Καλοπήτας: Η Πολιτεία οφείλει να ξαναδώσει φωνή, ρόλο και δύναμη στους Δήμους

Η αυτο­διοί­κηση υπήρξε δια­χρο­νικά το θεσμικό ανάχωμα απέ­να­ντι στην κοι­νω­νική διάλυση. Από την πρόνοια ως την πολι­τική προ­στα­σία, από το περι­βάλ­λον ως τη στέγαση, οι Δήμοι καλού­νται καθη­με­ρινά να δώσουν λύσεις με υπο­δο­μές ελλι­πείς,

προ­σω­πικό ανε­παρ­κές και θεσμικά μέσα απο­δυ­να­μω­μένα. Παρ’ όλα αυτά, είναι ο μόνος θεσμός που παρα­μέ­νει χει­ρο­πια­στά κοντά στον πολίτη.

Στην ημερίδα του ΠΑΣΟΚ για την Αυτο­διοί­κηση, όπου συμ­με­τεί­χαν πλήθος αυτο­διοι­κη­τι­κών από όλη την χώρα ανα­δεί­χθηκε με σαφή­νεια ότι ένας πολι­τι­κός χώρος που επι­διώ­κει να εκφρά­σει πλειο­ψη­φικά ρεύματα, δεν μπορεί παρά να συντο­νι­στεί με τα αυθε­ντικά κοι­νω­νικά κινή­ματα. Και ένα από αυτά είναι η μάχη για χει­ρα­φε­τη­μένη, ισχυρή, δημο­κρα­τική αυτο­διοί­κηση.

Η Πολι­τεία οφείλει να επα­να­το­πο­θε­τή­σει την Αυτο­διοί­κηση στον ρόλο που της ανήκει. Πώς;

1.Θεσμική και οικο­νο­μική αυτο­τέ­λεια με βάση την αρχή “αρμο­διό­τη­τες = πόροι +προ­σω­πικό”

Η αρχή «αρμο­διό­τη­τες χωρίς πόρους» έχει οδη­γή­σει τους Δήμους σε λει­τουρ­γική

παρά­λυση. Κάθε νέα αρμο­διό­τητα πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται με δεσμευ­μέ­νους

οικο­νο­μι­κούς και ανθρώ­πι­νους πόρους. Ανά­κτηση της διοι­κη­τι­κής ισορ­ρο­πίας στουςΔήμους.Η θεσμική ενί­σχυση των Προ­έ­δρων των Τοπικών Συμ­βου­λίων πρέπει να απο­τε­λέ­σει βασικό κορμό κάθε προ­ο­δευ­τι­κής μεταρ­ρύθ­μι­σης. Με ξεχω­ρι­στή κάλπη, δια­κριτό ρόλο, κανο­νι­στι­κές αρμο­διό­τη­τες και πρό­σβαση σε τοπι­κούς πόρους, ώστε οι κοι­νό­τη­τες να μην είναι απλώς συμ­βου­λευ­τι­κές – αλλά λει­τουρ­γι­κές μονάδες δημο­κρα­τίας και ευθύνης.

2.Αξιο­ποί­ηση της δημό­σιας περιου­σίας προς όφελος των τοπικών κοι­νω­νιών.

Η ανα­ξιο­ποί­ητη ακίνητη περιου­σία της ΕΤΑΔ και του ΤΑΙΠΕΔ παρα­μέ­νει αδρανής, ενώ οι κοι­νω­νίες στε­νά­ζουν από έλλειψη στέ­γα­σης, σχο­λι­κών δομών, πρα­σί­νου και δημό­σιων χώρων.Οι ΟΤΑ μπορούν και πρέπει να γίνουν φορείς ανά­πτυ­ξης κοι­νω­νι­κής

κατοι­κίας, παι­δι­κών σταθμών, πρά­σι­νων σημείων και κρί­σι­μων υπη­ρε­σιών – εφόσον τους απο­δο­θούν όσα τους ανήκουν.

Ιδίως σήμερα, είναι επι­τα­κτική ανάγκη να θεσμο­θε­τη­θούν ειδικά χρη­μα­το­δο­τικά

εργα­λεία για την κατα­σκευή φοι­τη­τι­κών εστιών, κοι­νω­νι­κής και εργα­τι­κής

κατοι­κίας σε δημο­τικά ακίνητα, με προ­τε­ραιό­τητα στα νησιά και τις του­ρι­στι­κές

περιο­χές που πλήτ­το­νται από στε­γα­στικό απο­κλει­σμό. Οι Δήμοι πρέπει να έχουν ρόλο υλο­ποί­η­σης τέτοιων προ­γραμ­μά­των, σε συνερ­γα­σία με το ΥΠΕΣ, το ΥΠΕΝ και το Υπουρ­γείο Κοι­νω­νι­κής Συνοχής.

