Δύο γραμμές για τα προγράμματα σπουδών στα ΑΕΙ

Σε πεδίο αντίρ­ρο­πων πιέ­σε­ων προς την ακα­δη­μαϊ­κή κοι­νό­τη­τα εξε­λίσ­σε­ται ήδη στο πα­ρα­σκή­νιο το ζή­τη­μα της σύ­ντμη­σης των τε­τρα­ε­τών προ­γραμ­μά­των σπου­δών. Από τη μία πλευ­ρά, το Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου φαί­νε­ται να προ­ω­θεί την ιδέα της εναρ­μό­νι­σης των πα­νε­πι­στη­μί­ων με τη Συν­θή­κη της Μπο­λό­νιας, όπως πα­ρου­σί­α­σε η «Κ» στο φύλλο της πε­ρα­σμέ­νης Κυ­ρια­κής, με στόχο να προ­σφέ­ρο­νται και τριε­τή προ­γράμ­μα­τα για το πρώτο πτυ­χίο.

Το σκε­πτι­κό με το οποίο ζη­τεί­ται από τις Συ­γκλή­τους των δη­μό­σιων πα­νε­πι­στη­μί­ων να εξε­τά­σουν την κα­τάρ­τι­ση τριε­τών προ­γραμ­μά­των σπου­δών είναι να μπο­ρέ­σουν τα ιδρύ­μα­τα να αντε­πε­ξέλ­θουν στον αντα­γω­νι­σμό των μη κρα­τι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων που ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σουν από τον Σε­πτέμ­βριο.

Από την άλλη, όμως, σύμ­φω­να με ασφα­λείς πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ» η Εθνι­κή Αρχή Ανω­τά­της Εκ­παί­δευ­σης (ΕΘΑΑΕ) πιέ­ζει τα ξένα ΑΕΙ που έχουν κα­τα­θέ­σει αί­τη­ση για ίδρυ­ση πα­ραρ­τή­μα­τος στην Ελ­λά­δα να με­τα­τρέ­ψουν τα τριε­τή τους προ­γράμ­μα­τα σε τε­τρα­ε­τή, προ­κει­μέ­νου εκεί­να να προ­σαρ­μο­στούν στην ελ­λη­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

Η προ­σπά­θεια εναρ­μό­νι­σης των δη­μό­σιων πα­νε­πι­στη­μί­ων με τη Συν­θή­κη της Μπο­λό­νιας επι­σπεύ­δε­ται με το επι­χεί­ρη­μα ότι η λει­τουρ­γία στην Ελ­λά­δα μη κρα­τι­κών ΑΕΙ θα δη­μιουρ­γή­σει ασυμ­με­τρί­ες, με απο­τέ­λε­σμα τα δη­μό­σια πα­νε­πι­στή­μια, και κυ­ρί­ως τα πε­ρι­φε­ρεια­κά, να βρε­θούν σε μειο­νε­κτι­κή θέση. Εν­δει­κτι­κά, πέ­ρυ­σι λόγω της Ελά­χι­στης Βάσης Ει­σα­γω­γής (ΕΒΕ) σε σύ­νο­λο 68.800 θέ­σε­ων έμει­ναν κενές 10.120, η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα σε πε­ρι­φε­ρεια­κά ΑΕΙ. Φέτος, οι κενές θέ­σεις ανα­μέ­νε­ται να αυ­ξη­θούν, καθώς θα υπάρ­ξουν επι­τυ­χό­ντες σε πε­ρι­φε­ρεια­κά τμή­μα­τα που εν­δέ­χε­ται να επι­λέ­ξουν να σπου­δά­σουν από τον Σε­πτέμ­βριο σε μη κρα­τι­κό πα­νε­πι­στή­μιο της Αθή­νας ή της Θεσ­σα­λο­νί­κης, σε αντι­κεί­με­νο της αρε­σκεί­ας τους.

Αντι­δρούν τα ΑΕΙ – Η πλειο­νό­τη­τα των ΑΕΙ αντι­δρά στην εφαρ­μο­γή της Συν­θή­κης της Μπο­λό­νιας. Πα­νε­πι­στη­μια­κοί τό­νι­σαν στην «Κ» ότι θα μπο­ρού­σαν να με­τα­τρα­πούν σε τριε­τή μόνο τα τμή­μα­τα πρώην ΤΕΙ που ανω­τα­το­ποι­ή­θη­καν.

