρό­κει­ται για υπο­δειγ­μα­τι­κά έργα εφαρ­μο­γής της διε­πι­στη­μο­νι­κό­τη­τας, και ταυ­τό­χρο­να συ­νερ­γα­σί­ας φο­ρέ­ων, χρη­στών ή ακόμη και δια­φο­ρε­τι­κών κρα­τών» όπως πα­ρα­τή­ρη­σε.

Σύμ­φω­να με τον Υπουρ­γό «η διε­ξα­γω­γή επι­στη­μο­νι­κής έρευ­νας αιχ­μής και η με­τα­φο­ρά – με εκλα­ΐ­κευ­ση στο ευρύ κοινό – της σχε­τι­κής τε­χνο­γνω­σί­ας, στην απο­κα­τά­στα­ση και ανά­δει­ξη αξιών των με­γά­λων μνη­μεί­ων του Χρι­στια­νι­σμού, θα προ­βάλ­λει σε όλο τον κόσμο το ελ­λη­νι­κό “knowhow” στο πεδίο αυτό, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τη θέση της Ελ­λά­δας στη διε­θνή πρω­το­πο­ρία της τε­χνο­γνω­σί­ας και υψη­λής τε­χνο­λο­γί­ας για την αει­φό­ρο δια­τή­ρη­ση τους, καθώς και στην ανά­δει­ξη, πα­γκο­σμί­ως, των αξιών του Χρι­στια­νι­σμού».

Εκτί­μη­σε ότι «η ολι­στι­κή σύν­δε­ση της κοι­νω­νί­ας με τα εμ­βλη­μα­τι­κά μνη­μεία και τις αξίες του Χρι­στια­νι­σμού μέσα από τις πο­λυ­διά­στα­τες δρά­σεις του προ­γράμ­μα­τος “Εύ­λο­γον”  θα έχει ση­μα­ντι­κό αντί­κτυ­πο», ενώ τα συ­μπε­ρά­σμα­τα που θα εξα­χθούν θα αξιο­ποι­η­θούν και για πε­ραι­τέ­ρω δη­μιουρ­γι­κές εφαρ­μο­γές.

Αντ. Μο­ρο­πού­λου: Η και­νο­το­μία εξυ­πη­ρε­τεί τις αξίες, τα μνη­μεία μι­λούν από μόνα τους, επό­με­νο βήμα είναι να δώ­σου­με στις αξίες τον λόγο

Η Ομό­τι­μη Κα­θη­γή­τρια Αντω­νία Μο­ρο­πού­λου στο Εθνι­κό Με­τσό­βιο Πο­λυ­τε­χνείο – Επι­κε­φα­λής της Διε­πι­στη­μο­νι­κής Ομά­δας και Επι­κε­φα­λής Επι­στη­μο­νι­κή Υπεύ­θυ­νη της απο­κα­τά­στα­σης του Ιερού Κου­βου­κλί­ου του Πα­να­γί­ου Τάφου, Α’ Αντι­πρό­ε­δρος Τε­χνι­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δος και μέλος του Συμ­βου­λί­ου Διοί­κη­σης στο Πα­νε­πι­στή­μιο Ιω­αν­νί­νων, πα­ρου­σί­α­σε ανα­λυ­τι­κά το πρό­γραμ­μα «Το Εύ­λο­γον», το­νί­ζο­ντας ότι πρό­κει­ται για ένα συλ­λο­γι­κό πρό­γραμ­μα.

Πρό­κει­ται για την αξιο­ποί­η­ση των δε­δο­μέ­νων από τα έργα απο­κα­τά­στα­σης σε με­γά­λα μνη­μεία του Χρι­στια­νι­σμού όπως του Ιερού Κου­βου­κλί­ου του Πα­να­γί­ου Τάφου στα Ιε­ρο­σό­λυ­μα, της συμ­βο­λής του ΕΜΠ στην αντι­σει­σμι­κή προ­στα­σία και συ­ντή­ρη­ση των ψη­φι­δω­τών της Αγιά-Σο­φιάς στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη, καθώς και του έργου απο­κα­τά­στα­σης του Κα­θο­λι­κού της Ιεράς Μονής Πα­να­γί­ας Βαρ­νά­κο­βας στην Ορει­νή Ναυ­πα­κτία.

