Ελληνικά νοικοκυριά: 51% βγαίνουν «ίσα-ίσα», 32% «τρώνε από τα έτοιμα»

Έρευνα της Κεντρι­κής Ένωσης Επι­με­λη­τη­ρίων Ελλάδας (ΚΕΕΕ) για την οικο­νο­μική κατά­σταση των κατα­να­λω­τών στην Ελλάδα επι­βε­βαιώ­νει ότι το κόστος ζωής είναι δυσβά­στα­χτο για την πλειο­ψη­φία των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών. Το 46% των κατανα­λω­­τών δηλώ­νουν ότι η οικο­νο­μική κατά­σταση του νοικοκυ­ριού τους επι­δει­νώ­θηκε το τελευ­ταίο εξάμηνο, μι­σά περίπου νοι­κο­κυ­ριά (51%) δηλώ­νουν ότι «τα φέρνουν ίσα – ίσα, ενώ το 32% «τρώει από τα έτοιμα». Εντο­νό­τερη σε σχέση με το 2023 είναι και η απαι­σιο­δο­ξία για την εξέλιξη της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης της χώρας.

Η Πανελ­λα­δική έρευνα μεταξύ κατα­να­λω­τών, την οποία διε­ξή­γαγε η «PALMOS ANALYSIS», εξα­κο­λου­θεί να κατα­γρά­φει κλίμα προ­βλημα­τι­σμού για το παρόν, λόγω της ακρί­βειας που κυριαρ­χεί στις ανα­φο­ρές για τα βασι­κό­τερα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζει η χώρα. Ωστόσο, μειώ­νε­ται σημα­ντικά το ποσοστό όσων ανα­φέ­ρουν ότι η οικο­νο­μική τους κατά­σταση επι­δει­νώ­θηκε το εξάμηνο που μας πέρασε.

Πιο συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με τα στοι­χεία της έρευνας, το 46% (έναντι 56% το Νοέμ­βριο του 2023) των κατανα­λω­­τών δηλώ­νουν ότι η οικο­νο­μική κατά­σταση του νοικοκυ­ριού τους επι­δει­νώ­θηκε το εξά­μη­νο που πέρασε και μόλις το 7% (έναντι 6% το Νοέμ­βριο του 2023) δηλώ­νουν ότι υπήρξε βελ­τί­ωση, ενώ το 47% (έναντι 38% το Νοέμ­βριο του 2023) δηλώ­νουν ότι η κατά­σταση των οικο­νο­μι­κών του νοι­κο­κυ­ριού τους παρέ­μεινε αμε­τά­βλητη. Παράλλη­λα, μειώ­νε­ται τόσο το ποσοστό όσων δηλώ­νουν απαι­σιό­δο­ξοι για την εξέλιξη της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης του νοι­κο­κυ­ριού τους κατά το επόμενο εξάμηνο (38%, έναντι 41% το Νοέμ­βριο του 2023) όσο και το ποσοστό όσων «βλέπουν» βελ­τί­ωση των οικο­νο­μι­κών τους κατά το επόμενο εξάμηνο (9% από 12% τον Νοέμ­βριο 2023), ενώ το 50% δεν ανα­μέ­νουν κάποια ιδιαί­τερη μετα­βολή στα οικο­νο­μικά του νοι­κο­κυ­ριού τους (ένα­ντι 46% το Νοέμ­βριο του 2023).

Εντο­νό­τερη απαι­σιο­δο­ξία επι­κρα­τεί και σε σχέση με την εξέλιξη της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης της χώρας στο επόμενο εξάμηνο, καθώς αυξά­νε­ται στο 47% το ποσοστό όσων α­να­μένουν επι­δείνωση (από 44% το Νοέμ­βριο του 2023) και μειώ­νε­ται στο 11% (από 13% το Νοέμ­βριο του 2023) το ποσοστό όσων δηλώ­νουν ότι ανα­μέ­νουν βελ­τί­ωση, ενώ περίπου 4 στους 10 (38%) θεωρούν ότι η οικο­νο­μική κατά­σταση της χώρας δεν θα μετα­βλη­θεί ουσια­στι­κά (έ­να­ντι 39% το Νοέμ­βριο 2023).

Επι­πλέον, όταν καλού­νται να απο­τι­μή­σουν την τρέ­χουσα οικο­νο­μική τους κατά­σταση, τα μι­σά περίπου νοι­κο­κυ­ριά (51%) δηλώ­νουν ότι «τα φέρνουν ίσα – ίσα με το εισό­δημά τους» (55% τον Νοέμ­βριο του 2023), ενώ το 32% (από 30% το Νοέμ­βριο του 2023) δηλώ­νουν ότι, είτε «τρώνε από τα έτοιμα» –υπο­χρε­ώ­νο­νται δηλαδή να ανα­λώ­νουν μέ­ρος των απο­τα­μιεύ­σεών τους σε ποσοστό 19% – ή χρε­ώ­νο­νται/δανεί­ζο­νται για να τα βγά­λουν πέρα (13%). Στον αντί­ποδα, περίπου 1 στα 7 νοι­κο­κυ­ριά (16%) ανα­φέ­ρουν ότι έχουν τη δυνα­τό­τητα να απο­τα­μιεύ­σουν, σε κάποιο βαθμό, στις τρέ­χου­σες συν­θή­κες.

Η ακρί­βεια είναι ο βασικός παρά­γο­ντας που τρο­φο­δο­τεί το κλίμα απαι­σιο­δο­ξίας και αβε­βαι­ό­τητας σε σχέση με την εξέλιξη της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης στους κατα­να­λω­τές, καθώς το 62% την ανα­φέ­ρουν ως το 1ο πρό­βλημα στη χώρα σήμερα, ενώ συνο­λικά ανα­φέ­ρε­ται από το 87% μέσα στα τρία βασι­κό­τερα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζει σήμερα η χώρα μας.

Πο­λύ πιο πίσω, από πλευράς ποσο­στών, ανα­φέ­ρο­νται ως 1ο πρό­βλημα στη χώρα το σύ­στη­μα υγείας/τα νοσο­κο­μεία (8% και 42% στο σύνολο των ανα­φερ­θέ­ντων προ­βλημά­των), η οικο­νο­μία/ανά­πτυξη (7% και 28% στο σύνολο) και η ε­γκλη­­ματικό­τη­τα/ανα­σφά­λεια (6% και 39% στο σύνολο).

Η ανα­σφά­λεια και ο φόβος είναι το βασικό συναί­σθημα που δηλώ­νουν ότι νιώθουν οι κα­τα­ναλωτές, σε σχέση με την οικο­νο­μική κατά­σταση που βιώνουν σήμερα (38%) και ακο­λου­θούν η απο­γο­ή­τευση (34%), ο θυμός και η οργή (25%) και η απαι­σιο­δο­ξία (20%). Ελπίδα (9%), αισιο­δο­ξία (9%) και ηρεμία (6%) δηλώ­νουν ότι νιώθουν, σχετικά με τα οικο­νο­μικά τους δεδο­μένα, η μικρή μειο­ψη­φία των κατα­να­λω­τών.

Απο­τα­μί­ευση

Μέσα σε αυτή την περιρ­ρέ­ουσα ατμό­σφαιρα, κατα­γρά­φε­ται στα­θε­ρό­τητα στην πρόθεση απο­τα­μί­ευ­σης (στο 23%), στην πρόθεση πραγ­μα­το­ποί­η­σης κάποιας σημα­ντι­κής αγοράς (25%, έναντι 24% το Νοέμ­βριο 2023), στην πρόθεση ανα­ζή­τη­σης τρα­πε­ζι­κού δανείου (11% έναντι 10% τον Νοέμ­βριο 2023), στην πρόθεση αγοράς αυτο­κι­νή­του (7%, έναντι 6% το Νοέμ­βριο 2023) και στην πρόθεση αγοράς/ανέ­γερ­σης σπιτιού/δια­με­ρί­σμα­τος (3% έναντι 4% τον Νοέμ­βριο 2023) ενώ μικρή κάμψη κατα­γρά­φε­ται στην πρόθεση ανα­καί­νι­σης/ επι­σκευής σπιτιού/ δια­με­ρί­σμα­τος (10%, έναντι 14% το Νοέμ­βριο 2023).

Αγορές

Με βάση τις απα­ντή­σεις στην έρευνα και το βαθμό βεβαιό­τη­τας που εκφρά­ζουν οι κατα­να­λω­τές, ε­κτι­μάται ότι για το 2ο εξάμηνο του 2024 η αγορά επι­βα­τι­κών αυτο­κι­νή­των θα κινηθεί στα επίπεδα του 2023, καθώς το 1,4% των νοι­κο­κυ­ριών που δηλώ­νουν ότι «Σίγουρα» θα προβούν σε αγορά αυτο­κι­νή­του» αντι­στοι­χεί σε περίπου 61.000 οχήματα* (το 2ο εξάμηνο του 2023 που­λή­θη­καν συνο­λικά 64.123 επι­βα­τικά οχήματα στην Ελλάδα). Αντί­στοιχα, με βά­ση τις απα­ντή­σεις στην έρευνα και το βαθμό βεβαιό­τη­τας που εκφρά­ζουν  οι κατα­να­λω­τές, ο εκτι­μώ­με­νος αριθμός ανα­και­νί­σεων/επι­σκευών κατοι­κιών & δια­με­ρι­σμά­των υπολογί­ζε­ται σε 65.000 ανά την επι­κρά­τεια, ο αντί­στοι­χος αριθμός αγοράς κατοι­κιών/­διαμερι­σμά­των από κατα­να­λω­τές εκτι­μά­ται σε 39.000 ακίνητα, ενώ ο αριθμός των αιτή­σεων δανείων προς τις τρά­πε­ζες, από τους κατα­να­λω­τές, εκτι­μά­ται σε 95.000 για το επόμενο εξάμηνο*.

