Στην Ολομέλεια του ΣτΕ οι εκλογικές ενστάσεις Καλοπήτα και Θωμάτου!

– Το θολό σημείο της περί­λη­ψης της από­φα­σης 615/2025 και οι αντι­φα­τι­κές εγγρα­φές στο σύστημα • Ασυμ­βί­βα­στα, συμ­βά­σεις και κρί­σι­μες ερμη­νείες στο μικρο­σκό­πιο • Το Γ’ Τμήμα του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας παρα­πέ­μπει στην Ολο­μέ­λεια τις κρί­σι­μες υπο­θέ­σεις υπο­ψη­φίων του Δήμου Ρόδου για κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας βάσει του ν. 4804/2021.

Με νομική ένταση και πολι­τική βαρύ­τητα εξε­λίσ­σε­ται η υπόθεση δύο κρί­σι­μων απο­φά­σεων του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, οι περι­λή­ψεις των οποίων (615 και 616/2025) αναρ­τή­θη­καν χθες στην επίσημη στήλη «Επι­και­ρό­τητα» του Ανω­τά­του Δικα­στη­ρίου. Οι απο­φά­σεις, οι οποίες δεν έχουν ακόμη καθα­ρο­γρα­φεί, αφορούν στις εκλο­γι­κές ενστά­σεις κατά της εκλογής των κ. Βάιου Καλο­πήτα και Μιχαήλ Θωμάτου στον Δήμο Ρόδου.

Η απόφαση 615/2025 αφορά στην αίτηση αναί­ρε­σης του κ. Καλο­πήτα κατά της ακύ­ρω­σης της εκλογής του από το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, ενώ η 616/2025 σχε­τί­ζε­ται με την αίτηση της κ. Γιαν­τσί­δου κατά του κ. Θωμάτου. Και στις δύο περι­πτώ­σεις, το Γ’ Τμήμα του ΣτΕ, με πρόεδρο τον αντι­πρό­ε­δρο Διομήδη Κυριλ­λό­πουλο και ειση­γή­τρια την πάρεδρο Σοφία Παπα­κων­στα­ντί­νου, παρέ­πεμψε τα ζητή­ματα στην Ολο­μέ­λεια λόγω της ιδιαί­τε­ρης συνταγ­μα­τι­κής σημα­σίας τους.

Αν και αφορούν δια­φο­ρε­τικά πρόσωπα και πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά, οι δύο υπο­θέ­σεις συν­δέ­ο­νται νομο­λο­γιακά, καθώς κεντρικό αντι­κεί­μενο είναι η συνταγ­μα­τι­κό­τητα του άρθρου 10 του ν. 4804/2021, το οποίο ορίζει ότι δεν είναι εκλό­γι­μοι σε δημο­τικά αξιώ­ματα πρόσωπα που συν­δέ­ο­νται με τον Δήμο με συμ­βά­σεις οικο­νο­μι­κής φύσεως.

Σύγχυση με την απόφαση  Καλο­πήτα (615/2025)

Αίσθηση προ­κα­λεί η ανα­ντι­στοι­χία μεταξύ του συστή­μα­τος του ΣτΕ – που ανα­φέ­ρει ότι η αίτηση του κ. Καλο­πήτα απορ­ρί­φθηκε – και της περί­λη­ψης της από­φα­σης 615/2025, όπου κατα­γρά­φε­ται παρα­πο­μπή στην Ολο­μέ­λεια. Η ασάφεια αυτή ενι­σχύει τη σύγχυση για την πραγ­μα­τική έκβαση της υπό­θε­σης, ενώ παρα­μέ­νει σε εκκρε­μό­τητα η καθα­ρο­γραφή της από­φα­σης.

Ο κ. Καλο­πή­τας είχε εκλεγεί δημο­τι­κός σύμ­βου­λος με τον συν­δυα­σμό «ΕΝΑ – Ενω­μέ­νοι Αλλά­ζουμε – Μαζί για τη Ρόδο». Η ένσταση ενα­ντίον του βασί­στηκε σε συμ­βά­σεις της εται­ρείας ERGON DEVELOPMENT, στην οποία ήταν μέτοχος και δια­χει­ρι­στής, με τον Δήμο Ρόδου. Παρότι απο­χώ­ρησε λίγο πριν την ανα­κή­ρυξή του ως υπο­ψή­φιου, το Διοι­κη­τικό Πρω­το­δι­κείο έκρινε ότι το κώλυμα εξα­κο­λου­θούσε να ισχύει λόγω ενεργής συμ­βα­τι­κής σχέσης.

Η αίτηση αναί­ρε­σης που υπέβαλε ο κ. Καλο­πή­τας βασί­ζε­ται σε τρία κεντρικά νομικά επι­χει­ρή­ματα:

1. Παρα­βί­αση της αρχής της αυστη­ρής ερμη­νείας των κωλυ­μά­των.

2. Λαν­θα­σμέ­νος προσ­διο­ρι­σμός του κρί­σι­μου χρόνου (που κατά τη νομο­λο­γία είναι η ημε­ρο­μη­νία ανα­κή­ρυ­ξης και όχι η 1η Ιανουα­ρίου).

3. Παρά­λειψη συνε­κτί­μη­σης κρί­σι­μων νομικών ισχυ­ρι­σμών.

