Τέσσερις παρεμβάσεις στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και οι ενστάσεις

Με προ­σε­κτικά και συντο­νι­σμένα βήματα ετοι­μά­ζε­ται να εισέλ­θει και πάλι η ηγεσία του υπουρ­γείου Υγείας στο δύσβατο τοπίο της Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγείας (ΠΦΥ), δύο χρόνια μετά την πρώτη μεγάλη προ­σπά­θεια για τη χάραξη μιας δια­κρι­τής και πλήρους δια­δρο­μής που να οδηγεί τους πολίτες στον Προ­σω­πικό Γιατρό.

Παρά τη νευ­ραλ­γική σημασία που έχει στο σύστημα υγείας η ύπαρξη δομών και γιατρών στην ΠΦΥ ώστε να δια­χει­ρί­ζο­νται τον (μεγάλο) όγκο των περι­στα­τι­κών που δεν χρειά­ζο­νται νοσο­κο­μειακή περί­θαλψη, τα κενά και οι δυσλει­τουρ­γίες στην ΠΦΥ της χώρας μας συσ­σω­ρεύ­ουν όλους τους ασθε­νείς στα νοσο­κο­μεία, απο­τε­λώ­ντας χρόνια πληγή για το ΕΣΥ.

Περίπου δύο χρόνια μετά τον πρώτο νόμο – επί υπουρ­γίας Θάνου Πλεύρη – που έθεσε τις βάσεις στην ΠΦΥ, με τον θεσμό του Προ­σω­πι­κού Γιατρού, και έξι μήνες μετά τις ανα­κοι­νώ­σεις της σημε­ρι­νής ηγεσίας του υπουρ­γείου – τον περα­σμένο Φεβρουάριο- γίνεται εκ νέου προ­σπά­θεια να παρα­σχε­θούν υπη­ρε­σίες πρό­λη­ψης και υγειο­νο­μι­κής φρο­ντί­δας σε όλους. Το σχετικό σχέδιο νόμου «Ανα­μόρ­φωση του θεσμού του Προ­σω­πι­κού Ιατρού – Σύσταση Πανε­πι­στη­μια­κών Κέντρων Υγείας και άλλες δια­τά­ξεις» παρου­σιά­στηκε από τον υπουργό, Άδωνι Γεωρ­γιάδη και την ανα­πλη­ρώ­τρια υπουργό, Ειρήνη Αγα­πη­δάκη, και θα παρα­μεί­νει σε δημόσια δια­βού­λευση για τις επό­με­νες οκτώ ημέρες.

Από το 2022 μέχρι σήμερα περίπου 5,5 εκα­τομ­μύ­ρια Έλληνες έχουν εγγρα­φεί σε Προ­σω­πικό Γιατρό, αριθμός που μαρτυρά πως για την καθο­λική κάλυψη του πλη­θυ­σμού (10,5 εκατ.) χρειά­ζε­ται να δια­νυ­θεί ακόμη αρκετός δρόμος. Η δεξα­μενή των Προ­σω­πι­κών Γιατρών, που επι­χει­ρεί να γεμίσει τα τελευ­ταία δύο χρόνια το υπουρ­γείο Υγείας, περι­λαμ­βά­νει σήμερα 2.214 Προ­σω­πι­κούς Για­τρούς που εργά­ζο­νται στο δημόσιο σύστημα, κυρίως στα Κέντρα Υγείας και στις Τοπικές Ομάδες Υγείας (ΤΟΜΥ) και άλλους 1.331 ιδιώτες για­τρούς.

Στόχος του υπουρ­γείου είναι να προ­στε­θούν έως το τέλος του 2025 άλλοι 2.500 Προ­σω­πι­κοί Γιατροί – ώστε συνο­λικά να είναι πάνω από 6.000, αριθμός που θα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες όλου του πλη­θυ­σμού.

Σύμφωνα με όσα προ­βλέ­πο­νται στο νομο­σχέ­διο, η ροή Προ­σω­πι­κών Γιατρών προς τη δεξα­μενή θα αυξηθεί μέσα από τρία νέα κανάλια: Από τους αγρο­τι­κούς για­τρούς και τους για­τρούς που ειδι­κεύ­ο­νται ή θα ειδι­κευ­θούν στη Γενική Ιατρική, τους ιδιώτες γενι­κούς για­τρούς και τους παθο­λό­γους επι­λο­γής του πολίτη που δεν είναι συμ­βε­βλη­μέ­νοι με τον ΕΟΠΥΥ αλλά και τους νοσο­κο­μεια­κούς παθο­λό­γους ή γενι­κούς για­τρούς, μετά τη νομο­θε­τική ρύθμιση που επι­τρέ­πει το ιδιω­τικό ιατρείο παράλ­ληλα, και υπό όρους, με το ΕΣΥ.

Για τις ανάγκες της νέας ΠΦΥ αλλάζει το πλαίσιο λει­τουρ­γίας της υπη­ρε­σίας υπαί­θρου, του αγρο­τι­κού των γιατρών όπως είναι ευρέως γνωστό. Οι θέσεις για αγρο­τικό θα απο­τε­λούν εφεξής και θέσεις Προ­σω­πι­κού Γιατρού και όσοι τοπο­θε­τού­νται σε αυτές θα παρέ­χουν υπο­χρε­ω­τικά και τις δύο υπη­ρε­σίες (Αγρο­τι­κού – Προ­σω­πι­κού Γιατρού) προς τους πολίτες της περιο­χής που καλύ­πτουν.

Παράλ­ληλα, μεγάλη «επέν­δυση» γίνεται στο πεδίο των δύο κρί­σι­μων για την ΠΦΥ ειδι­κο­τή­των, της Γενικής Ιατρι­κής και της Εσω­τε­ρι­κής Παθο­λο­γίας, για τις οποίες τα στοι­χεία δεί­χνουν ζωτικά προ­βλή­ματα. Είναι ενδει­κτικό ότι μόλις το 6% των νέων απο­φοί­των Ιατρι­κής στην Ελλάδα επι­λέ­γουν Γενική Ιατρική ή Παθο­λο­γία, όταν το αντί­στοιχο ποσοστό στην Ευρώπη αγγίζει το 26% (ΟΟΣΑ).

Με τη νέα νομο­θε­τική παρέμ­βαση πρι­μο­δο­τού­νται οι νέοι γιατροί ώστε να επι­λέ­γουν τις κρί­σι­μες ειδι­κό­τη­τες. Ειδι­κό­τερα, από το 2025 θα ποσό ύψους 40.000 ευρώ (μικτών) σε όσους ακο­λου­θή­σουν αυτές τις δύο ιατρι­κές ειδι­κό­τη­τες. Το ποσό θα κατα­βάλ­λε­ται σε δύο περιό­δους (30.000 ευρώ με την έναρξη της ειδι­κό­τη­τας και 10.000 ευρώ με την ολο­κλή­ρωσή της και την από­κτηση του τίτλου).

Ο σχε­δια­σμός της ηγεσίας του υπουρ­γείου Υγείας έχει πυρο­δο­τή­σει κριτική και αντί­λογο στον ιατρικό κόσμο. Υπο­βάθ­μιση των υπη­ρε­σιών της ΠΦΥ και ανε­παρκή μέτρα, δια­πι­στώ­νει η Επαγ­γελ­μα­τική Ένωση Παθο­λό­γων Ελλάδος (ΕΕΠΕ), εξη­γώ­ντας πως «δεν είναι δυνατόν να εξο­μοιώ­νο­νται στον θεσμό του Προ­σω­πι­κού Γιατρού οι ειδι­κευ­μέ­νοι γιατροί με τους εκπαι­δευό­με­νους στην ειδι­κό­τητα, αλλά και με τους αγρο­τι­κούς για­τρούς που δεν έχουν ειδι­κό­τητα». Επι­πλέον, χαρα­κτη­ρί­ζουν κάθε άλλο παρά δελε­α­στικό μέτρο το οικο­νο­μικό κίνητρο που δίδεται στους νέους για­τρούς που θα εκπαι­δευ­τούν στη Γενική Ιατρική ή την Εσω­τε­ρική Παθο­λο­γία: «Το ποσό των 40.000 ευρώ για τα πέντε χρόνια της ειδι­κό­τη­τας αντι­στοι­χεί σε μηνιαίο επίδομα των 666 ευρώ μικτά (350 ευρώ καθαρά), που δεν θεω­ρούμε ότι είναι δελε­α­στικό μέτρο για να προ­σελ­κύ­σει νέους για­τρούς στην ειδι­κό­τητα».

