Μέτρα – φρένο στις ακριβές «προσφορές»

έσα (και) από την κατα­πο­λέ­μηση των πλα­σμα­τι­κών προ­σφο­ρών περνάει ο δρόμος για την απο­κλι­μά­κωση του πλη­θω­ρι­σμού και την τιθά­σευση της ακρί­βειας, καθώς, παρά τις όποιες διορ­θώ­σεις στο άναρχο πεδίο των προ­ω­θη­τι­κών ενερ­γειών έγιναν μετά την εφαρ­μογή των μέτρων Σκρέκα, αυτές εξα­κο­λου­θούν σε σημα­ντικό βαθμό να απο­τε­λούν όχι μόνο μέσo παρα­πλά­νη­σης του κατα­να­λωτή, αλλά και μηχα­νι­σμό «κρυφών» ανα­τι­μή­σεων.

Αν και από τον περα­σμένο Μάιο έχει τεθεί σε ισχύ ο ανα­θε­ω­ρη­μέ­νος νόμος 2251/1994 περί προ­στα­σίας κατα­να­λωτή, στον οποίο ορί­ζο­νται σαφώς οι κανόνες που πρέπει να ισχύουν σε κάθε περί­πτωση ανα­κοί­νω­σης μείωσης τιμής με βάση τα όσα ορίζει η σχετική κοι­νο­τική νομο­θε­σία, αυτός πρα­κτικά δεν ισχύει ακόμη στο πεδίο του οργα­νω­μέ­νου λια­νε­μπο­ρίου τρο­φί­μων. Τούτο επι­διώ­κει να αλλάξει το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης και προς αυτή την κατεύ­θυνση σε συνερ­γα­σία με τους εκπρο­σώ­πους των εμπλε­κο­μέ­νων κλάδων –προ­μη­θευ­τές και λια­νε­μπό­ρους– επε­ξερ­γά­ζε­ται τις ειδικές ρυθ­μί­σεις που θα ισχύ­σουν στο πλαίσιο πάντα του νόμου 2251/1994 για την προ­στα­σία των κατα­να­λω­τών και την κατα­πο­λέ­μηση των αθέ­μι­των εμπο­ρι­κών πρα­κτι­κών και στο πνεύμα του πιο πρό­σφα­του «κώδικα δεο­ντο­λο­γίας για ανα­κοι­νώ­σεις μείωσης τιμής». Στόχος είναι οι νέες ρυθ­μί­σεις να εφαρ­μο­στούν μέσα στο πρώτο δίμηνο του 2025.

Συνε­χί­ζο­νται οι παρα­πλα­νη­τι­κές προ­σφο­ρές στα σούπερ μάρκετ

Οι αλλαγές, οι οποίες θα υπάρ­χουν και στη σήμανση και στον τρόπο παρου­σί­α­σης των προ­ϊ­ό­ντων μέσα στο κατά­στημα, αλλά και στις σχέσεις μεταξύ προ­μη­θευ­τών και λια­νε­μπό­ρων θα επι­κε­ντρω­θούν στο εάν εφαρ­μό­ζε­ται σωστά η νομο­θε­σία περί ανα­κοί­νω­σης μείωσης τιμής, στις προ­σφο­ρές «1+1 δώρο», ενώ απο­σα­φή­νιση του πλαι­σίου ανα­μέ­νε­ται να υπάρξει και σε ό,τι αφορά τα προ­γράμ­ματα επι­βρά­βευ­σης. Ειδικά σε ό,τι αφορά τις προ­σφο­ρές «1+1 δώρο», επί τάπητος φέρεται να έχουν τεθεί δύο σενάρια: πρώτον, όταν βρί­σκε­ται σε εξέλιξη προ­σφορά «1+1 δώρο» να μην «τρέχει» ταυ­τό­χρονα για το ίδιο προϊόν και προ­σφορά τύπου 50%. Δεύ­τε­ρον, εάν για το ίδιο προϊόν βρί­σκο­νται σε εξέλιξη δια­φο­ρε­τι­κού τύπου προ­σφο­ρές, αυτές να προ­βλέ­πουν το ίδιο εύρος έκπτω­σης.

Στο επί­κε­ντρο οι εικο­νι­κές προ­σφο­ρές «1+1 δώρο» και τα προ­γράμ­ματα επι­βρά­βευ­σης πελατών.