Η πρό­θε­ση του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας έχει γνω­στο­ποι­η­θεί σε πρυ­τά­νεις και πα­νε­πι­στη­μια­κούς για να «με­τρη­θούν» οι αντι­δρά­σεις. Αλ­λω­στε, ο νόμος Κε­ρα­μέ­ως 4957/2022 δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα (άρθρο 63) να ορ­γα­νώ­νουν τριε­τή προ­γράμ­μα­τα σπου­δών εφαρ­μο­σμέ­νων επι­στη­μών και τε­χνο­λο­γί­ας, τα οποία θα συ­νο­δεύ­ο­νται από ένα εξά­μη­νο πρα­κτι­κής άσκη­σης.

Ωστό­σο η πλειο­νό­τη­τα των ΑΕΙ αντι­δρά στην εφαρ­μο­γή της Συν­θή­κης της Μπο­λό­νιας. Πα­νε­πι­στη­μια­κοί που μί­λη­σαν για το θέμα στην «Κ» τό­νι­ζαν ότι θα μπο­ρού­σαν να με­τα­τρα­πούν σε τριε­τή (αφού το επι­τρέ­πει ο ν. 4957) μόνο τα τμή­μα­τα πρώην ΤΕΙ που ανω­τα­το­ποι­ή­θη­καν, επί υπουρ­γί­ας Κώστα Γα­βρό­γλου.

Την ίδια στιγ­μή, η ΕΘΑΑΕ εκ­πέ­μπει δια­φο­ρε­τι­κά μη­νύ­μα­τα από την πλευ­ρά της πο­λι­τεί­ας. Η Αρχή έχει ξε­κι­νή­σει, ως αρ­μό­δια, την αξιο­λό­γη­ση των αι­τή­σε­ων που κα­τέ­θε­σαν 12 ξένα ΑΕΙ για να ανοί­ξουν πα­ράρ­τη­μα στην Ελ­λά­δα. Τα 12 ξένα ΑΕΙ έχουν υπο­βά­λει προς αξιο­λό­γη­ση συ­νο­λι­κά 162 προ­γράμ­μα­τα σπου­δών, εκ των οποί­ων αρ­κε­τά τριε­τή. Και αυτό διότι οι 10 από τις 12 αι­τή­σεις είναι από βρε­τα­νι­κά ΑΕΙ –όπου εφαρ­μό­ζε­ται το σύ­στη­μα της Μπο­λό­νιας–, τα οποία συ­νερ­γά­ζο­νται στην Ελ­λά­δα με ιδιω­τι­κά κο­λέ­για.

Στο πλαί­σιο της αξιο­λό­γη­σης, η ΕΘΑΑΕ πιέ­ζει τις ηγε­σί­ες των ιδρυ­μά­των να με­τα­τρέ­ψουν τα τριε­τή προ­γράμ­μα­τά τους σε τε­τρα­ε­τή. «Το βα­σι­κό ζη­τού­με­νο της ΕΘΑΑΕ είναι τα πτυ­χία μας να είναι ισο­δύ­να­μα με τα πτυ­χία των δη­μό­σιων ΑΕΙ. Στην αί­τη­σή μας έχου­με και τε­τρα­ε­τή και τριε­τή προ­γράμ­μα­τα. Θα δούμε τι θα απο­φα­σί­σει η ΕΘΑΑΕ», ανέ­φε­ρε στην «Κ» ιδιο­κτή­της ελ­λη­νι­κού κο­λε­γί­ου που συ­νερ­γά­ζε­ται, ως πα­ράρ­τη­μά του, με βρε­τα­νι­κό ΑΕΙ και ανα­μέ­νει την τε­λι­κή αξιο­λό­γη­ση της ΕΘΑΑΕ το δεύ­τε­ρο δε­κα­ή­με­ρο του Ιου­νί­ου. «Εμείς θα υιο­θε­τή­σου­με τις επι­τα­γές της ΕΘΑΑΕ. Στους Αγ­γλους, βέ­βαια, δεν αρέ­σει να με­τα­τρέ­πουν τα τριε­τή προ­γράμ­μα­τά τους σε τε­τρα­ε­τή…», προ­σθέ­τει στην «Κ» υψη­λό­βαθ­μο στέ­λε­χος άλλου κο­λε­γί­ου.

Ο,τι πει η Αρχή – «Εμείς θα υιο­θε­τή­σου­με τις επι­τα­γές της ΕΘΑΑΕ. Στους Αγ­γλους, βέ­βαια, δεν αρέ­σει να με­τα­τρέ­πουν τα τριε­τή προ­γράμ­μα­τά τους σε τε­τρα­ε­τή…»,

λέει στην «Κ» υψη­λό­βαθ­μο στέ­λε­χος κο­λε­γί­ου.

