Η Ελλάδα πρωταθλήτρια στην παραοικονομία, μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η παρα­οι­κο­νο­μία παρα­μέ­νει, σε παγκό­σμιο επίπεδο, μία κρίσιμη πρό­κληση και ένα από τα πιο σύνθετα και επι­ζή­μια φαι­νό­μενα για τις εθνικές οικο­νο­μίες, στε­ρώ­ντας από αυτές δημόσια έσοδα, ενι­σχύ­ο­ντας την ανι­σό­τητα, και υπο­νο­μεύ­ο­ντας την εμπι­στο­σύνη στους θεσμούς.

Η παρα­οι­κο­νο­μία περι­λαμ­βά­νει το άθροι­σμα των εισο­δη­μά­των που δεν εμφα­νί­ζο­νται :  από τη φορο­δια­φυγή, την αδήλωτη εργασία, τις μη κατα­γε­γραμ­μέ­νες συναλ­λα­γές και το «μαύρο» χρήμα και, επο­μέ­νως, περιο­ρί­ζει τη φορο­λο­γική ικα­νό­τητα του κράτους, αδικεί τις συνε­πείς επι­χει­ρή­σεις,  και υπο­νο­μεύει τις κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες, όπως η υγεία, η εκπαί­δευση και η πρόνοια.

Δηλαδή, η παρα­οι­κο­νο­μία περι­λαμ­βά­νει:

●       τη φορο­δια­φυγή

●       την αδήλωτη εργασία

●       τις μη κατα­γε­γραμ­μέ­νες συναλ­λα­γές

●        το «μαύρο» χρήμα

Οι παρά­νο­μες δρα­στη­ριό­τη­τες αυτές,περιο­ρί­ζουν τη φορο­λο­γική ικα­νό­τητα του κράτους, αδικούν τις συνε­πείς επι­χει­ρή­σεις, και υπο­νο­μεύ­ουν τις κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες, όπως η υγεία, η εκπαί­δευση και η πρόνοια.

Την πρωτιά στην παρα­οι­κο­νο­μία μεταξύ όλων των χωρών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης κατα­γρά­φει η Ελλάδα, σύμφωνα με πρό­σφατη μελέτη του Κέντρου Οικο­νο­μι­κής Πολι­τι­κής Έρευνας (CEPR).

Στα συμπε­ρά­σματα αυτά κατα­λή­γει έκθεση του Κέντρου Οικο­νο­μι­κής Πολι­τι­κής Έρευνας (CEPR), η οποία απο­κα­λύ­πτει πως η παρα­οι­κο­νο­μία στην Ελλάδα αντι­στοι­χεί στο 36% του ΑΕΠ, ποσοστό το οποίο είναι υπερ­δι­πλά­σιο του μέσου όρου των ανα­πτυγ­μέ­νων κρατών που είναι στο 17%, και υπερ­δι­πλά­σιο από τον μέσο όρο της Ε.Ε. που είναι στο 15%.

Παρα­οι­κο­νο­μία έχουν, σε μικρό ή σε μεγάλο βαθμό, όλες οι χώρες της ΕΕ, σύμφωνα με τον πίνακα που παρα­θέ­τουμε.

Όπως παρα­τη­ρούμε στον πίνακα, η παρα­οι­κο­νο­μία στην Ελλάδα, μεταξύ του 1999 και του 2020 αυξή­θηκε κατά 4%, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας τη χρόνια φύση του προ­βλή­μα­τος.

Ειδικά για την Ελλάδα, η έκθεση επι­ση­μαί­νει ότι η παρα­οι­κο­νο­μία – υπο­γραμ­μί­ζο­ντας τη χρόνια φύση του προ­βλή­μα­τος –  συνε­χί­ζε­ται και σήμερα, παρά την αύξηση των ηλε­κτρο­νι­κών πλη­ρω­μών και τη μείωση των μετρη­τών.

Όπως επι­ση­μαί­νουν οι συντά­κτες της έκθεσης, η Ελλάδα βρί­σκε­ται μπροστά σε μια χρόνια παθο­γέ­νεια, δεδο­μέ­νου ότι, όπως υπο­στη­ρί­ζουν, η παρα­οι­κο­νο­μία δεν είναι μόνο αριθμοί, είναι μία κρίσιμη πρό­κληση, ένας καθρέ­φτης δυσλει­τουρ­γιών στη φορο­λο­γική κουλ­τούρα, στους μηχα­νι­σμούς ελέγχου και στην εμπι­στο­σύνη στους θεσμούς.

Προ­σθέ­τουν ακόμη ότι, αν η χώρα θέλει πραγ­μα­τικά να αυξήσει τα έσοδά της, να ενι­σχύ­σει την κοι­νω­νική της συνοχή και να απο­κα­τα­στή­σει την ισο­νο­μία μεταξύ των πολιτών της, η κατα­πο­λέ­μηση της παρα­οι­κο­νο­μίας, πρέπει να γίνει πρώτη εθνική προ­τε­ραιό­τητα.

