Νικηφόρος Παπανικόλας: «Το παρόν νομοθετικό πλαίσιο χρειάζεται αναθεώρηση προκειμένου να απαντήσει στις σύγχρονες προκλήσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης»

Κύριε Παπα­νι­κόλα, να ξεκι­νή­σουμε από τα πιο πρό­σφατα με την κοινή συνε­δρί­αση της ΕΝΠΕ με την ΚΕΔΕ. Ποιες είναι οι πρώτες εκτι­μή­σεις κατά την γνώμη σας σχετικά με τον νέο Κώδικα Αυτο­διοί­κη­σης που φέρνει η ηγεσία του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών; Θα λύσει χρόνια προ­βλή­ματα όπως είπε ο υπουρ­γός, κ. Λιβά­νιος;

Ας ξεκι­νή­σουμε από το δεδο­μένο ότι το παρόν νομο­θε­τικό πλαίσιο χρειά­ζε­ται ανα­θε­ώ­ρηση προ­κει­μέ­νου να απα­ντή­σει στις σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης. Με αυτό το σημείο εκκί­νη­σης θεωρώ πάρα πολύ χρήσιμη την κοινή συνε­δρί­αση της ΕΝΠΕ με την ΚΕΔΕ διότι οι άνθρω­ποι που έχουν βιω­μα­τική σχέση με την αυτο­διοί­κηση, είναι οι πλέον κατάλ­λη­λοι να δια­μορ­φώ­σουν το νέο πλαίσιο για μία πραγ­μα­τικά ακη­δε­μό­νευτη και απο­τε­λε­σμα­τική Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Δια­κρίνω κάποιες τρο­πο­ποι­ή­σεις προς τη σωστή κατεύ­θυνση, αλλά παρα­τηρώ και κάποιες αλλαγές οι οποίες δεν είναι ικανές να παρά­γουν λύσεις στα χρόνια προ­βλή­ματα. Δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για απο­κέ­ντρωση όταν το κεντρικό κράτος κρατάει για τον εαυτό του 21.500 αρμο­διό­τη­τες. Όπως επίσης, δεν είναι βιώσιμη λύση να μετα­βι­βά­ζο­νται συνεχώς υπο­χρε­ώ­σεις προς τους δύο βαθμούς αυτο­διοί­κη­σης χωρίς αυτό να συνο­δεύ­ε­ται από αντί­στοιχη πρό­βλεψη για χρη­μα­το­δό­τηση. Η Τοπική Αυτο­διοί­κηση πρέπει να ενδυ­να­μω­θεί πολι­τικά με την ουσια­στική μετα­βί­βαση αρμο­διο­τή­των, πόρων και προ­σω­πι­κού. Ο νέος κώδικας απο­τε­λεί μια τερά­στια ευκαι­ρία για τη μετά­βαση σε μία Τοπική Αυτο­διοί­κηση διοι­κη­τικά ισχυρή και οικο­νο­μικά αυτο­δύ­ναμη. Δεν έχουμε την πολυ­τέ­λεια να τη χάσουμε.

• Στα του οίκου μας, στην τελευ­ταία συνε­δρί­αση του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου Νοτίου Αιγαίου έγινε εκτενής συζή­τηση για τις σχέσεις της περι­φε­ρεια­κής αρχής με τη ΔΕΥΑΡ με αφορμή τις εξε­λί­ξεις και τα σημεία τριβής ανάμεσα στις δύο πλευρές. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Παρα­κο­λουθώ στενά τη δημόσια αντι­πα­ρά­θεση μεταξύ της περι­φε­ρεια­κής αρχής και της διοί­κη­σης της ΔΕΥΑΡ και πραγ­μα­τικά έχω εκπλα­γεί από τον τρόπο με τον οποίο εξε­λίσ­σε­ται ο δημό­σιος διά­λο­γος γύρω από το συγκε­κρι­μένο ζήτημα. Έχω ακούσει τους εκα­τέ­ρω­θεν ισχυ­ρι­σμούς και έχω δια­μορ­φώ­σει άποψη. Μάλιστα, στην πρό­σφατη ειδική συνε­δρί­αση λογο­δο­σίας του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου, απεύ­θυνα προ­σω­πικά ερώτηση στην περι­φε­ρειακή αρχή για το ζήτημα της επα­να­κα­τα­σκευής των δύο γεφυρών στον Τρια­ντενό ποταμό, όπως το ανέ­δειξε η εφη­με­ρίδα σας τον περα­σμένο μήνα. Αυτή η «ασυ­νεν­νοη­σία» μεταξύ Δήμου και Περι­φέ­ρειας ήταν αναμ­φί­βολα μία κακή στιγμή. Κρίνω, όμως, συνετό να χαμη­λώ­σουν εκα­τέ­ρω­θεν οι τόνοι διότι η διαμάχη αυτή έχει πάρει τέτοιες δια­στά­σεις, οι οποίες αφενός δεν τιμούν κανέναν και αφε­τέ­ρου προ­κα­λούν ανη­συ­χία και ανα­σφά­λεια στους πολίτες. Σέβομαι απόλυτα το δικαί­ωμα του καθενός να υπε­ρα­σπί­ζε­ται τον εαυτό του και το έργο του, ωστόσο, θεωρώ ότι οι όποιες δια­φω­νίες μεταξύ Δήμου Ρόδου και Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου θα πρέπει να λυθούν με θεσμικό τρόπο, ενδε­χο­μέ­νως με μία συνά­ντηση του δημάρ­χου με τον περι­φε­ρειάρχη και την έκδοση κοινής ανα­κοί­νω­σης.