«Καλάθι του νοι­κο­κυ­ριού»

Στο πλαίσιο των ad-hoc ερω­τη­μά­των της έρευνας, διε­ρευ­νή­θη­καν οι απόψεις των κατα­να­λω­τών για το «Καλάθι του νοι­κο­κυ­ριού». Με βάση τα στοι­χεία της έρευνας, περίπου 7 στους 10 κατα­να­λω­τές (69% έναντι 63% τον Νοέμ­βριο 2023) αγο­ρά­ζουν προ­ϊ­ό­ντα από το «Καλάθι του νοι­κο­κυ­ριού», είτε εξ΄ ολο­κλή­ρου (6%), είτε σε μεγάλο βαθμό (31%), είτε σε μικρό βαθμό (32%). Σε ποσοστό 48% – έναντι 40% τον Νοέμ­βριο 2023 – οι κατα­να­λωτές θεωρούν ότι τα προ­ϊ­ό­ντα που περι­λαμ­βά­νο­νται στο «Καλάθι του νοι­κο­κυ­ριού» είναι ανώ­τε­ρης (2%) ή αντί­στοι­χης ποιό­τη­τας (46%) από τα αντί­στοιχα εκτός του «Καλα­θι­ού», ενώ στον αντί­ποδα, το 41% θεωρούν ότι είναι χαμη­λό­τε­ρης ποιό­τη­τας (έναντι 46% τον Νοέμ­βριο 2023). Το 39% των κα­τανα­λω­τών – έναντι 40% τον Νοέμ­βριο 2023 – θεωρούν ότι το μέτρο του «Καλα­θιού του νοι­κο­κυ­ριού» ήταν γενικά θετι­κό, κα­θώς, είτε συνέ­βαλε στη συγκρά­τηση των τιμών ικα­νο­ποι­η­τικά και ανα­κού­φισε τους κατανα­λω­τές (6%), είτε συνέ­βαλε ως ένα βαθμό στη συγκρά­τηση των τιμών, αλλά δεν έφτανε (33%). Στον αντί­ποδα, το 58% θεωρούν ότι το μέτρο αυτό δεν κατά­φερε να συγκρα­τή­σει την ακρί­βεια (έναντι 54% τον Νοέμ­βριο 2023).

Παράλ­ληλα, πάντα στο πλαίσιο των ad-hoc ερω­τη­μά­των της έρευνας, διε­ρευ­νή­θη­καν οι απόψεις των κατα­να­λω­τών για το μέτρο μείωσης της ακρί­βειας «Μείον 5%». Με βάση τα στοι­χεία της έρευνας, περίπου 2 στους 3 κατα­να­λω­τές (66%) αγο­ρά­ζουν προ­ϊ­ό­ντα από το με σήμανση «Μείον 5%», είτε εξ΄ ολο­κλή­ρου (3%), είτε σε μεγάλο βαθμό (25%), είτε σε μικρό βαθμό (38%). Επι­πλέον, το 36% των κα­τανα­λω­τών θεωρούν ότι το μέτρο του «Μείον 5%» ήταν γενικά θετι­κό, κα­θώς, είτε συνέ­βαλε στη συγκρά­τηση των τιμών ικα­νο­ποι­η­τικά (6%), είτε συνέ­βαλε ως ένα βαθμό στη συγκρά­τηση των τιμών, αλλά δεν έφτανε (30%). Στον αντί­ποδα, το 56% θεωρούν ότι το μέτρο αυτό δεν κατά­φερε να συγκρα­τή­σει την ακρί­βεια.