Η έκθεση του CEPR ανα­δει­κνύει την ανάγκη για άμεσες και ουσια­στι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις στη φορο­λο­γική πολι­τική και στους ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς, προ­κει­μέ­νου να περιο­ρι­στεί η παρα­οι­κο­νο­μία και να ενι­σχυ­θεί η ανά­πτυξη.

.Όσον αφορά την Ελλη­νική οικο­νο­μία, εκτός από την παρα­οι­κο­νο­μία, η έκθεση ανα­φέ­ρει ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας ανέρ­χε­ται στο 70% του μέσου όρου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Τονίζει δε ότι, παρότι σημειώ­νε­ται μικρή βελ­τί­ωση σε σχέση με προη­γού­μενα χρόνια, η ελλη­νική οικο­νο­μία δεν έχει ακόμη επι­στρέ­ψει στα επίπεδα προ της κρίσης του 2008, και ότι αυτό αντα­να­κλά τις μακρο­χρό­νιες επι­πτώ­σεις των μνη­μο­νίων και της συνα­κό­λου­θης οικο­νο­μι­κής ύφεσης, αλλά και τις διαρ­θρω­τι­κές αδυ­να­μίες που συνε­χί­ζουν να περιο­ρί­ζουν την ανά­πτυξη.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έκθεση, η κυβέρ­νηση συνε­χί­ζει να λαμ­βά­νει μέτρα για τη βελ­τί­ωση του βιο­τι­κού επι­πέ­δου  των νοι­κο­κυ­ριών, ωστόσο, η πραγ­μα­τική πρό­κληση έγκει­ται στη μακρο­πρό­θε­σμη αντι­με­τώ­πιση των παθο­γε­νειών που δια­χρο­νικά επη­ρε­ά­ζουν την ελλη­νική οικο­νο­μία.

Κεντρι­κός στόχος της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής της Ελλάδας πρέπει να είναι η επι­τά­χυνση της αύξησης του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ώστε να συγκλί­νει στα­διακά προς τα μέσα επίπεδα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, μέσα όμως σε συν­θή­κες δημο­σιο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας, δήλωσε  ο διοι­κη­τής της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρ­νά­ρας σε ομιλία του στο επίσημο δείπνο της Γενικής Συνέ­λευ­σης του Συν­δέ­σμου Εται­ρειών Συμ­βού­λων Μάνα­τζμεντ Ελλάδος (ΣΕΣΜΑ).

“Για να επι­τευ­χθεί η πραγ­μα­τική σύγκλιση του ελλη­νι­κού ΑΕΠ με τον ευρω­παϊκό μέσο όρο, απαι­τεί­ται αύξηση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας και του δυνη­τι­κού προ­ϊ­ό­ντος, πρώτον, μέσω επεν­δύ­σεων σε παρα­γω­γικό κεφά­λαιο, νέες τεχνο­λο­γίες και και­νο­τό­μες μεθό­δους παρα­γω­γής και, δεύ­τε­ρον, μέσω μεταρ­ρυθ­μί­σεων. Για να αντι­σταθ­μί­σουμε τον κίνδυνο των επι­πτώ­σεων μιας επι­βρά­δυν­σης της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας, πρέπει να γίνουμε πιο παρα­γω­γι­κοί και και­νο­τό­μοι”.

Ακόμη τονίζει, ο Διοι­κη­τής της Τρά­πε­ζας, ότι η Ελλάδα χρειά­ζε­ται σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις για να κλείσει το επεν­δυ­τικό κενό σε σύγκριση με την Ευρω­ζώνη. Το επεν­δυ­τικό αυτό κενό εκτι­μά­ται σε 6 περίπου  ποσο­στιαίες μονάδες του ΑΕΠ ετησίως, από τις οποίες 4,5 περίπου ποσο­στιαίες μονάδες του ΑΕΠ αφορούν επεν­δύ­σεις σε παρα­γω­γικό κεφά­λαιο, και 1,5 περίπου ποσο­στιαίες μονάδες του ΑΕΠ αφορούν επεν­δύ­σεις σε κατοι­κίες.

Από τα παρα­πάνω συνά­γε­ται ότι  η παρα­οι­κο­νο­μία στην Ελλάδα απο­τε­λεί ένα σημα­ντικό φαι­νό­μενο που επη­ρε­ά­ζει την οικο­νο­μία, τη φορο­λο­γική πολι­τική της και την κοι­νω­νία και, επο­μέ­νως, η αντι­με­τώ­πιση της απο­τε­λεί κρίσιμη πρό­κληση για την ελλη­νική οικο­νο­μία, απαι­τώ­ντας ουσια­στι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις στον τομέα της φορο­λο­γι­κής πολι­τι­κής και στους ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς.

.