Σε προη­γού­μενη συνε­δρί­αση το Περι­φε­ρειακό Συμ­βού­λιο ενέ­κρινε την κατά­θεση εισή­γη­σης στο Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών για την επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ καθώς και το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας. Είναι δύο καυτά ζητή­ματα που έχουν απα­σχο­λή­σει επί μακρόν τη δημο­σιό­τητα και θα ήθελα τις θέσεις σας.

Στην περι­φε­ρειακή συν­διά­σκεψη του ΠΑΣΟΚ για το Νότιο Αιγαίο που διε­ξή­χθη στις 5 Απρι­λίου στη Ρόδο τοπο­θε­τή­θηκα προ­τεί­νο­ντας την εφαρ­μογή πέντε μέτρων πολι­τι­κής για το νησιω­τικό χώρο. Το πρώτο από αυτά ήταν η επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ και το δεύτερο η επι­στροφή του συνόλου ή έστω μέρους του τέλους ανθε­κτι­κό­τη­τας στον τόπο που εισπράτ­τε­ται κατά πλήρη αντα­πο­δο­τική κατα­νομή. Αρχικά, όσον αφορά στην επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ, τοπο­θε­τή­θηκα σχετικά και στο περι­φε­ρειακό συμ­βού­λιο που διε­ξή­χθη τον Μάρτιο στη Σύρο και εξέ­φρασα την άποψη ότι πρό­κει­ται για ένα δικαί­ωμα των νησιω­τών και όχι προ­νό­μιο, απα­ντώ­ντας σε όσους ισχυ­ρί­ζο­νται ότι είναι άδικο να έχουν μειω­μέ­νους συντε­λε­στές ΦΠΑ νησιά με πλούσια παρα­γω­γική δρα­στη­ριό­τητα, όπως η Ρόδος, η Κως, η Μύκονος και η Σαντο­ρίνη και αυξη­μένο συντε­λε­στή περιο­χές της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας με σαφώς μικρό­τερη παρα­γω­γική δρα­στη­ριό­τητα. Θεωρώ μυωπική αυτήν την αντί­ληψη, διότι πρώτον δαι­μο­νο­ποιεί την επι­τυ­χία των νησιών μας και δεύ­τε­ρον παρα­γνω­ρί­ζει μία σειρά από παρά­γο­ντες, όπως το αυξη­μένο κόστος μετα­φο­ράς των αγαθών, την ακρί­βεια που βιώνει όλη η χώρα, αλλά η νησιω­τική Ελλάδα ακόμη περισ­σό­τερο, την ανάγκη το του­ρι­στικό μας προϊόν να είναι αντα­γω­νι­στικό, το γεγονός ότι ενδε­χό­μενη μείωση των συντε­λε­στών θα ευνο­ή­σει την αύξηση της κατα­νά­λω­σης και θα ενι­σχύ­σει εισο­δη­μα­τικά κυρίως τις μικρό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις και φυσικά τους εθνι­κούς λόγους που εξυ­πη­ρε­τεί η ελά­φρυνση του κόστους ζωής στα νησιά. Είχαμε την ευτυχία ή μάλλον την επι­τυ­χία η θέση μας να υιο­θε­τη­θεί πλήρως από το ΠΑΣΟΚ και να εντα­χθεί στον πυρήνα του κυβερ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης της χώρας.

