Συνθήκες “ατέλειωτης δίψας” στα νησιά – Ξεκίνησαν λιτανείες

Με συν­θή­κες ακραίας λει­ψυ­δρίας καλού­νται να πορευ­τούν τα νησιά και η Κρήτη, καθώς εδώ και τρία χρόνια οι βρο­χο­πτώ­σεις έχουν μειωθεί κατα­κό­ρυφα, με πολ­λα­πλά απο­τε­λέ­σματα για όλο το φάσμα της οικο­νο­μι­κής και κοι­νω­νι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Ήδη, με λιτα­νείες την Κυριακή (20/10) επι­χει­ρεί η Νάξος να αντι­με­τω­πί­σει την ξηρασία, που κατα­στρέ­φει σπορές πατάτας αλλά και ζωο­τρο­φών. Όπως ανα­φέ­ρει ο συνε­ται­ρι­σμός, μετά από τρία χρόνια λει­ψυ­δρίας η μείωση της παρα­γω­γής πατάτας φτάνει το 70%. Να σημειω­θεί ότι και τα απο­θέ­ματα είναι ελλειμ­μα­τικά καθώς, οι δύο μεγάλες δεξα­με­νές στη Νάξο είχαν μόνο 220.000 κυβικά μέτρα νερού, το ένα τρίτο της ποσό­τη­τας που συγκε­ντρώ­θηκε το 2023. “Η ξηρασία απειλεί ολό­κληρο τον κλάδο, γιατί οι αρχές δεν έχουν κάνει κανένα σχέδιο για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος, παρόλο που δεν έχει βρέξει σχεδόν καθόλου εδώ και τρία χρόνια”, ανα­φέ­ρει σε σειρά δηλώ­σεών ο Δημή­τρης Καπού­νης, πρό­ε­δρος της Ένωσης Αγρο­τι­κών Συνε­ται­ρι­σμών Νάξου.

Από την πλευρά του, ο δήμαρ­χος Νάξου, Δημή­τρης Λιανός, σε δηλώ­σεις του στη γαλλική εφη­με­ρίδα Le Monde, υπο­στη­ρί­ζει ότι οι τέσ­σε­ρις μονάδες αφα­λά­τω­σης που λει­τουρ­γούν από τον Απρίλιο ήταν σε θέση να καλύ­ψουν τις ανάγκες, ιδιαί­τερα κατά την του­ρι­στική περίοδο, όταν 45.000 επι­σκέ­πτες κατέ­φθα­σαν στο νησί. Όμως, αυτό το φιλ­τρα­ρι­σμένο νερό μπορεί να μετα­φερ­θεί μόνο κοντά στην ακτή, λόγω της έλλει­ψης αγωγών για την εξυ­πη­ρέ­τηση ολό­κλη­ρου του νησιού, και δεν μπορεί να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί από τους αγρότες, λόγω του υψηλού κόστους και της πιθανής έκλυσης χημικών ουσιών που χρη­σι­μο­ποιού­νται στη δια­δι­κα­σία αφα­λά­τω­σης.

«Το κόστος των 1.000 λίτρων αφα­λα­τω­μέ­νου νερού είναι 2,50 ευρώ, οπότε ανα­γκα­στή­καμε να αυξή­σουμε τους τοπι­κούς φόρους για τους κατοί­κους», δηλώνει ο δήμαρ­χος στη Γαλλική εφη­με­ρίδα, κάτι που όμως, δημιουρ­γεί βάρη και δυσα­ρέ­σκειες.

Λει­ψυ­δρία και ιδιω­τι­κο­ποί­ηση: Σαν δυο στα­γό­νες νερό

Διεθνής διά­σταση

Να σημειω­θεί ότι η Παγκό­σμια Επι­τροπή για τα Οικο­νο­μικά του Νερού, μια διεθνής ομάδα ηγετών και εμπει­ρο­γνω­μό­νων, σε νέα έκθεσή της, ανα­φέ­ρει ότι οι αδύ­να­μες οικο­νο­μίες, η κατα­στρο­φική χρήση γης και η επίμονη κακο­δια­χεί­ριση των υδά­τι­νων πόρων έχουν συν­δυα­στεί με την επι­δει­νού­μενη κλι­μα­τική κρίση και έχουν θέσει τον παγκό­σμιο κύκλο του νερού υπό πρω­το­φανή πίεση. Όπως ανα­φέ­ρει η Επι­τροπή, σχεδόν τρία δισε­κα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι και πάνω από το ήμισυ της παγκό­σμιας παρα­γω­γής τρο­φί­μων βρί­σκο­νται σε περιο­χές που αντι­με­τω­πί­ζουν ξηρασία ή αστά­θεια στη συνο­λική δια­θε­σι­μό­τητα νερού.

Σύμφωνα με τη σχετική έκθεση, υπο­λο­γί­ζε­ται ότι η απώλεια στο ΑΕΠ θα είναι 8% παγκο­σμίως ως το 2050 και θα φτάσει έως και 15% στις χώρες με χαμη­λό­τερο εισό­δημα. “Σήμερα, ο μισός πλη­θυ­σμός του πλανήτη αντι­με­τω­πί­ζει λει­ψυ­δρία. Καθώς αυτός ο ζωτικός πόρος γίνεται όλο και πιο σπάνιος, η επι­σι­τι­στική ασφά­λεια και η ανθρώ­πινη ανά­πτυξη κιν­δυ­νεύ­ουν και εμείς επι­τρέ­πουμε να συμβεί αυτό”, σημειώ­νει ο Γιόχαν Ρόκ­στρομ, διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Έρευνας για τις Κλι­μα­τι­κές Επι­πτώ­σεις του Πότσ­νταμ και ένας από τους τέσ­σε­ρις συμπρο­έ­δρους της Επι­τρο­πής.