Στην περί­πτωση των προ­σφο­ρών όπου παρέ­χε­ται όμοιο προϊόν ως δώρο τύπου «1+1» ή «5+1», έχουν παρα­τη­ρη­θεί τα εξής φαι­νό­μενα: Πρώτον, παρα­πλα­νη­τι­κοί ισχυ­ρι­σμοί σχετικά με το όφελος που έχει ένας κατα­να­λω­τής από την επιλογή αυτής της προ­σφο­ράς. Για παρά­δειγμα, όταν πωλεί­ται ένα αφρό­λου­τρο σε προ­σφορά «1+1 δωρεάν», ο ισχυ­ρι­σμός είναι ορθός όταν πράγ­ματι οι δύο συσκευα­σίες πωλού­νται στην τιμή της μιας: δηλαδή εάν το κάθε μπου­κάλι κάνει 6 ευρώ και πωλού­νται και τα δύο μαζί 6 αντί για 12, τότε δεν υπάρχει πρό­βλημα. Οταν δια­τί­θε­νται στην τιμή των 12 ευρώ ο ισχυ­ρι­σμός είναι ψευδής, όπως και στην περί­πτωση που πωλού­νται 10 ευρώ, καθώς αν και υπάρχει όφελος για τον κατα­να­λωτή (2 ευρώ στο παρά­δειγμα), σε καμία περί­πτωση δεν δια­τί­θε­ται δωρεάν το δεύτερο μπου­κάλι αφρό­λου­τρου. Ειδικά στην περί­πτωση των προ­σφο­ρών «1+1 δώρο» παρα­τη­ρεί­ται το εξής φαι­νό­μενο: η συσκευα­σία της προ­σφο­ράς να πωλεί­ται ακρι­βό­τερα από τη διάθεση της μονής συσκευα­σίας. Ετσι, υγρό απορ­ρυ­πα­ντικό ρούχων πωλεί­ται προς 6,24 ευρώ η μονή συσκευα­σία, αλλά 6,28 ευρώ η συσκευα­σία «1+1».

Μια άλλη πρα­κτική που εφαρ­μό­ζε­ται στο οργα­νω­μένο λια­νε­μπό­ριο τρο­φί­μων είναι ουσια­στικά οι πλα­σμα­τι­κές εκπτώ­σεις μέσω αυξο­μειώ­σεων των τιμών ή μέσω της διε­νέρ­γειας δια­φο­ρε­τι­κού τύπου προ­σφο­ρών για το ίδιο προϊόν. Αλυσίδα σούπερ μάρκετ διέθετε αυτή την εβδο­μάδα ψωμί τοστ προς 1,38 ευρώ από 1,48 ευρώ πριν, δια­φη­μί­ζο­ντας το όφελος των 0,10 ευρώ. Μόνο που την προη­γού­μενη εβδο­μάδα η ίδια αλυσίδα διέθετε το ίδιο προϊόν προς 1,42 ευρώ. Το παρα­πάνω στην πραγ­μα­τι­κό­τητα συνιστά παρά­βαση του γενικού κανόνα που ισχύει για την ανα­κοί­νωση μείωσης τιμής και που πρέπει, πλέον, να εφαρ­μο­στεί και στα σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με τον κανόνα αυτό, κατά την ανα­κοί­νωση μείωσης τιμής είναι υπο­χρε­ω­τικό να ανα­γρά­φε­ται ρητά η προ­γε­νέ­στερη τιμή/τιμή ανα­φο­ράς, βάσει της οποίας εφαρ­μό­ζε­ται η έκπτωση. Η τιμή ανα­φο­ράς είναι η χαμη­λό­τερη που εφάρ­μοσε ο έμπορος κατά την περίοδο των 30 ημερών πριν από την εφαρ­μογή της μείωσης της τιμής.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι αν και ένας από τους στόχους των μέτρων Σκρέκα ήταν μέσω της μείωσης των παροχών των προ­μη­θευ­τών προς τους λια­νε­μπό­ρους να μετα­φερ­θεί το όφελος στην τιμή τιμο­κα­τα­λό­γου και στην ουσία να υπάρ­χουν μειώ­σεις τιμών με πιο μόνιμο χαρα­κτήρα, η συνει­σφορά των προ­σφο­ρών στον τζίρο των σούπερ μάρκετ έχει αυξηθεί φέτος σε σύγκριση με το 2023. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της εται­ρείας ερευνών αγοράς Circana, το 25,8% του τζίρου των σούπερ μάρκετ στο οκτά­μηνο Ιανουα­ρίου – Αυγού­στου 2024 προ­έρ­χε­ται από τις προ­σφο­ρές έναντι 24,9% το αντί­στοιχο διά­στημα του 2023. Μεγα­λύ­τερη, μάλιστα, είναι η αύξηση του μερι­δίου στις κατη­γο­ρίες τις οποίες αφο­ρούσε το μέτρο για τη μείωση των παροχών: το 27,1% έναντι 25,5% πέρυσι του τζίρου στην κατη­γο­ρία των απορ­ρυ­πα­ντι­κών – καθα­ρι­στι­κών προ­έρ­χε­ται από τις προ­σφο­ρές, ενώ στα είδη ατο­μι­κής υγιει­νής και ομορ­φιάς το αντί­στοιχο ποσοστό φέτος είναι 29,7% έναντι 28,3% πέρυσι.

Πηγή: kathimerini.gr