Η απόφαση 615/2025: Σκε­πτικό και συνταγ­μα­τική προ­σέγ­γιση

Το Τμήμα έκρινε ότι η ρύθμιση που ορίζει την 1η Ιανουα­ρίου ως κρίσιμο χρόνο για το κώλυμα δεν παρα­βιά­ζει την αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας. Αντι­θέ­τως, θεω­ρεί­ται εύλογο όριο που γνω­στο­ποιεί­ται εγκαί­ρως και επι­τρέ­πει στους ενδια­φε­ρό­με­νους να δια­μορ­φώ­σουν τη συμπε­ρι­φορά τους.

Κομβικό σημείο του σκε­πτι­κού: Η επιλογή του έτους ως χρο­νι­κού πλαι­σίου κρί­νε­ται ενιαία και απα­ραί­τητη για την απο­τροπή επιρ­ροής του εκλο­γι­κού σώματος από πρόσωπα με οικο­νο­μι­κούς δεσμούς με τον Δήμο.

Μειο­ψη­φία: Ο πρό­ε­δρος του Τμή­μα­τος δια­φώ­νησε, θεω­ρώ­ντας ότι ο απο­κλει­σμός υπο­ψη­φίων με περιο­ρι­σμένη επιρροή στις εται­ρι­κές απο­φά­σεις (π.χ. μέτοχοι χωρίς πλειο­ψη­φία) παρα­βιά­ζει το δικαί­ωμα του εκλέ­γε­σθαι.

Η υπόθεση Θωμάτου και η 616/2025

Η δεύτερη απόφαση αφορά ένσταση της κ. Γιαν­τσί­δου κατά της εκλογής του κ. Θωμάτου. Εδώ τίθεται άλλο κρίσιμο νομικό ζήτημα: πότε θεω­ρεί­ται μία σύμβαση «σε ισχύ» – κατά την εκπλή­ρωση της υπο­χρέ­ω­σης ή κατά την πληρωμή του τιμή­μα­τος;

Ο κ. Θωμάτος ήταν μέλος του ΔΣ της COBEL ABEE, η οποία είχε συμ­βά­σεις με τον Δήμο άνω των 10.000 ευρώ το 2023. Η ένσταση βασί­στηκε στο ό,τι οι πλη­ρω­μές συνε­χί­στη­καν εντός του εκλο­γι­κού έτους. Αντι­θέ­τως, ο ίδιος υπο­στη­ρί­ζει ότι η σύμβαση είχε ολο­κλη­ρω­θεί με την παρά­δοση των υλικών ήδη από το 2022.

Η απόφαση 616/2025: Κρίσιμη ερμη­νεία της «σύμ­βα­σης σε ισχύ»

Η πλειο­ψη­φία του Τμή­μα­τος έκρινε ότι η σύμβαση παύει να είναι σε ισχύ όταν έχει εκπλη­ρω­θεί η υπο­χρέ­ωση του προ­μη­θευτή – όχι όταν εξο­φλη­θεί από τον Δήμο. Αν υιο­θε­τού­νταν η αντί­θετη άποψη, η λήξη της σύμ­βα­σης θα εξαρ­τιό­ταν από ενέρ­γειες του Δήμου και όχι του υπο­ψη­φίου.

Κρίσιμο σκε­πτικό:

Η σύμβαση θεω­ρεί­ται εκτε­λε­σθείσα και άρα μη ενεργή όταν ολο­κλη­ρω­θεί η παρά­δοση και υπάρξει ορι­στική παρα­λαβή, ακόμη κι αν η πληρωμή καθυ­στε­ρή­σει. Η από­κλιση από αυτή την ερμη­νεία θα οδη­γούσε σε αυθαι­ρε­σία και σε εκλο­γική αβε­βαιό­τητα.

Μειο­ψη­φία: Όπως και στην 615/2025, ο πρό­ε­δρος του Τμή­μα­τος δια­τύ­πωσε τη θέση ότι τέτοιου είδους περιο­ρι­σμοί παρα­βιά­ζουν το δικαί­ωμα του εκλέ­γε­σθαι, όταν δεν συνο­δεύ­ο­νται από πλειο­ψη­φική επιρροή στις εται­ρι­κές απο­φά­σεις.

Η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ καλεί­ται πλέον να δώσει τελική απά­ντηση σε δύο βασικά ζητή­ματα:

• Ποιος είναι ο κρί­σι­μος χρόνος για την ύπαρξη κωλύ­μα­τος εκλο­γι­μό­τη­τας;

• Πότε λήγει νομικά μία «σύμβαση σε ισχύ» μεταξύ υπο­ψή­φιου και Δήμου;

Το απο­τέ­λε­σμα θα έχει άμεσες επι­πτώ­σεις όχι μόνο για τους συγκε­κρι­μέ­νους υπο­ψη­φί­ους, αλλά και για την ευρύ­τερη κατα­νό­ηση των ασυμ­βι­βά­στων στις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές. Το δια­κύ­βευμα είναι η ισορ­ρο­πία ανάμεσα στη συνταγ­μα­τική προ­στα­σία του εκλέ­γε­σθαι και την ανάγκη δια­φά­νειας και ισό­τη­τας στον εκλο­γικό αντα­γω­νι­σμό.

Μέχρι να καθα­ρο­γρα­φούν οι απο­φά­σεις και να συγκλη­θεί η Ολο­μέ­λεια, οι εμπλε­κό­με­νοι παρα­μέ­νουν σε εκκρε­μό­τητα. Το βέβαιο είναι ότι το ΣτΕ εισέρ­χε­ται σε μια νέα φάση ερμη­νευ­τι­κής επα­να­το­πο­θέ­τη­σης της έννοιας του εκλο­γι­κού κωλύ­μα­τος σε συν­θή­κες έντονου νομικού και πολι­τι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος.