Μια άσκηση θέλουμε να κάνουμε δίπλα στο Πλωμάρι και η Τουρκία ζητά αποστρατικοποίηση όλων των νησιών στο Ανατολικό Αιγαίο

Πιστή στην ανα­θε­ω­ρη­τική της πολι­τική η Άγκυρα αντέ­δρασε σε δύο ασκή­σεις της Ελλάδας στο βόρειο Αιγαίο ζητώ­ντας με δύο απα­νω­τές NAVTEX την απο­στρα­τι­κο­ποί­ηση των νησιών του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου από την Θάσο έως το Καστε­λό­ριζο.

Η πρώτη ελλη­νική άσκηση έχει να κάνει με αερο­ναυ­τικά σενάρια μεταξύ των νησιών Λέσβου, Αη Στράτη και Λήμνου αύριο και η δεύτερη με ασκή­σεις πυρών στην ακτή της Λέσβου από τις μονάδες του νησιού ανα­το­λικά του Πλω­μα­ρίου.

Πάντως σε επίπεδο συμ­μα­χι­κών ασκή­σεων από τις 20 έως και τις 29 Σεπτεμ­βρίου, ελλη­νικό ναρ­κα­λιευ­τικό θα βρεθεί στο πλαίσιο της Μόνιμης Δύναμης Ναρ­κα­λιευ­τι­κών του ΝΑΤΟ στη Σμύρνη όπου θα διε­ξα­χθεί η τουρ­κική άσκηση NUSRET 2024 και στην οποία τα πλοία της βορειο­α­τλα­ντι­κής Συμ­μα­χίας θα συμ­με­τά­σχουν.

Η Τουρκία είναι η μόνη χώρα που επι­κα­λεί­ται και απαιτεί την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των “νήσων του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου”.

Όσον αφορά τη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση, το καθε­στώς των ελλη­νι­κών νησιών του Αν. Αιγαίου διέ­πε­ται από διε­θνείς συν­θή­κες. Ειδι­κό­τερα:

• το καθε­στώς των νήσων Λήμνου και Σαμο­θρά­κης διέ­πε­ται από τη Σύμβαση της Λωζάν­νης για τα Στενά του 1923, η οποία αντι­κα­τα­στά­θηκε με τη Σύμβαση του Montreux του 1936,

• το καθε­στώς των νήσων Μυτι­λή­νης, Χίου, Σάμου και Ικαρίας διέ­πε­ται από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάν­νης του 1923 και

• το καθε­στώς των Δωδε­κα­νή­σων διέ­πε­ται από τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρι­σίων του 1947.

Λήμνος και Σαμο­θράκη

Η απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των ελλη­νι­κών νησιών Λήμνου και Σαμοθράκης- η οποία μαζί με την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των Δαρ­δα­νελ­λίων, της Θάλασ­σας του Μαρμαρά και του Βοσπό­ρου, καθώς επίσης και των τουρ­κι­κών νησιών Ίμβρου (Gokceada), Τενέδου (Bozcaada) και Λαγου­σών (Tavcan), αρχικώς προ­ε­βλέ­πετο από τη Σύμβαση της Λωζάν­νης για τα Στενά του 1923, ωστόσο καταρ­γή­θηκε από τη Σύμβαση του Montreux του 1936- η οποία, όπως ρητώς μνη­μο­νεύ­ε­ται στο προ­οί­μιό της, αντι­κα­τέ­στησε στο σύνολό της την προ­α­να­φε­ρό­μενη Σύμβαση της Λωζάν­νης.

Το δικαί­ωμα της Ελλάδας να εξο­πλί­σει τη Λήμνο και τη Σαμο­θράκη ανα­γνω­ρί­σθηκε από την Τουρκία, σύμφωνα και με την επι­στολή που απηύ­θυνε στον Έλληνα Πρω­θυ­πουργό στις 6 Μαΐου 1936 ο τότε Τούρκος Πρέσβης στην Αθήνα Roussen Esref, κατόπιν οδηγιών της Κυβέρ­νη­σής του. Η Τουρ­κική Κυβέρ­νηση επα­νέ­λαβε αυτή τη θέση, όταν ο τότε Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Τουρ­κίας, RustuAras, απευ­θυ­νό­με­νος προς την Τουρ­κική Εθνο­συ­νέ­λευση με την ευκαι­ρία της κύρωσης της Συμ­βά­σεως του Montreux, ανα­γνώ­ρισε ανε­πι­φύ­λα­κτα το νόμιμο δικαί­ωμα της Ελλάδας να εγκα­τα­στή­σει στρα­τεύ­ματα στη Λήμνο και τη Σαμο­θράκη, με τις εξής δηλώ­σεις του: “Οι δια­τά­ξεις που αφορούν τις νήσους Λήμνο και Σαμο­θράκη, οι οποίες ανήκουν στη γει­το­νική μας και φιλική χώρα Ελλάδα και είχαν απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­θεί κατ’ εφαρ­μο­γήν της Σύμ­βα­σης της Λωζάν­νης του 1923, επίσης καταρ­γή­θη­καν με τη νέα Σύμβαση του Montreux και αυτό μας ευχα­ρι­στεί ιδιαί­τερα” (Εφη­με­ρίδα των πρα­κτι­κών της Τουρ­κι­κής Εθνο­συ­νέ­λευ­σης, τεύχος 12, Ιούλιος 31/1936, σελ. 309). Παρό­μοιες δια­βε­βαιώ­σεις εδό­θη­σαν σχε­τι­κώς, κατά την ίδια περίοδο, εκ μέρους της Τουρ­κίας προς τις Κυβερ­νή­σεις τρίτων ενδια­φε­ρο­μέ­νων χωρών.