Γί­νε­ται επι­μή­κυν­ση;

Πώς γί­νε­ται η με­τα­τρο­πή ενός τριε­τούς προ­γράμ­μα­τος σε τε­τρα­ε­τές; Οπως εξή­γη­σε στην «Κ» ο κα­θη­γη­τής Ντί­νος Αρ­κου­μά­νης, πρό­ε­δρος του Ακα­δη­μαϊ­κού Συμ­βου­λί­ου του Μη­τρο­πο­λι­τι­κού Κολ­λε­γί­ου και αντε­πι­στέλ­λον μέλος της Ακα­δη­μί­ας Αθη­νών, υπάρ­χουν τρεις τρό­ποι:

• Με την προ­σθή­κη ενός έτους στην αρχή του τριε­τούς προ­πτυ­χια­κού προ­γράμ­μα­τος. Πρό­κει­ται για το λε­γό­με­νο foundation year, που βοη­θά­ει τους φοι­τη­τές να απο­κτή­σουν τις απα­ραί­τη­τες γνώ­σεις για τις προ­πτυ­χια­κές σπου­δές τους. Ου­σια­στι­κά είναι ένα επι­πλέ­ον έτος για όσους θε­ω­ρεί­ται πως χρειά­ζο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρο χρόνο προ­ε­τοι­μα­σί­ας για να φοι­τή­σουν στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση.

• Με την προ­σθή­κη ενός επι­πλέ­ον έτους μετά το δεύ­τε­ρο, το λε­γό­με­νο sandwich year. Σε αυτό τον χρόνο οι φοι­τη­τές ερ­γά­ζο­νται σε επι­χει­ρή­σεις, σαν πρα­κτι­κή άσκη­ση.

• Με την προ­σθή­κη ενός επι­πλέ­ον έτους μετά τη λήξη του τριε­τούς προ­γράμ­μα­τος. Στο τέ­ταρ­το έτος οι φοι­τη­τές ενι­σχύ­ουν τις γνώ­σεις τους σε το­μείς αιχ­μής, που θα τους χρεια­στούν στην αγορά ερ­γα­σί­ας, αλλά δεν σχε­τί­ζο­νται άμεσα με το στενό αντι­κεί­με­νο σπου­δών τους. Τέ­τοιες γνώ­σεις είναι η εξει­δί­κευ­ση σε τε­χνο­λο­γί­ες με προ­γράμ­μα­τα αιχ­μής (π.χ. τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη).

Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι γο­νείς, βέ­βαια, προ­τι­μούν τα τριε­τή λόγω χα­μη­λό­τε­ρου κό­στους σπου­δών και γρή­γο­ρης εξό­δου στην αγορά ερ­γα­σί­ας. Στον αντί­πο­δα, θε­ω­ρούν τα τε­τρα­ε­τή πιο ισχυ­ρά πτυ­χία.

Αυ­στη­ρό μή­νυ­μα Μη­τσο­τά­κη στους πρυ­τά­νεις για τα σχέ­δια ασφα­λεί­ας

Η από­φα­ση του ΣτΕ

Με­τα­ξύ των ιδιο­κτη­τών των ελ­λη­νι­κών κο­λε­γί­ων που έχουν κα­τα­θέ­σει αί­τη­ση μη κρα­τι­κού ΑΕΙ επι­κρα­τεί η άποψη ότι «η ΕΘΑΑΕ εκ­φρά­ζει το ελ­λη­νι­κό πα­νε­πι­στη­μια­κό κα­τε­στη­μέ­νο, που δεν είναι ευ­έ­λι­κτο, πα­ρό­τι ο νόμος 4957 προ­βλέ­πει την ορ­γά­νω­ση τριε­τών προ­γραμ­μά­των σπου­δών στα δη­μό­σια ΑΕΙ», όπως ανέ­φε­ρε στην «Κ» ένας εξ αυτών. Ωστό­σο, οι κο­λε­γιάρ­χες δεν θέ­λουν να τρα­βή­ξουν το σχοι­νί στα άκρα, διότι φο­βού­νται την κουλ­τού­ρα που έχει εμπε­δω­θεί στην Ελ­λά­δα ότι τα τριε­τή προ­γράμ­μα­τα είναι κα­τώ­τε­ρα των τε­τρα­ε­τών.

Πόσο μάλ­λον που, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», μέσα στο επό­με­νο δε­κα­ή­με­ρο θα γίνει στην Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας η τε­λι­κή συ­ζή­τη­ση επί των τεσ­σά­ρων αι­τή­σε­ων ακύ­ρω­σης, που στρέ­φο­νται κατά της υπουρ­γι­κής από­φα­σης που εκ­δό­θη­κε στο πλαί­σιο των δια­τά­ξε­ων του νόμου 5094/2024, για την εγκα­τά­στα­ση ιδιω­τι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων στην Ελ­λά­δα.

Πηγή: kathimerini.gr