Η ακρίβεια ροκανίζει το εισόδημα των νοικοκυριών και δημιουργεί πλασματικό ΑΕΠ

Η ελλη­νική κοι­νω­νία βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπη με ένα φαι­νό­μενο που υπο­νο­μεύει καθη­με­ρινά την οικο­νο­μική της αντοχή: την ακρί­βεια. Παρά τις μικρές αυξή­σεις στους μισθούς και τις συντά­ξεις, το δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών συρ­ρι­κνώ­νε­ται με ταχύ­τητα, καθώς οι τιμές βασικών αγαθών και υπη­ρε­σιών συνε­χί­ζουν να αυξά­νο­νται. Το φαι­νό­μενο αυτό δεν είναι τυχαίο ούτε απο­κομ­μένο από την ευρύ­τερη οικο­νο­μική πολι­τική. Αντί­θετα, είναι απο­τέ­λε­σμα μιας διαρ­θρω­τι­κής στρέ­βλω­σης που πλήττει τη μεσαία τάξη, φτω­χο­ποιεί τους αδύ­να­μους και δημιουρ­γεί μια ψευδή εικόνα ευη­με­ρίας μέσα από την τεχνητή αύξηση του ΑΕΠ.

Η ενέρ­γεια απο­τε­λεί το χαρα­κτη­ρι­στι­κό­τερο παρά­δειγμα αυτής της στρέ­βλω­σης. Ο τρόπος με τον οποίο δια­μορ­φώ­νε­ται η τιμή του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος στην Ελλάδα –με βάση την υψη­λό­τερη τιμή παρα­γω­γής στο σύστημα– έχει οδη­γή­σει σε υπέ­ρο­γκα κόστη για νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις. Το πρό­βλημα είναι διπλό: αφενός αφαιρεί σημα­ντικό μέρος του εισο­δή­μα­τος των πολιτών, αφε­τέ­ρου λει­τουρ­γεί ως επι­τα­χυ­ντής στις αυξή­σεις των τιμών όλων των προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών. Η ενέρ­γεια είναι ορι­ζό­ντιο κόστος για την οικο­νο­μία· όταν αυξά­νε­ται, αυξά­νο­νται τα πάντα. Έτσι, η ακρί­βεια μετα­δί­δε­ται παντού – από το ράφι του σούπερ μάρκετ μέχρι το ενοίκιο και τις μετα­φο­ρές.

Το παρά­δοξο είναι ότι αυτή η εκρη­κτική αύξηση τιμών φαί­νε­ται να βελ­τιώ­νει κάποιους οικο­νο­μι­κούς δείκτες. Το Ακα­θά­ρι­στο Εγχώριο Προϊόν εμφα­νί­ζε­ται να αυξά­νε­ται, όμως η αύξηση αυτή είναι πλα­σμα­τική. Δεν προ­έρ­χε­ται από αύξηση της παρα­γω­γής ή της παρα­γω­γι­κό­τη­τας, ούτε από διεύ­ρυνση των εξα­γω­γών ή νέες επεν­δύ­σεις. Αντί­θετα, είναι προϊόν πλη­θω­ρι­στι­κής διό­γκω­σης των τιμών. Δηλαδή, η οικο­νο­μία φαί­νε­ται να «μεγα­λώ­νει» απλώς επειδή τα αγαθά κοστί­ζουν περισ­σό­τερο, όχι επειδή παρά­γουμε περισ­σό­τερα ή καλύ­τερα. Είναι μια ψευ­δαί­σθηση ανά­πτυ­ξης που απο­κρύ­πτει τη φτω­χο­ποί­ηση της κοι­νω­νίας.

Η στρέ­βλωση αυτή ενι­σχύ­ε­ται από τον υψηλό ΦΠΑ που εφαρ­μό­ζε­ται στην Ελλάδα. Σε μια περίοδο ακρί­βειας, κάθε αύξηση τιμής μετα­φρά­ζε­ται αυτό­ματα σε αύξηση φορο­λο­γι­κών εσόδων, χωρίς να έχει προη­γη­θεί καμία πραγ­μα­τική ανά­πτυξη. Το κράτος εισπράτ­τει περισ­σό­τερα, αλλά όχι από τη δημιουρ­γία νέου πλούτου — από την ίδια την ακρί­βεια. Πρό­κει­ται για μια πολι­τική «αυτο­πα­γί­δευ­σης»: οι αριθμοί βελ­τιώ­νο­νται, αλλά η καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών χει­ρο­τε­ρεύει. Το κράτος ευη­με­ρεί στα χαρτιά, ενώ η κοι­νω­νία μαρα­ζώ­νει.

Οι πολίτες βλέπουν στην πράξη τι σημαί­νει αυτό: το εισό­δημα εξα­νε­μί­ζε­ται πριν τελειώ­σει ο μήνας. Ο λογα­ρια­σμός του ρεύ­μα­τος, το πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, το καλάθι του σούπερ μάρκετ, όλα κοστί­ζουν περισ­σό­τερο. Η μικρή αύξηση του κατώ­τα­του μισθού χάνεται αμέσως από τη γενι­κευ­μένη ακρί­βεια. Η μεσαία τάξη, που κάποτε απο­τε­λούσε τη ραχο­κο­κα­λιά της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, βλέπει τη θέση της να υπο­νο­μεύ­ε­ται. Η φτω­χο­ποί­ηση δεν είναι πλέον θεω­ρη­τική έννοια — είναι η νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Η κυβέρ­νηση επι­λέ­γει να επι­κα­λεί­ται τη στα­τι­στική βελ­τί­ωση των δεικτών, απο­σιω­πώ­ντας ότι αυτοί δεν αντα­να­κλούν την πραγ­μα­τική οικο­νο­μία. Ένα ΑΕΠ που αυξά­νε­ται λόγω ακρί­βειας δεν είναι ένδειξη προόδου, αλλά σύμ­πτωμα ανι­σό­τη­τας και στα­σι­μό­τη­τας. Αντί να καλ­λιερ­γεί­ται η αυτα­πάτη της «ισχυρής οικο­νο­μίας», χρειά­ζε­ται πολι­τική βούληση για μείωση των έμμεσων φόρων, εξορ­θο­λο­γι­σμό της τιμής της ενέρ­γειας και ενί­σχυση της παρα­γω­γής.

Η ακρί­βεια δεν είναι φυσικό φαι­νό­μενο — είναι απο­τέ­λε­σμα πολι­τι­κών επι­λο­γών. Και όσο η πολι­τεία αντι­με­τω­πί­ζει το πρό­βλημα επι­κοι­νω­νιακά, τόσο θα διο­γκώ­νε­ται το χάσμα ανάμεσα στους αριθ­μούς και την πραγ­μα­τι­κό­τητα. Η Ελλάδα χρειά­ζε­ται ανά­πτυξη που να στη­ρί­ζε­ται στην παρα­γωγή, στην και­νο­το­μία και στη δικαιό­τερη κατα­νομή του πλούτου. Μόνο τότε το ΑΕΠ θα είναι πραγ­μα­τικό και το εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών θα πάψει να ροκα­νί­ζε­ται από την ακρί­βεια.