3 .Ενερ­γειακή μετά­βαση με συμ­με­τοχή των Δήμων ως παρα­γω­γών και ωφε­λού­με­νων.

Οι ΟΤΑ πρέπει να έχουν δεσμευ­μένο ενερ­γειακό χώρο, να συμ­με­τέ­χουν σε ενερ­γεια­κές κοι­νό­τη­τες και να στη­ρί­ζουν έμπρα­κτα την ενερ­γειακή φτώχεια των πολιτών. Όχι απλώς κατα­να­λω­τές, αλλά παρα­γω­γοί κοι­νω­νι­κού κέρδους και τοπικής ανθε­κτι­κό­τη­τας.

4.Ανα­βάθ­μιση της τοπικής δημο­κρα­τίας και της πολι­τι­κής συμ­με­το­χής

Η ξεχω­ρι­στή κάλπη για τα Τοπικά Συμ­βού­λια και η επα­να­φορά των δημο­κρα­τι­κών

ισορ­ρο­πιών στα Δημο­τικά Συμ­βού­λια απο­τε­λούν θεσμική προ­ϋ­πό­θεση για ένα νέο

μοντέλο δια­κυ­βέρ­νη­σης. Τα τοπικά συλ­λο­γικά όργανα δεν μπορούν να είναι

δια­κο­σμη­τικά – πρέπει να είναι λει­τουρ­γικά, εκπρο­σω­πη­τικά και λογο­δο­τού­νται.

5.Τοπική πολι­τική για το δημο­γρα­φικό και την παρα­μονή των νέων στην

περι­φέ­ρεια.Η στήριξη νέων οικο­γε­νειών, η στέγαση, τα τοπικά φορο­λο­γικά κίνητρα και η δημιουρ­γία θέσεων εργα­σίας σε κρί­σι­μους τομείς των ΟΤΑ (π.χ. περι­βάλ­λον, ανα­κύ­κλωση, τεχνι­κές υπη­ρε­σίες) μπορούν να απο­τε­λέ­σουν πραγ­μα­τική τοπική απά­ντηση στη φυγή του παρα­γω­γι­κού πλη­θυ­σμού. Οι Δήμοι πρέπει να απο­κτή­σουν ρόλοόχι μόνο στην πρό­βλεψη, αλλά και στην εφαρ­μογή πολι­τι­κών δημο­γρα­φι­κής ανα­στρο­φής.Η ανα­συ­γκρό­τηση της χώρας θα ξεκι­νή­σει από τους Δήμους – εκεί όπου ο πολίτης δοκι­μά­ζει στην πράξη αν η Δημο­κρα­τία έχει ακόμη υπό­σταση. Αν η Αυτο­διοί­κηση παρα­μεί­νει θεσμός περιο­ρι­σμέ­νος, η κοι­νω­νία θα παρα­μεί­νει σε απορ­ρύθ­μιση. Αν της δοθεί ρόλος, λόγος και πόροι, μπορεί να εξε­λι­χθεί στον πιο δημιουρ­γικό και παρα­γω­γικό φορέα της νέας εποχής.

Για να αντι­με­τω­πί­σουμε τα μεγάλα προ­βλή­ματα της χώρας – το δημο­γρα­φικό, τη στε­γα­στική κρίση, την περι­βαλ­λο­ντική υπο­βάθ­μιση, την ενερ­γειακή ανα­σφά­λεια – η Αυτο­διοί­κηση πρέπει να ανα­γνω­ρι­στεί όχι απλώς ως φορέας υλο­ποί­η­σης, αλλά ως ισό­τι­μος θεσμι­κός συνο­μι­λη­τής.

Με ρόλο στον σχε­δια­σμό, λόγο στην υλο­ποί­ηση, ευθύνη και ελευ­θε­ρία.

Η Δημο­κρα­τία δεν ζει στα δελτία Τύπου των υπουρ­γείων. Ζει στις γει­το­νιές. Στους ανθρώ­πους. Στον Δήμο. Αυτό είναι το στοί­χημα της εποχής. Κι αυτό οφεί­λουμε να το κερ­δί­σουμε.