Δια­κο­πές

Τέλος, σχετικά με την περίοδο των φετινών καλο­και­ρι­νών δια­κο­πών, το 46% των κατανα­λωτών δηλώ­νουν ότι δεν θα κάνουν δια­κο­πές φέτος το καλο­καίρι (έναντι 40% πέρυσι), το 21% ότι θα κάνουν δια­κο­πές σε ιδιό­κτητο σπίτι (στην Ελλάδα ή το εξω­τε­ρικό έναντι 24% πέρυσι) και το 20% θα κάνουν δια­κο­πές με δια­μο­νή σε φίλους/ συγ­γε­νείς (στην Ελλάδα ή στο εξω­τε­ρικό, όσο και πέρυσι). Συνο­λικά, περίπου 1 στους 5 κατα­να­λωτές (21% έναντι 23% πέρυσι) σχε­διά­ζουν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν δια­κο­πές σε πλη­ρω­μένο κατά­λυμα, είτε στην Ελλάδα (18% έναντι 20% πέρυσι), είτε στο εξω­τε­ρικό (3% όσο και πέρυσι). Το μεγα­λύ­τερο ποσοστό, όσων δηλώ­νουν ότι δεν θα κάνουν δια­κο­πές φέτος το καλο­καίρι, εντο­πί­ζε­ται στις περιο­χές εκτός Αττικής και Θεσ­σα­λο­νί­κης, ενώ στην Αττική κατα­γρά­φε­ται ιδιαί­τερα υψηλό ποσοστό πλη­θυ­σμού που ανα­φέ­ρουν ότι θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν δια­κο­πές με διαμονή σε ιδιό­κτητο σπίτι ή με διαμονή σε φίλους/συγ­γε­νείς (αθροι­στικά 58% έναντι 39% στο σύνολο της χώρας). Με βάση τις απα­ντή­σεις στην έρευνα, η μέση κατά κεφαλή δαπάνη για δια­κο­πές, με­τα­ξύ όσων σχε­διά­ζουν να κάνουν δια­κο­πές, υπο­λο­γί­ζε­ται σε 820 ευρώ (από 723 ευρώ πέρυσι, αύξηση 13%), ενώ το ποσό κυ­μαί­νεται ανάλογα με την ηλικία: από 566 ευρώ στους νέους ηλικίας μέχρι 34 ετών (467 ευρώ πέρυσι) σε 1.324 ευρώ σε ηλι­κιω­μέ­νους άνω των 65 ετών (1.101 ευρώ πέρυσι) και ανάλογα με το εισό­δημα από 330 ευρώ (430 ευρώ πέρυσι) σε άτομα με μηνιαίο εισό­δημα κάτω των 500 ευρώ και σε 2.209 ευρώ (1.910 ευρώ πέρυσι) σε άτομα με εισό­δημα άνω των 3.000 ευρώ.

Τα μετρητά εξα­κο­λου­θούν να απο­τε­λούν τον κυριό­τερο τρόπο πλη­ρω­μών για αγορές προϊ­ό­ντων, υπη­ρε­σιών και για πλη­ρω­μές λογα­ρια­σμών από τους κατα­να­λω­τές. Ωστόσο, και η χρήση πλα­στι­κής χρε­ω­στι­κής κάρτας έχει φτάσει πλέον σε παρό­μοιο επίπεδο. Πιο συγκε­κρι­μένα, το 67% των κατα­να­λω­τών δηλώ­νουν ότι χρη­σι­μο­ποιούν –ως μέθοδο πλη­ρω­μής– τα μετρητά (όσο περίπου και πέρυσι), ενώ το 60% δηλώ­νουν ότι χρη­σι­μο­ποιούν πλα­στική χρε­ω­στική κάρτα (από 64% πέρυσι). Πιο χαμηλά, περίπου 1 στους 3 (33% από 31% πέρυσι), δηλώ­νουν ότι χρη­σι­μο­ποιούν μετα­φο­ρές μέσω web-banking, 1 στους 4 (25% από 24% πέρυσι) δηλώ­νουν ότι χρη­σι­μο­ποιούν ηλε­κτρο­νικά πορ­το­φό­λια, το 22% (όσο και πέρυσι) χρησιμο­ποι­ούν πλα­στι­κές πιστω­τι­κές κάρτες και το 14% (από 12% πέρυσι) προ­πλη­ρω­μέ­νες χρε­ω­στι­κές κάρτες. Παράλ­ληλα, κατα­γρά­φε­ται φέτος και ποσοστό 16% που επι­λέ­γουν πλη­ρω­μές μέσω IRIS. Τα ηλε­κτρο­νικά πορ­το­φό­λια είναι περισ­σό­τερο δημο­φιλή στους άνδρες (29% έναντι 22% στις γυναί­κες) και στις νεό­τε­ρες ηλικίες (48% στα άτομα 18 – 34 ετών), το web-banking προ­τι­μούν περισ­σό­τερο οι με­σαί­ες ηλικίες (39% στις ηλικίες 45–64 ετών), ενώ οι πλα­στι­κές πιστω­τι­κές κάρτες εμφα­νίζουν υψη­λό­τερη διείσ­δυση στις μεσαίες ηλικίες (29% στις ηλικίες 45–54 ετών) και στους άνδρες (26% έναντι 18% στις γυναί­κες).

Πηγή: reporter.gr