Πανε­πι­στη­μιακά Κέντρα Υγείας

Κομβικό ρόλο μέσα στο νέο τοπίο της ΠΦΥ κατέ­χουν, σύμφωνα με τον σχε­δια­σμό του υπουρ­γείου Υγείας, τα επτά Πανε­πι­στη­μιακά Κέντρα Υγείας, ένα σε κάθε Ιατρική Σχολή/Τμήμα της χώρας, που θα λει­τουρ­γή­σουν. Με βάση το χρο­νο­διά­γραμμα – που έχει απο­δει­χθεί βεβαίως ότι ολο­κλη­ρώ­νε­ται με μεγάλες απο­κλί­σεις – η λει­τουρ­γία τους θα είναι πλήρης μέχρι το τέλος του 2025. Προς επίρ­ρωση των νομο­θε­τι­κών της κινή­σεων η ηγεσία του υπουρ­γείου Υγείας ανα­φέ­ρει πως έχουν εξα­σφα­λι­στεί οι θέσεις για τη στε­λέ­χωσή τους από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και πως καταρ­τί­ζο­νται ήδη οι σχε­τι­κές προ­κη­ρύ­ξεις.

Στόχος είναι κάθε πανε­πι­στη­μιακό Κέντρο Υγείας να στε­λε­χω­θεί με μέλη ΔΕΠ, κατάλ­λη­λων ειδι­κο­τή­των (τέσσερα στα Κέντρα Πάτρας, Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, Ιωαν­νί­νων, Λάρισας και Ηρα­κλείου και πέντε στα Κέντρα Υγείας Αθήνας και Θεσ­σα­λο­νί­κης). Οι γιατροί που θα καλύ­ψουν τα Πανε­πι­στη­μιακά Κέντρα Υγείας θα είναι Γενικοί Ιατροί με εξει­δί­κευση στην Επεί­γουσα Ιατρική, Παθο­λό­γοι η Γενικοί Γιατροί με μετεκ­παί­δευση στην πρόληψη καρ­διαγ­γεια­κών νοση­μά­των, παι­δί­α­τροι με εξει­δί­κευση στον σακ­χα­ρώδη διαβήτη και την παιδική παχυ­σαρ­κία αλλά και ψυχο­λό­γοι υγείας ή πρό­λη­ψης της υγείας.

Τα 7 Πανε­πι­στη­μιακά Κέντρα Υγείας θα απο­τε­λέ­σουν κόμβους για το μεγα­λύ­τερο Δίκτυο Τηλεϊ­α­τρι­κής στη χώρα, δημιουρ­γώ­ντας συν­δέ­σεις με 3.500 σημεία στην επι­κρά­τεια. Σήμερα Δίκτυο Τηλεϊ­α­τρι­κής έχει ανα­πτυ­χθεί – και λει­τουρ­γεί με επι­τυ­χία, με μερικές χιλιά­δες κλήσεις ετησίως- στη νησιω­τική χώρα, που υπά­γε­ται στη 2η Υγειο­νο­μική Περι­φέ­ρεια Αττικής. Υπάρ­χουν περί τους 60 Σταθ­μούς Τηλεϊ­α­τρι­κής. Η γιγα­ντιαία επέ­κταση του Δικτύου, που θα υλο­ποι­η­θεί με κον­δύ­λια ευρω­παϊκά, θα εξα­σφα­λί­σει την 24ωρη αδιά­λει­πτη ιατρική παρα­κο­λού­θηση των κατοί­κων όλης της χώρας.

