ΑΠΟΨΕΙΣ

Η κατάταξη των χωρών της ΕΕ με βάση το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ)

Γιάννης Σαμαρτζής
4 λεπτά ανάγνωση

Το Ακα­θά­ρι­στο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) είναι το ποσό της συνο­λι­κής αξίας της παρα­γω­γής μιας οικο­νο­μίας και ορί­ζε­ται ως «η συνο­λική αξία σε χρη­μα­τι­κές μονάδες όλων των τελικών αγαθών και υπη­ρε­σιών που παρά­γο­νται εντός της επι­κρά­τειας της χώρας, σε μια ορι­σμένη χρονική περίοδο, συνήθως σε ένα χρόνο».

Ο όρος “Ακα­θά­ρι­στο” σημαί­νει ότι συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται κατά τη μέτρησή του και οι απο­σβέ­σεις. Αν  από το ακα­θά­ρι­στο αυτό μέγεθος αφαι­ρέ­σουμε τις απο­σβέ­σεις, τότε προ­κύ­πτει το καθαρό μέγεθος, δηλαδή το καθαρό εγχώριο προϊόν.

Το Ακα­θά­ρι­στο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) απο­τε­λεί διεθνώς το κυριό­τερο μακρο­οι­κο­νο­μικό μέγεθος μιας χώρας, και απο­τε­λεί τον δείκτη μέτρη­σης της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τάς.

Αν διαι­ρέ­σουμε το Ακα­θά­ρι­στο Εγχώριο Προϊόν ενός έτους με τον πλη­θυ­σμό της χώρας του ίδιου έτους, τότε προ­κύ­πτει το κατά κεφαλήν εγχώριο Προϊόν.

Το ΑΕΠ ανά κάτοικο, δηλαδή το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, απο­τε­λεί το κυριό­τερο μέτρο επί­δο­σης της οικο­νο­μίας μιας χώρας, από τη μία  χρονική περίοδο στην άλλη.

Κατά συνέ­πεια,  η μέτρηση του ΑΕΠ είναι ένα πολύ χρήσιμο εργα­λείο για τον παρα­γό­μενο δια­χρο­νικά πλούτο μιας χώρας και τον βαθμό ευη­με­ρίας των πολιτών της, καθώς και για τη σύγκριση οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης μεταξύ των χωρών, χωρίς ωστόσο η μέτρηση αυτή να απο­τε­λεί το ιδεώδες και άριστο εργα­λείο, κατά τη δια­δι­κα­σία παρα­γω­γής του πλούτου.

Και αυτό, γιατί το ΑΕΠ εκφρά­ζει την ποσό­τητα των παρα­γό­με­νων προ­ϊ­ό­ντων και όχι την ποιό­τητα τους. Δηλαδή, κατά τη μέτρηση του, αγνοεί τη σύνθεση των παρα­γό­με­νων προ­ϊ­ό­ντων, εάν π.χ. αυτά είναι χρήσιμα κατα­να­λω­τικά προ­ϊ­ό­ντα και μάλιστα απα­ραί­τητα στους πολίτες και την κοι­νω­νία ή είναι αυτά προ­ϊ­ό­ντα π.χ. πολε­μι­κού υλικού.

Ακόμα, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ δεν μετρά και, επο­μέ­νως, δεν εκφρά­ζει την κατα­νομή του εισο­δή­μα­τος, ανάμεσα στα άτομα της κοι­νω­νίας, Αν, δηλαδή, κατα τη μεγέ­θυνσή του ωφε­λού­νται όλοι οι πολίτες της χώρας ή αν η μεγέ­θυνση αυτή οδηγεί σε ανι­σό­τη­τες.

Συνο­πτικά, και σε γενικές γραμμές, όσον αφορά την ελλη­νική οικο­νο­μία,  η οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα της χώρας μας σε μακρο­οι­κο­νο­μικό επίπεδο, ανα­πτύ­χθηκε με ικα­νο­ποι­η­τικό ρυθμό το 2024, με ανά­πτυξη κοντά στο  2,3% του Ακα­θά­ρι­στου Εγχώ­ριου Προ­ϊ­ό­ντος (ΑΕΠ), αρκετά υψη­λό­τερη από τον μέσο όρο των χωρών της ευρω­ζώ­νης (τα ορι­στικά στοι­χεία θα δημο­σιευ­τούν τον Μάρτιο του 2025).

Βασική συνι­στώσα της ανά­πτυ­ξης ήταν η εγχώρια ζήτηση, προ­ερ­χό­μενη κυρίως από την ιδιω­τική κατα­νά­λωση, αλλά και από τις επεν­δύ­σεις. Η άνοδος της κατα­νά­λω­σης υπο­στη­ρί­χθηκε από την αύξηση των εισο­δη­μά­των των νοι­κο­κυ­ριών και τη μείωση της ανερ­γίας, καθώς η απα­σχό­ληση συνέ­χισε να κινεί­ται ανοδικά και μαζί τους οι ονο­μα­στι­κοί μισθοί.

