Λειψυδρία στην Ελλάδα: Τουρισμός, γεωργία και παλιά δίκτυα εντείνουν την κρίση με το νερό

Στην 19η θέση πα­γκο­σμί­ως ως προς τον κίν­δυ­νο εμ­φά­νι­σης λει­ψυ­δρί­ας βρί­σκε­ται η Ελ­λά­δα, εξαι­τί­ας κυ­ριως της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής η οποία έχει αρ­νη­τι­κές επι­πτώ­σεις τόσο στην πλευ­ρά της προ­σφο­ράς (μεί­ω­ση βρο­χο­πτώ­σε­ων) όσο και σε εκεί­νη της ζή­τη­σης (αύ­ξη­ση της κα­τα­νά­λω­σης για άρ­δευ­ση και γε­νι­κές χρή­σεις). Τα στοι­χεία αυτά προ­κύ­πτουν από έρευ­να του World Resources Institute αλλά και από έκ­θε­ση της Deloitte.

Η έκ­θε­ση υπο­γραμ­μί­ζει το μέ­γε­θος του κιν­δύ­νου που αντι­με­τω­πί­ζει η χώρα μας. Ένας κίν­δυ­νος, ο οποί­ος εντεί­νε­ται, αν συ­νυ­πο­λο­γι­σθούν οι απώ­λειες από τα δί­κτυα που πολ­λα­πλα­σιά­ζουν το πρό­βλη­μα.

Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση της Deloitte, ανα­λυ­τι­κά η Ελ­λά­δα:

 1. Κα­τα­γρά­φει υπερ­δι­πλα­σια­σμό (+139%) των απο­λή­ψε­ων νερού για ύδρευ­ση την πε­ρί­ο­δο 2001-2022, εξαι­τί­ας, με­τα­ξύ άλλων λόγων, και της αυ­ξη­μέ­νης του­ρι­στι­κής κί­νη­σης.

Ο υπερ­δι­πλα­σια­σμός των απο­λή­ψε­ων νερού για ύδρευ­ση οφεί­λε­ται αφε­νός στο συν­δυα­σμό της αύ­ξη­σης της του­ρι­στι­κής κί­νη­σης και της ανό­δου τής κατά κε­φα­λήν κα­τα­νά­λω­σης αλλά και αφε­τέ­ρου στις με­γά­λες -της τάξης του 50%- απώ­λειες από τα δί­κτυα δια­νο­μής. Το πρό­βλη­μα είναι ακόμα με­γα­λύ­τε­ρο σε πε­ριο­χές με αυ­ξη­μέ­νες του­ρι­στι­κές ροές (όπως λόγου χάριν οι Κυ­κλά­δες) όπου η κα­τα­νά­λω­ση αυ­ξά­νε­ται ενώ η δια­θε­σι­μό­τη­τα του πόρου είναι πολύ πε­ριο­ρι­σμέ­νη. Πρό­σθε­το πρό­βλη­μα δη­μιουρ­γεί το γε­γο­νός ότι η ζή­τη­ση στους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς κο­ρυ­φώ­νε­ται κατά τους θε­ρι­νούς μήνες, οπότε ανα­κύ­πτουν ήδη σε αρ­κε­τά νησιά θέ­μα­τα επάρ­κειας ενώ κα­τα­πο­νού­νται πα­ράλ­λη­λα οι υπο­δο­μές.

2. Δα­πα­νά τον με­γα­λύ­τε­ρο όγκο νερού ανά εκτά­ριο αρ­δευό­με­νης γης στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση και ση­μα­ντι­κά υψη­λό­τε­ρο σε σχέση με τις συ­γκρί­σι­μες από άποψη κλι­μα­το­λο­γι­κών στοι­χεί­ων με­σο­γεια­κές χώρες της ΕΕ.

Παρά τη ση­μα­ντι­κή μεί­ω­ση στις γε­ωρ­γι­κές εκ­με­ταλ­λεύ­σεις τα προη­γού­με­να χρό­νια, οι απο­λή­ψεις υδά­των για άρ­δευ­ση δεν έχουν μειω­θεί ση­μα­ντι­κά, για τους εξής λό­γους: αύ­ξη­ση της θερ­μο­κρα­σί­ας, με­γα­λύ­τε­ρες ανά­γκες σε νερό ανά καλ­λιέρ­γεια, με­γά­λες απώ­λειες των δι­κτύ­ων -τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα οποία είναι άνω των 20 ετών- και καλ­λιέρ­γεια ποι­κι­λιών με με­γα­λύ­τε­ρες ανά­γκες σε νερό. Πε­ραι­τέ­ρω, ση­μειώ­νε­ται στην έκ­θε­ση, οι πο­λι­τι­κές στή­ρι­ξης του αγρο­τι­κού τομέα μπο­ρεί να οδη­γή­σουν τα επό­με­να χρό­νια σε αύ­ξη­ση των αρ­δευό­με­νων εκτά­σε­ων, άρα και της κα­τα­νά­λω­σης νερού.

3. Αντι­με­τω­πί­ζει μεί­ω­ση δια­θε­σι­μό­τη­τας των επι­φα­νεια­κών πόρων και αύ­ξη­ση της χρή­σης γε­ω­τρή­σε­ων με απο­τέ­λε­σμα την υφαλ­μύ­ρι­ση των υδά­των.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ κατά την πε­ρί­ο­δο 2000-2022 η άντλη­ση υπό­γειων υδά­των αυ­ξή­θη­κε κατά 80%, από 3.453 εκατ. κυ­βι­κά μέτρα ετη­σί­ως σε 6.221. Αντί­θε­τα, η χρήση επι­φα­νεια­κών υδά­των μειώ­θη­κε κατά 40% (3.852 εκατ. κ.μ. το 2022 ένα­ντι 6.471 εκατ. κ.μ. το 2000). Η ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση στην άντλη­ση υπό­γειων υδά­των, πιέ­ζει τα απο­θέ­μα­τα στον υδρο­φό­ρο ορί­ζο­ντα και οδη­γεί σε υφαλ­μύ­ρι­ση των υδά­των.

Εν­δει­κτι­κό είναι, ότι παρά τις αυ­ξη­μέ­νες βρο­χο­πτώ­σεις των τε­λευ­ταί­ων μηνών τα απο­θέ­μα­τα νερού στους τα­μιευ­τή­ρες των υδροη­λε­κτρι­κών της ΔΕΗ βρί­σκο­νται σε ιστο­ρι­κά χα­μη­λά επί­πε­δα. Τα φράγ­μα­τα της ΔΕΗ χρη­σι­μο­ποιού­νται τόσο για την πα­ρα­γω­γή ενέρ­γειας όσο και για άρ­δευ­ση/ύδρευ­ση. Έτσι, η μεί­ω­ση των απο­θε­μά­των εγκυ­μο­νεί κιν­δύ­νους όχι μόνο για την επάρ­κεια νερού αλλά και για το κό­στος της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

Πηγή: newmoney.gr