Σκο­πός όπως εξή­γη­σε είναι η δη­μιουρ­γία μιας ολι­στι­κής σχέ­σης της κοι­νω­νί­ας όχι μόνο με την και­νο­το­μία αλλά και με τις αξίες με τις οποί­ες αυτά τα μνη­μεία μπο­ρούν να συ­νο­μι­λή­σουν μαζί της.

Σύμ­φω­να με την κ. Μο­ρο­πού­λου η και­νο­τό­μος διε­πι­στη­μο­νι­κή με­θο­δο­λο­γία δια­τή­ρη­σης της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, με την τε­χνο­γνω­σία του ΕΜΠ, απο­σκο­πεί να συμ­βάλ­λει στη δια­τή­ρη­ση και την ανά­δει­ξη αξιών μαζί με τη δια­σφά­λι­ση της αει­φό­ρου δια­τη­ρή­σε­ως των μνη­μεί­ων και της δο­μι­κής τους ακε­ραιό­τη­τας.

Στό­χος είναι η με­θο­δο­λο­γία αυτή να εφαρ­μο­στεί μέσα από τη δη­μιουρ­γία ενός εθνι­κού δι­κτύ­ου, στη βάση ενός απο­θε­τη­ρί­ου δε­δο­μέ­νων που συ­γκρο­τεί­ται και μέσω ενός κέ­ντρου ικα­νο­τή­των που θα εξυ­πη­ρε­τή­σει στο μέλ­λον και πολ­λές άλλες εφαρ­μο­γές. Κυ­ρί­ως, όμως, απο­σκο­πεί­ται η συμ­βο­λή στη διά­χυ­ση «διότι μέσα από τα ανοι­χτά ερ­γα­στή­ρια και την επί­δει­ξη και την εκ­παί­δευ­ση το­πι­κά και την προ­τυ­πο­ποί­η­ση των διερ­γα­σιών της διε­πι­στη­μο­νι­κής με­θο­δο­λο­γί­ας σε νέα έργα, στην ουσία σκο­πεύ­ου­με σε έναν υπε­ρε­πι­στη­μο­νι­κό διά­λο­γο που μπο­ρεί να συν­δυά­σει τη μη­χα­νι­κή στις σχε­τι­κές ει­δι­κό­τη­τες και την αρ­χι­τε­κτο­νι­κή την αρ­χαιο­λο­γία, την αρ­χαιο­με­τρία και την αρ­χαιο­γε­νο­μι­κή, την ιστο­ρία και βε­βαί­ως τη θε­ο­λο­γία» ση­μεί­ω­σε.

Ρα­χο­κο­κα­λιά του «Εύ­λο­γον» απο­τέ­λε­σε σύμ­φω­να με την Ομό­τι­μη Κα­θη­γή­τρια του ΕΜΠ, το συλ­λο­γι­κό έργο απο­κα­τά­στα­σης του Ιερού Κου­βου­κλί­ου του Πα­να­γί­ου Τάφου στα Ιε­ρο­σό­λυ­μα. Ανα­φέρ­θη­κε εκτε­νώς στο έργο το­νί­ζο­ντας ότι η πρό­τα­ση απο­κα­τά­στα­σης της διε­πι­στη­μο­νι­κής ομά­δας του ΕΜΠ μετά από την πρω­το­βου­λία του Πα­τριάρ­χη Ιε­ρο­σο­λύ­μων κκ Θε­ό­φι­λου του Τρί­του, έγινε πρό­τα­ση δια­λό­γου με τους τρεις προ­κα­θή­με­νους των χρι­στια­νι­κών κοι­νο­τή­των, ενώ η πραγ­μα­το­ποί­η­ση του ίδιου του έργου κα­τέ­στη εφι­κτή χάρη στην σχε­τι­κή κοινή ιστο­ρι­κής τους από­φα­ση της 22 Μαρ­τί­ου 2016.

Η και­νο­τό­μος με­θο­δο­λο­γία είχε ως στό­χους την άρση των κρί­σι­μων πα­ρα­μορ­φώ­σε­ων και την απο­κα­τά­στα­ση της δο­μι­κής του ακε­ραιό­τη­τας με τρόπο που να σέ­βε­ται, να δια­τη­ρεί και να ανα­δει­κνύ­ει τις αξίες του μνη­μεί­ου αλλά και την αει­φο­ρία του.

Η κ. Μο­ρο­πού­λου ανα­φέρ­θη­κε επί­σης και στην πρό­τα­ση για τη με­τά­βα­ση από τα ψη­φια­κά δί­δυ­μα που απο­τε­λεί ευ­ρω­παϊ­κή πρα­κτι­κή στα «δί­δυ­μα μνη­μο­σύ­νης» που θα εν­σω­μα­τώ­νουν και τη διά­στα­ση της ιστο­ρί­ας, ώστε να υπάρ­χει μία ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση που θα επι­τρέ­ψει την υπέρ-επι­στη­μο­νι­κή ανα­ζή­τη­ση του Εύ­λο­γον.

«Η και­νο­το­μία που ανα­πτύ­ξα­με είναι, μόνο, ένα ερ­γα­λείο, γιατί η φωνή που επι­κοι­νω­νούν τα μνη­μεία είναι η φωνή των αξιών του χρι­στια­νι­σμού, το με­γά­λο μή­νυ­μα της Ανά­στα­σης. Η και­νο­το­μία εξυ­πη­ρε­τεί τις αξίες, τα μνη­μεία μι­λούν από μόνα τους, το επό­με­νο βήμα είναι  να δώ­σου­με στις αξίες τον λόγο» ανέ­φε­ρε κλεί­νο­ντας.

Κων. Ζορ­μπάς: Το Εύ­λο­γον θα συμ­βάλ­λει στον διά­λο­γο με το­πι­κές κοι­νω­νί­ες προς όφε­λος της μνή­μης και των ίδιων των μνη­μεί­ων

Επι­χει­ρώ­ντας μία θε­ο­λο­γι­κή προ­σέγ­γι­ση του προ­γράμ­μα­τος «Το Εύ­λο­γον» ο Δρ. Κων­στα­ντί­νος Ζορ­μπάς, Γε­νι­κός Διευ­θυ­ντής Ορ­θο­δό­ξου Ακα­δη­μί­ας Κρή­της, Άρχων Ιε­ρο­μνή­μων του Οι­κου­με­νι­κού Πα­τριαρ­χεί­ου, πα­ρα­τή­ρη­σε ότι «τα ση­μα­ντι­κά θρη­σκευ­τι­κά μνη­μεία που δη­μιουρ­γή­θη­καν κατά τους πρώ­τους χρι­στια­νι­κούς χρό­νους απο­τε­λούν ιε­ρούς τό­πους όπου ανα­πτύσ­σε­ται η ανε­ξι­θρη­σκεία, δη­λα­δή μία ει­ρη­νι­κή συ­νύ­παρ­ξη των αν­θρώ­πων με τις θρη­σκευ­τι­κές τους πε­ποι­θή­σεις».

«Αυτό ση­μαί­νει ευ­θύ­νη και η ευ­θύ­νη αφορά άμεσα και σε το­πι­κό και σε οι­κου­με­νι­κό επί­πε­δο. Αφορά την Πο­λι­τεία και τις θρη­σκευ­τι­κές κοι­νό­τη­τες, τους επι­στή­μο­νες και την κοι­νω­νία. Τα μνη­μεία και η ανά­δει­ξη της ιστο­ρί­ας μπο­ρούν να απο­τε­λέ­σουν τό­πους παι­δεί­ας και εκ­παί­δευ­σης και κατ’ επέ­κτα­ση σε­βα­σμού της θρη­σκευ­τι­κής ιδιαι­τε­ρό­τη­τας» τό­νι­σε.

Συ­ντο­νι­στής της εκ­δή­λω­σης ήταν ο Άρχων Δι­δά­σκα­λος του Γέ­νους, Ακα­δη­μαϊ­κός κ. Κων­στα­ντί­νος Δε­λη­κω­στα­ντής.