Ήδη, με βάση την ανάλυση για το μήνα Σεπτέμ­βριο της Τρα­πέ­ζης Πει­ραιώς κατα­γρά­φο­νται ανη­συ­χίες της αγοράς σχετικά με την συρ­ρί­κνωση της προ­σφο­ράς λόγω των και­ρι­κών συν­θη­κών. Μάλιστα εξ αυτού ενι­σχύ­θη­καν τα Συμ­βό­λαια Μελ­λο­ντι­κής Εκπλή­ρω­σης -ΣΜΕ, (δηλαδή, συμ­φω­νίες για αγορά ή πώληση μιας συγκε­κρι­μέ­νης ποσό­τη­τας ενός υπο­κεί­με­νου τίτλου σε συγκε­κρι­μένη μελ­λο­ντική ημε­ρο­μη­νία και σε προ­κα­θο­ρι­σμένη τιμή) σιτα­ριού, μια τάση που δύναται να συνε­χι­στεί παράλ­ληλα με τη γεω­πο­λι­τική αστά­θεια.

Επίσης, όπως, χαρα­κτη­ρι­στικά, ανέφερε, πριν λίγες μέρες, μιλώ­ντας στα ΜΜΕ, ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της εται­ρείας κατε­ψυγ­μέ­νων λαχα­νι­κών “Μπάρμπα Στάθης” κ. Νικήτας Ποθου­λά­κης, ήδη, “επί τάπητος” είναι σχέδια για την αντι­με­τώ­πιση τους ζητή­μα­τος της μείωσης της παρα­γω­γής “Η κλι­μα­τική αλλαγή είναι εδώ και δυστυ­χώς στο μέλλον θα τεθεί θέμα επάρ­κειας τρο­φί­μων”, τόνισε ο κ. Ποθου­λά­κης. “Ήδη φέτος οι απο­δό­σεις των χωρα­φιών στη χώρα μας είναι μειω­μέ­νες από 15 ως 30% σε σχέση με πέρυσι! Οπότε αυτό που κοιτάμε είναι να επε­κτεί­νουμε τα στρέμ­ματα και να πάμε πλέον και σε άλλες περιο­χές”, τόνισε ο ίδιος.

Αφα­λά­τωση

Στο μεταξύ, τη λύση της αφα­λά­τω­σης, που θα γίνεται με αξιο­ποί­ηση πρά­σι­νου ρεύ­μα­τος προωθεί το ΥΠΕΝ, ειδικά για τις νησιω­τι­κές περιο­χές. Είναι μια λύση που, ήδη, έχει προ­κρι­θεί σε αρκετά νησιά, όπως η Μήλος και η Τήλος και ανα­μέ­νε­ται, ως τρόπος δια­χεί­ρι­σης των θεμάτων υδρο­δό­τη­σης, να επε­κτα­θεί. Ούτως ή άλλως, βέβαια, η αφα­λά­τωση είναι μονό­δρο­μος για τα νησιά, δοθέ­ντων των συν­θη­κών λει­ψυ­δρίας. Το ζήτημα είναι το πώς θα γίνει με τον οικο­νο­μικά βέλ­τι­στο τρόπο.Πάντως, όπως φαί­νε­ται, με βάση, όσα περιέ­γραψε, τον περα­σμένο Ιούλιο ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Θεό­δω­ρος Σκυ­λα­κά­κης, στο περι­θώ­ριο εκδή­λω­σης, “τρέχει” σχέδιο για την κατα­σκευή υβρι­δι­κών μονάδων παρα­γω­γής ρεύ­μα­τος με αιολικά, φωτο­βολ­ταϊκά, αλλά και αντλη­σιο­τα­μί­ευση, που θα συν­δε­θούν με μονάδες αφα­λά­τω­σης. Έτσι το ρεύμα που θα παρά­γε­ται θα χρη­σι­μο­ποιεί­ται για την παρα­γωγή γλυκού νερού για ύδρευση και άρδευση. Ουσια­στικά τα νησιά, με αξιο­ποί­ηση των ΑΠΕ αλλά και υπο­δο­μών απο­θή­κευ­σης θα μπορούν να έχουν νερό, μέσα από τη … θάλασσα.

Βέβαια, θα πρέπει να βρεθεί και μια ισορ­ρο­πία κόστους – οφέλους και να δια­μορ­φω­θεί ένα κοστο­λό­γιο για το νερό, που δε θα είναι απα­γο­ρευ­τικό. Ιδιαί­τερα σημα­ντικό, για τις απαι­τού­με­νες κεφα­λαια­κές δαπάνες, που στη συνέ­χεια μετα­φέ­ρο­νται προς από­σβεση στους χρήστες, είναι το ότι τα έργα θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν με 200 εκ. ευρώ από το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης Νησιών. Αυτό δίνει μια δυνα­τό­τητα για απο­μεί­ωση των βαρών που θα σηκώ­σουν οι τοπικές κοι­νω­νίες,

Πάντως, για τα έργα αυτά, ο υπουρ­γός Ενέρ­γειας Θεό­δω­ρος Σκυ­λα­κά­κης, οι προ­κη­ρύ­ξεις θα βγουν σύντομα γιατί θεω­ρού­νται ιδιαί­τερα σημα­ντικά για τα νησιά. Μέσω της προ­κή­ρυ­ξης θα καλού­νται οι ενδια­φε­ρό­με­νοι νησιω­τι­κοί Δήμοι που αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα λει­ψυ­δρίας να υπο­βά­λουν τις προ­τά­σεις τους.

Πηγή: news247.gr