Τρόφιμα: Τάσεις σταθεροποίησης παρουσιάζουν οι τιμές – Παραμένει η ακρίβεια

Τάσεις στα­θε­ρο­ποί­η­σης παρου­σιά­ζουν οι τιμές στα τρόφιμα εντός του 2024. Αυτό του­λά­χι­στον απο­τυ­πώ­νε­ται στα επίσημα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ που επε­ξερ­γά­στηκε ο ΟΤ. Όπως προ­κύ­πτει, ο πλη­θω­ρι­σμός τρο­φί­μων («Δια­τροφή και αλκο­ο­λούχα ποτά») ανέρ­χε­ται στο 0,5%, εάν η σύγκριση πραγ­μα­το­ποι­η­θεί μεταξύ του Ιανουα­ρίου και του Οκτω­βρίου του 2024 (βλ. πίνακα).

Βέβαια, αυτό δε συνε­πά­γε­ται ότι δεν υπάρχει ακρί­βεια, αλλά το αντί­θετο, καθώς ακόμη και η μισή μονάδα δείχνει -έστω και μικρές- ανα­τι­μή­σεις στο γενικό σύνολο των προ­ϊ­ό­ντων (επι­μέ­ρους αυξή­σεις και επι­μέ­ρους μειώ­σεις σε διάφορα προ­ϊ­ό­ντα υφί­στα­νται. Ωστόσο, συνιστά μια οδό που ενδέ­χε­ται να οδη­γή­σει σε στα­θε­ρο­ποί­ηση, σχετικά με τις τιμές στα τρόφιμα.

Κάτι τέτοιο μένει να απο­δει­χθεί κατά το επόμενο χρονικό διά­στημα. Άλλωστε, o πλη­θω­ρι­σμός τρο­φί­μων ήταν στο 3,2% τον Σεπτέμ­βριο και στο 1,5% τον Οκτώ­βριο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, κάτι που δείχνει ότι σημειώ­θη­καν ανα­τι­μή­σεις σε σχέση με την αντί­στοιχη περυ­σινή περίοδο.

Συνεπώς, καθί­στα­ται σαφές ότι οι «βαριές» συνι­στώ­σες του πλη­θω­ρι­σμού έχουν αλλάξει πεδίο. Για παρά­δειγμα η κατη­γο­ρία «Ξενο­δο­χεία, καφές, εστια­τό­ρια» έχει αυξηθεί κατά 4,86% μεταξύ Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2024, κάτι που σχε­τί­ζε­ται -μεταξύ άλλων- και με τον του­ρι­σμό.

Αλλά και η στέγαση είναι «ανε­βα­σμένη» κατά 3,73% μέσα σε 10 μήνες, κάτι που δείχνει ότι το «ράλι» στις τιμές των ακι­νή­των συνε­χί­ζε­ται. Παράλ­ληλα και ο Γενικός Δείκτης αγγίζει το 3,71% μέσα στο εξε­τα­ζό­μενο διά­στημα, κάτι που δείχνει πως η ακρί­βεια έχει «απλωθεί» και σε άλλα επίπεδα της οικο­νο­μι­κής ζωής (βλ. πίνακα)

Το μεγάλο πρό­βλημα στις υπη­ρε­σίες και όχι στα τρόφιμα

Μία βασική παρά­με­τρος συσχε­τί­ζε­ται με την άνοδο των τιμών στις υπη­ρε­σίες, κάτι που ανα­λύ­θηκε διε­ξο­δικά σε άλλο δημο­σί­ευμα του ΟΤ. Πάντως, είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι ο Δείκτης των Υπη­ρε­σιών έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 5% μέσα στο 10μηνο αυτό, κάτι που απο­τε­λεί ένα επι­πλέον «αγκάθι». Σύμφωνα με έκθεση της Alpha Bank, η οποία δημο­σιο­ποι­ή­θηκε πριν από λίγες ημέρες, από το ξέσπα­σμα της παν­δη­μίας και μετά, η πτώση της ζήτησης, πρω­τί­στως για υπη­ρε­σίες και δευ­τε­ρευό­ντως για συγκε­κρι­μένα αγαθά είχε απο­τέ­λε­σμα την επι­κρά­τηση απο­πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων. Από το φθι­νό­πωρο του 2021, ωστόσο, η εικόνα αντι­στρά­φηκε, με την εμφά­νιση πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων.