Θετικά κινή­θη­καν και οι εξα­γω­γές των υπη­ρε­σιών, ιδιαί­τερα του του­ρι­στι­κού κλάδου, ενώ  κατα­γρά­φηκε σημα­ντική άνοδος των εισα­γω­γών αγαθών και υπη­ρε­σιών.

Ο  εναρ­μο­νι­σμέ­νος πλη­θω­ρι­σμός το 2024 απο­κλι­μα­κώ­θηκε σε σύγκριση με το 2023 και δια­μορ­φώ­θηκε κατά μέσο όρο στο 3,0%, από το 4,2%.

Το δε ποσό  του Δημο­σίου Χρέους της Γενικής Κυβέρ­νη­σης μειώ­θηκε σε από­λυ­τους αριθ­μούς στα 365 δισ. ευρώ από τα 369 δισ. του 2023, αλλά και ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώ­θηκε  σημα­ντικά στο 154%, από το 164% του ΑΕΠ  του 2023.

Στον πίνακα παρα­τη­ρούμε ότι στις πρώτες θέσεις του κατα κεφαλήν ΑΕΠ βρί­σκο­νται το Λου­ξεμ­βούργο και η Ιρλαν­δία με ποσά 131.380 και 106.060 αντί­στοιχα, ενώ στις τελευ­ταίες θέσεις, με πολύ μεγάλη διαφορά, βρί­σκο­νται η Βουλ­γα­ρία με 16.940 και η Ρου­μα­νία με 19.950 ευρώ.

Η χώρα μας  βρί­σκε­ται και αυτή στις χαμηλές θέσεις, αν ανα­λο­γι­στούμε ότι πριν από την οικο­νο­μική κρίση βρι­σκό­ταν στις πρώτες 12 θέσεις.

Οφεί­λουμε να διευ­κρι­νί­σουμε, ότι άλλη είναι η μέτρηση των οικο­νο­μι­κών στοι­χείων των χωρών με βάση το μέσο μηνιαίο εισό­δημα,  άλλη είναι η μέτρηση με βάση το κατά κεφαλήν ετήσιο εισό­δημα (προϊόν), άλλη είναι η μέτρηση με βάση τον μηνιαίο κατώ­τατο μισθό,  και άλλη είναι η μέτρηση σε μονάδες αγο­ρα­στι­κής δύναμης (ΜΑΔ).

Με βάση τη μέτρηση της  αγο­ρα­στι­κής δύναμης, η οποία χρη­σι­μο­ποιεί­ται τώρα τελευ­ταία από την Eurostat –  όπου η χώρα μας βρί­σκε­ται στις τελευ­ταίες θέσεις – , ο υπο­λο­γι­σμός γίνεται σε μονάδες αγο­ρα­στι­κής δύναμης (ΜΑΔ), και δια­φέ­ρει από την εδώ μέτρηση του πίνακα του κατά κεφαλήν ΑΕΠ.

Για λόγους σύγκρι­σης, η μονάδα αγο­ρα­στι­κής δύναμης (ΜΑΔ) είναι μία τεχνητή νομι­σμα­τική μονάδα, που  βασί­ζε­ται στις δια­φο­ρές του επι­πέ­δου τιμών μεταξύ των χωρών. Έτσι, με μία μονάδα ΜΑΔ μπορείς θεω­ρη­τικά να αγο­ρά­σεις την ίδια ποσό­τητα αγαθών και υπη­ρε­σιών σε κάθε χώρα. Επο­μέ­νως, η μονάδα αγο­ρα­στι­κής δύναμης (ΜΑΔ) είναι μία μονάδα, ένας δείκτης, που εξα­λεί­φει τις δια­φο­ρές στα επίπεδα των τιμών, και  χρη­σι­μο­ποιεί­ται για να συγκρι­θεί το βιοτικό επίπεδο δύο ή περισ­σο­τέ­ρων χωρών, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις δια­φο­ρές στις αμοιβές και τις δια­φο­ρές στο κόστος ζωής των νοι­κο­κυ­ριών.

Ωστόσο, συχνά παρα­τη­ρεί­ται το φαι­νό­μενο, χώρες με υψη­λό­τερο εισό­δημα (προϊόν) να βρί­σκο­νται σε χαμη­λό­τερη θέση από τις αντί­στοι­χες, κατά τη μέτρησή τους, με βάση τη μονάδα αγο­ρα­στι­κής δύναμης (ΜΑΔ)..

Πηγή: International Monetary Fund (Απρί­λιος 2024)

 

                                      Πίνακας

 Τ         ο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στις χώρες της ΕΕ

          Χώρα       Τιμή (€)        Χώρα        Τιμή (€)

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.