Θαλάσσια Πάρκα: Ανάμεσα στη βιοποικιλότητα και τις “γκρίζες ζώνες” – Πώς το Υπουργείο Εξωτερικών θα “ακυρώσει” τις προκλητικές κινήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο

Σε διελ­κυ­στίνδα μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας έχουν εξε­λι­χθεί τα Θαλάσ­σια Πάρκα τα οποία εξήγ­γειλε πριν από περίπου έναν χρόνο η κυβέρ­νηση από το 9ο Our Ocean Conference (Απρί­λιος 2024). Τα Θαλάσ­σια Πάρκα που εξαγ­γέλ­θη­καν για τη χώρα μας τοπο­θε­τού­νται στο Ιόνιο και στο Νότιο Αιγαίο. Η χάραξη και κατα­σκευή στο Ιόνιο θεω­ρεί­ται εφικτή μετά τη συμ­φω­νία που υπέ­γραψε η χώρα μας με την Ιταλία και οριο­θέ­τησε την υφα­λο­κρη­πίδα. Ωστόσο, για το Θαλάσ­σιο Πάρκο στο Αιγαίο οι αντι­δρά­σεις της Τουρ­κίας, που από το 1996 θέτει ζήτημα «γκρίζων ζωνών», φαί­νε­ται να το σπρώ­χνουν στο άγνωστο μέλλον.

Το εγχεί­ρημα έρχεται να απα­ντή­σει στην ανα­γκαιό­τητα στή­ρι­ξης ή και ανά­πτυ­ξης της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, καθώς οι ελλη­νι­κές θάλασ­σες έχουν υπε­ρα­λιευ­θεί και έχουν επη­ρε­α­στεί από την κλι­μα­τική αλλαγή. Η επί­δραση των Θαλάσ­σιων Πάρκων εκτι­μά­ται πως θα φέρει άμεσα και θεα­μα­τικά απο­τε­λέ­σματα στην αύξηση των ιχθυο­α­πο­θε­μά­των, αλλά και στην ανά­καμψη της θαλάσ­σιας βιο­ποι­κι­λό­τη­τας. Αυτός ήταν και ο στόχος της ΟΦΥΠΕΚΑ (Οργα­νι­σμός Φυσικού Περι­βάλ­λο­ντος και Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής) όταν παρου­σί­ασε χάρτες που έδει­χναν τη χωρο­θέ­τηση στο Νότιο Αιγαίο, γύρω από νησίδες, προ­κα­λώ­ντας όμως την αντί­δραση της Τουρ­κίας που χαρα­κτή­ρισε μονο­μερή ενέρ­γεια τη σχετική εξαγ­γε­λία από τη χώρα μας και έκανε λόγο για «γεω­γρα­φι­κούς σχη­μα­τι­σμούς με αδιευ­κρί­νι­στη κυριαρ­χία», υπο­γραμ­μί­ζο­ντας παράλ­ληλα πως η Ελλάδα προ­σπα­θεί μέσω αυτών να προ­ω­θή­σει την ατζέντα της στα ζητή­ματα του Αιγαίου.

Θαλάσ­σια Πάρκα: Οι λύσεις που εξε­τά­ζει το ΥΠΕΞ για να παρα­κάμ­ψει την Τουρκία στο Αιγαίο

Απευ­θυν­θή­καμε στον καθη­γητή του Διε­θνούς Δικαίου στο Πανε­πι­στή­μιο Πει­ραιώς Πέτρο Λιά­κουρα για να μας απο­σα­φη­νί­σει και να μας βοη­θή­σει να ξεδια­λύ­νουμε την κατά­σταση στην οποία βρί­σκε­ται σήμερα το ζήτημα της χάραξης των Θαλάσ­σιων Πάρκων. «Εφόσον καθο­ρί­ζο­νται μέσα στην αιγια­λί­τιδα ζώνη, που το κάθε κράτος έχει κυριαρ­χία, άρα μπορεί να κάνει ζώνες, η Τουρκία δεν μπορεί να έχει οποια­δή­ποτε αντίρ­ρηση. Η Τουρκία αντιδρά εάν χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως βάση για τα θαλάσ­σια πάρκα μία θαλάσ­σια ζώνη όπως είναι μία βρα­χο­νη­σίδα -και είναι πολλές στο Νότιο Αιγαίο-, την οποία η ίδια αμφι­σβη­τεί. Συνεπώς αν είναι αμφι­σβη­τού­με­νες η Τουρκία θα αντι­δρά­σει. Όχι για το Θαλάσ­σιο Πάρκο, αλλά για τη χάραξή του από τη νησίδα που αμφι­σβη­τεί. Αυτό το έχει κάνει σε προη­γού­μενη φάση και αυτό θα το κάνει όσες φορές έρθει στην επι­φά­νεια το θέμα», μας ξεκα­θα­ρί­ζει.

Από την ελλη­νική πλευρά εξε­τά­ζο­νται διά­φο­ρες εναλ­λα­κτι­κές, προ­κει­μέ­νου να προ­χω­ρή­σει το έργο αυτό. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η λύση που εξε­τά­ζε­ται από το Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών, προ­κει­μέ­νου να απε­γκλω­βι­στεί η χάραξη των θαλάσ­σιων πάρκων από τις αντι­δρά­σεις της Τουρ­κίας, είναι να περι­λά­βει κατοι­κη­μένα νησιά όπως η Νίσυρος, η Ανάφη ως προ­στα­τευό­με­νες θαλάσ­σιες περιο­χές για τα υπό προ­στα­σία θαλάσ­σια είδη. Αυτό όμως είναι ένα σύνθετο πρό­βλημα για την Ελλάδα κυρίως γιατί τα μεγάλα νησιά είναι πόλος έλξης για τους του­ρί­στες: «Σε αυτές τις περιο­χές που η Ελλάδα πρό­κει­ται να χαράξει Θαλάσ­σια Πάρκα, δεν υπάρ­χουν ζητή­ματα αμφι­σβή­τη­σης της κυριαρ­χίας της Ελλάδος. Βεβαίως δεν ξέρουμε ποτέ, γιατί ποτέ η Τουρκία δεν έχει ξεδι­πλώ­σει όλο αυτό το βιβλίο που λέγεται “βιβλίο θεωρίας γκρίζων ζωνών”. Από την άλλη η Ελλάδα δεν μπορεί να μην ενερ­γο­ποι­ή­σει ένα νησί στο οποίο ασκεί κυριαρ­χία για χάρη της Τουρ­κίας. Αυτό τώρα είναι μία διένεξη η οποία προ­ά­γε­ται κυρίως από την πλευρά της Τουρ­κίας και θα πρέπει να το λύσει η πολι­τική», επι­ση­μαί­νει ο κ. Λιά­κου­ρας.

Το θέμα έχει τεθεί στις διμε­ρείς συζη­τή­σεις, χωρίς να υπάρ­χουν μέχρι σήμερα απο­τε­λέ­σματα. Η κυβέρ­νηση καλεί­ται για άλλη μια φορά να κινηθεί με ισορ­ρο­πία στις κινή­σεις της. Και τα Θαλάσ­σια Πάρκα να καθο­ρί­σει και να απο­φύ­γει με κάποιον τρόπο την αντί­δραση από την πλευρά της Τουρ­κίας, προ­στα­τεύ­ο­ντας μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες και πλου­σιό­τε­ρες σε έμβια όντα θαλάσ­σια περιοχή.

Πηγή: parapolitik;a.gr