Προ­σω­πι­κός Παι­δί­α­τρος

Επι­χει­ρώ­ντας στο­χευ­μέ­νες διορ­θω­τι­κές κινή­σεις στην ΠΦΥ η ηγεσία του υπουρ­γείου θεσμο­θε­τεί για πρώτη φορά τον Προ­σω­πικό Παι­δί­α­τρο, ανοί­γο­ντας δωρεάν πρό­σβαση σε παι­διά­τρους για 530.000 ανη­λί­κους έως 16 χρόνων. Μάλιστα, ορί­ζε­ται ότι ο παι­δί­α­τρος θα έχει πλη­θυ­σμό ευθύνης 1.500 ανη­λί­κους έναντι των 2.000 που έχει ο Γενικός Γιατρός ή Παθο­λό­γος. Δεδο­μέ­νου πως η κάλυψη των ανη­λί­κων γίνεται κατά κύριο λόγο από τους ιδιώτες παι­διά­τρους και με δαπάνη των γονέων, η εισα­γωγή του Προ­σω­πι­κού Παι­διά­τρου κρί­νε­ται θετική.

Η δεξα­μενή των Προ­σω­πι­κών Παι­διά­τρων θα γεμίσει με τους παι­δί­α­τρους των Κέντρων Υγείας και των ΤΟΜΥ καθώς και με τους συμ­βε­βλη­μέ­νους παι­διά­τρους του ΕΟΠΥΥ. Ωστόσο, δεν διευ­κρι­νί­ζο­νται επί του παρό­ντος με ποια κρι­τή­ρια και σε ποιες περιο­χές θα γίνει η κάλυψη των 530.000 ανη­λί­κων. Από την πλευρά τους, οι εκπρό­σω­ποι των Παθο­λό­γων (ΕΕΠΕ) ζητούν «όπου δεν επαρ­κούν παι­δί­α­τροι προ­σω­πι­κοί ιατροί, να καλύ­πτο­νται οι ανάγκες του πλη­θυ­σμού από γενι­κούς για­τρούς».

Οι εγγρα­φές των πολιτών

Οι πολίτες επι­λέ­γουν τον Προ­σω­πικό Γιατρό με τους εξής τρόπους: τηλε­φω­νικά ή ηλε­κτρο­νικά μέσω του συστή­μα­τος ΠΦΥ, μέσω του γιατρού που πρό­κει­ται να δηλωθεί ως Προ­σω­πι­κός, ο οποίος δια­θέ­τει πρό­σβαση στο σύστημα, μέσω της υγειο­νο­μι­κής μονάδας της περιο­χής κατοι­κίας τους ή όποιας άλλης δημό­σιας δομής ΠΦΥ επι­λέ­ξουν και μέσω ιδιω­τι­κών φαρ­μα­κείων. Όσοι πολίτες δεν πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν εγγραφή σε Προ­σω­πικό Ιατρό της επι­λο­γής τους έως τον ερχό­μενο Ιούνιο, θα εγγρά­φο­νται από το σύστημα αυτο­μά­τως.

Η πρό­σβαση θα είναι δωρεάν σε όλες τις περι­πτώ­σεις, εκτός εάν έχουν εγγρα­φεί σε ιδιώτη Γενικό Γιατρό ή Παθο­λόγο της επι­λο­γής τους – σημειω­τέον μπορεί να είναι νοσο­κο­μεια­κός γιατρός που ασκεί ιδιω­τικό έργο. Σε αυτήν την περί­πτωση οι πολίτες επι­βα­ρύ­νο­νται με το κόστος των επι­σκέ­ψεων.

Το νομο­σχέ­διο καθιε­ρώ­νει δείκτες από­δο­σης και αξιο­λό­γη­σης των Προ­σω­πι­κών Γιατρών και καταρ­γεί τις ποινές που προ­βλέ­πο­νταν το 2022 για όσους δεν είχαν εντα­χθεί στο σύστημα (αυξη­μέ­νες συμ­με­το­χές σε φάρμακα και δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις).

Πηγή: ygeiamou.gr