Το καθε­στώς των νησιών Μυτι­λή­νης, Χίου, Σάμου και Ικαρίας

Όσον αφορά στα προ­α­να­φε­ρό­μενα νησιά, πουθενά στη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάν­νης δεν προ­βλέ­πε­ται ότι αυτά θα τελούν υπό καθε­στώς απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­ή­σεως.

Η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση ανέλαβε μόνον την υπο­χρέ­ωση, σύμφωνα με το Aρθρο 13 της Συν­θή­κης Ειρήνης της Λωζάν­νης, να μην εγκα­τα­στή­σει εκεί ναυ­τι­κές βάσεις ή οχυ­ρω­μα­τικά έργα. Ειδι­κό­τερα, το ανωτέρω άρθρο προ­βλέ­πει τα εξής:

“Προς εξα­σφά­λι­σιν της ειρήνης, η Ελλη­νική Κυβέρ­νη­σις υπο­χρε­ού­ται να τηρή εν ταις νήσοις Μυτι­λήνη, Χίω, Σάμω και Ικαρία τα ακό­λουθα μέτρα:

• Αι ειρη­μέ­ναι νήσοι δεν θα χρη­σι­μο­ποι­η­θώ­σιν εις εγκα­τά­στα­σιν ναυ­τι­κής βάσεως ή εις ανέρ­γερ­σιν οχυ­ρω­μα­τι­κού τινος έργου.

• Θα απα­γο­ρευ­θεί εις την Ελλη­νι­κήν στρα­τιω­τι­κήν αερο­πλοίαν να υπε­ρί­πτα­ται του εδάφους της ακτής της Ανα­το­λίας. Αντι­στοί­χως, η Οθω­μα­νική Κυβέρ­νη­σις, θα απα­γο­ρεύση εις την στρα­τιω­τι­κήν αερο­πλοϊαν αυτής να υπε­ρί­πτα­ται των ρηθει­σών νήσων.

• Αι ελλη­νι­καί στρα­τιω­τι­καί δυνά­μεις εν ταις ειρη­μέ­ναις νήσοις θα περιο­ρι­σθώσι εις τον συνήθη αριθμόν των δια την στρα­τιω­τι­κήν υπη­ρε­σίαν καλου­μέ­νων, οίτινες δύνα­νται να εκγυ­μνά­ζω­νται επί τόπου, ως και εις δύναμιν χωρο­φυ­λα­κής και αστυ­νο­μίας ανά­λο­γον προς την εφ΄ ολο­κλή­ρου του ελλη­νι­κού εδάφους υπάρ­χου­σαν τοιαύ­την”.

Ενώ η Ελλάδα έχει μέχρι σήμερα εφαρ­μό­σει με συνέ­πεια τις παρα­πάνω δια­τά­ξεις, η Τουρκία, παρά το γεγονός ότι υπο­χρε­ού­ται σύμφωνα με το ίδιο άρθρο να μην επι­τρέ­πει στα στρα­τιω­τικά της α/φη να υπε­ρί­πτα­νται του ενα­ε­ρίου χώρου των εν λόγω ελλη­νι­κών νησιών, έχει επα­νει­λημ­μέ­νως παρα­βιά­σει και συνε­χί­ζει να παρα­βιά­ζει τις σχε­τι­κές νομικές της υπο­χρε­ώ­σεις.

Από την άλλη πλευρά, το ίδιο άρθρο επι­τρέ­πει στην Ελλάδα να δια­τη­ρεί συνήθη αριθμό καλου­μέ­νων για τη στρα­τιω­τική θητεία στρα­τιω­τών, οι οποίοι δύνα­νται να εκπαι­δεύ­ο­νται επί τόπου, καθώς επίσης και δυνά­μεων Χωρο­φυ­λα­κής και Αστυ­νο­μίας.

Πηγή: pentapostagma.gr