Παράλ­ληλα, ανα­φο­ρικά με το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας, έχουμε εκφρά­σει την άποψη ότι οφεί­λουμε Α’ και Β’ βαθμός αυτο­διοί­κη­σης να δια­μορ­φώ­σουμε κοινή πρόταση για τη διεκ­δί­κηση του συνόλου ή έστω μέρους του τέλους ανθε­κτι­κό­τη­τας κατά πλήρη αντα­πο­δο­τική κατα­νομή προ­κει­μέ­νου να επι­στρέ­φουν τα χρήματα στον τόπο που εισπράτ­το­νται, προ­κει­μέ­νου να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για ανα­πτυ­ξιακά έργα υπο­δο­μής, αρμο­διό­τη­τας των Δήμων, που τόση ανάγκη έχουν τα νησιά μας για να συνε­χί­σουν να είναι παρα­γω­γικά και να απο­τε­λούν πόλο έλξης για επι­σκέ­πτες από όλο τον κόσμο. Αντί λοιπόν το κεντρικό κράτος να τιμωρεί τα νησιά μας που παρά­γουν πλούτο, να κοι­τά­ξει να τα βοη­θή­σει να παρά­γουν περισ­σό­τερο.

Παρα­τη­ρούμε στις συνε­δριά­σεις του περι­φε­ρεια­κού συμ­βου­λίου μία διαρκή ένταση μεταξύ της πλειο­ψη­φίας και της ελάσ­σο­νος μειο­ψη­φίας. Εσείς έχετε μία δια­φο­ρε­τική στάση. Πώς την εισπράτ­τουν οι πολίτες;

Οι πολίτες ζητούν λύση στα προ­βλή­ματά τους. Δεν κατα­λα­βαίνω πως η δημιουρ­γία εντά­σεων στο περι­φε­ρειακό συμ­βού­λιο βοηθάει να λυθούν τα προ­βλή­ματα του νησιω­τι­κού χώρου. Οι έντονοι δια­πλη­κτι­σμοί, χωρίς πολι­τικό περιε­χό­μενο, εξυ­πη­ρε­τούν όσους δεν έχουν πρόταση και προ­σπα­θούν να δικαιο­λο­γή­σουν την πολι­τική τους ύπαρξη. Εμάς κάτι τέτοιο δεν μας αφορά. Έχουμε επι­λέ­ξει στρα­τη­γικά να είμαστε δίκαιοι στις τοπο­θε­τή­σεις μας, να στη­ρί­ζουμε όσα πάνε τον τόπο μπροστά και να παρεμ­βαί­νουμε κριτικά όταν θεω­ρούμε ότι τα πράγ­ματα μπορούν να πάνε καλύ­τερα. Έχουμε επι­λέ­ξει να κινού­μα­στε θεσμικά και να μιλάμε αυστηρά πολι­τικά, απέ­χο­ντας συνει­δητά από προ­σω­πι­κές επι­θέ­σεις, αιχμές και υπο­νο­ού­μενα. Με τη στάση αυτή, αφενός δια­φυ­λάσ­σουμε το κύρος του θεσμού που υπη­ρε­τούμε και αφε­τέ­ρου πετυ­χαί­νουμε τις απα­ραί­τη­τες συγκλί­σεις σε μία σειρά από σοβα­ρό­τατα ζητή­ματα, όπως η άμεση πληρωμή του μετα­φο­ρι­κού ισο­δύ­να­μου με αυτό­ματη έκπτωση κατά την έκδοση του εισι­τη­ρίου, μία πάγια θέση της παρά­τα­ξής μας που κατα­στή­σαμε πρόταση του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου και πλέον το Υπουρ­γείο προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στην υλο­ποί­ηση του μέτρου, όπως ακριβώς εμείς προ­τεί­ναμε. Έτσι, μπορείς από τη θέση της μειο­ψη­φίας να είσαι ωφέ­λι­μος και θετικός για τον τόπο σου, με στο­χευ­μέ­νες παρεμ­βά­σεις, όχι με κατα­σκευα­σμέ­νες εντά­σεις.