Από τις αρχές του έτους, ο Εναρ­μο­νι­σμέ­νος Δείκτης Τιμών Κατα­να­λωτή (Όπως τον «μετράει» η Eurostat) έχει αυξηθεί κατά 3%, κατά μέσο όρο, σε ετήσια βάση, με τις τιμές των υπη­ρε­σιών να κατα­γρά­φουν άνοδο κατά 4,2% συμ­βάλ­λο­ντας κατά τα 2/3 στην άνοδο του γενικού δείκτη. Μάλιστα, για το 2024, οι υπη­ρε­σίες στην Ελλάδα αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 46,4% του Εναρ­μο­νι­σμέ­νου Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή, το οποίο είναι το πέμπτο υψη­λό­τερο στην ΕΕ-27 και υψη­λό­τερο του μέσου όρου αυτής (42,3%)

Παρό­μοια είναι η εικόνα στην Ευρω­ζώνη, με τον μέσο πλη­θω­ρι­σμό να δια­μορ­φώ­νε­ται σε 2,4%, το πρώτο δεκά­μηνο του έτους, και τις τιμές των υπη­ρε­σιών να αντι­προ­σω­πεύ­ουν τα 3/4 αυτής της ανόδου. Τα στοι­χεία, συνεπώς, κατα­δει­κνύ­ουν ότι η συνει­σφορά των τιμών των υπη­ρε­σιών στη δια­μόρ­φωση του πλη­θω­ρι­σμού, στην τρέ­χουσα συγκυ­ρία, είναι καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας.

Οι τιμές

Τι γίνεται όμως με τις τιμές στις υπη­ρε­σίες στην Ελλάδα; Όπως δείχνει η ανάλυση της Alpha Bank, το πρώτο εννε­ά­μηνο του έτους, οι τιμές της κατη­γο­ρίας που περι­λαμ­βά­νει τις υπη­ρε­σίες ανα­ψυ­χής και προ­σω­πι­κής φρο­ντί­δας κατέ­γρα­ψαν τη μεγα­λύ­τερη άνοδο, ίση με 5,6%, ενώ ακο­λού­θη­σαν οι τιμές που σχε­τί­ζο­νται με τις υπη­ρε­σίες πακέτων δια­κο­πών και παροχής κατα­λυ­μά­των (5%), τις μετα­φο­ρές (3,7%), τις διά­φο­ρες υπη­ρε­σίες (3,3%) και τη στέγαση (3,1%). Αντί­θετα, μείωση κατά 0,9% σημεί­ω­σαν οι υπη­ρε­σίες που σχε­τί­ζο­νται με την επι­κοι­νω­νία, με τις τιμές της εν λόγω κατη­γο­ρίας να κατα­γρά­φουν διαρκή μείωση από το 2020.

H προ­σαρ­μογή των τιμών των υπη­ρε­σιών στο γενικό επίπεδο τιμών τείνει να καθυ­στε­ρεί περισ­σό­τερο σε σύγκριση με την προ­σαρ­μογή των τιμών άλλων κατη­γο­ριών, όπως της ενέρ­γειας, των τρο­φί­μων και λοιπών αγαθών. Αυτό συνέβη κατά τη διάρ­κεια της ενερ­γεια­κής κρίσης, καθώς ο Εναρ­μο­νι­σμέ­νος Δείκτης Τιμών Κατα­να­λωτή αυξή­θηκε κατά 9,3% το 2022 και 4,2% το 2023, με τις τιμές των υπη­ρε­σιών να αυξά­νο­νται ηπιό­τερα, κατά 4,5% σε αμφό­τερα τα έτη, ενώ αντί­θετα, οι τιμές των τρο­φί­μων αυξή­θη­καν κατά 12% και 11,7% αντί­στοιχα.

Και το πρό­βλημα δε στα­μα­τάει μόνο εκεί. Ο πυρήνας του ελλη­νι­κού πλη­θω­ρι­σμού (εξαι­ρού­νται τρόφιμα και ενέρ­γεια) βρί­σκε­ται στο 5,56% (βλ. πίνακα) μεταξύ Ιανουα­ρίου και Οκτω­βρίου του 2024, κάτι που δείχνει ότι είναι εύλογο να υπάρχει ανη­συ­χία για το γενικό επίπεδο ανα­τι­μή­σεων στην Ελλάδα.

Πηγή: ot.gr