taz: Κως, η τρομακτική αίθουσα αναμονής της Ευρώπης

Εκτε­νές ρε­πορ­τάζ για τις τρα­γι­κές συν­θή­κες δια­βί­ω­σης στη δομή προ­σφύ­γων στην Κω φι­λο­ξε­νεί η taz. Ακόμη, δύο σχό­λια για την από­φα­ση του Βε­ρο­λί­νου να επα­να­φέ­ρει τους ελέγ­χους στα σύ­νο­ρα

«Πίσω από έναν φρά­χτη του ΝΑΤΟ ύψους κά­μπο­σων μέ­τρων, στον οποίο έχει προ­στε­θεί και συρ­μα­τό­πλεγ­μα, απλώ­νε­ται μία έκτα­ση 90 εκτα­ρί­ων με πα­ρα­τη­ρη­τή­ρια και κά­με­ρες πα­ρα­κο­λού­θη­σης: η Κλει­στή Ελεγ­χό­με­νη Δομή της Κω, ένας κα­ταυ­λι­σμός για με­τα­νά­στες και πρό­σφυ­γες». Έτσι πε­ρι­γρά­φει η tageszeitung σε σχε­τι­κό ρε­πορ­τάζ της τη δομή προ­σφύ­γων στο ελ­λη­νι­κό νησί του Αι­γαί­ου.

«Η δομή αυτή θε­ω­ρεί­ται ως το προ­σχέ­διο της νέας ευ­ρω­παϊ­κής με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής. Με μία ματιά πέρα από τα συρ­μα­το­πλέγ­μα­τα κα­τα­λα­βαί­νει κα­νείς πως στη δομή δεν υπάρ­χει σκιά, τρό­φι­μα και ια­τρι­κή πε­ρί­θαλ­ψη».

Οι άν­θρω­ποι που μέ­νουν στον κα­ταυ­λι­σμό πε­ρι­μέ­νουν τη διευ­θέ­τη­ση της αί­τη­σης ασύ­λου τους. Και εάν τε­λι­κά δεν λά­βουν χαρ­τιά, «δεν έχουν καμία προ­ο­πτι­κή να δου­λέ­ψουν νό­μι­μα ή να βρουν κά­ποιο δια­μέ­ρι­σμα. “Με αυτόν τον τρόπο εξω­θού­νται συ­στη­μα­τι­κά στην πα­ρα­νο­μία”, δη­λώ­νει η δι­κη­γό­ρος Άννε Πέρτς από την ελ­λη­νο­γερ­μα­νι­κή ορ­γά­νω­ση Equal Rights Beyond Borders. […] Συχνά ανα­γκά­ζο­νται να δου­λέ­ψουν πα­ρά­νο­μα στη γε­ωρ­γία, τον του­ρι­σμό ή ως σε­ξερ­γά­τες».

Η Ράφα, μία Σύρια πρό­σφυ­γας από τη δομή, θέλει μόλις πάρει τα χαρ­τιά της «να φύγει από την Ελ­λά­δα όπου οι πρό­σφυ­γες δεν έχουν δι­καί­ω­μα στην κοι­νω­νι­κή πρό­νοια. Και προς τα πού θα πάει; “Στη Γερ­μα­νία”, λέει. Έχει συγ­γε­νείς στο Βε­ρο­λί­νο και το Αμ­βούρ­γο».

Παρά τις προ­σπά­θειες των γερ­μα­νι­κών αρχών να στεί­λουν πολ­λούς από τους πρό­σφυ­γες πίσω στην Ελ­λά­δα, μιας και εκεί έγινε ήδη δεκτή η αί­τη­ση ασύ­λου τους, «αυτό συ­νή­θως δεν μπο­ρεί να συμ­βεί διότι οι συν­θή­κες είναι τόσο τρα­γι­κές ώστε θε­ω­ρεί­ται πως πα­ρα­βιά­ζο­νται θε­με­λιώ­δη δι­καιώ­μα­τά τους. Έτσι, οι άν­θρω­ποι περ­νούν τε­λι­κά από νέα δια­δι­κα­σία χο­ρή­γη­σης ασύ­λου στη Γερ­μα­νία – κάτι που έχει και ένα με­γά­λο ρίσκο: η αί­τη­σή τους μπο­ρεί και πάλι να απορ­ρι­φθεί».

«Αυτό είναι το μέλ­λον της με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής»

«Εδώ και χρό­νια υπάρ­χουν ανα­φο­ρές για σο­βα­ρές πα­ρα­βιά­σεις αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των ενα­ντί­ον αι­τού­ντων προ­στα­σία στα σύ­νο­ρα Τουρ­κί­ας και Ελ­λά­δας», συ­νε­χί­ζει η taz. «Η Ελ­λά­δα ανα­γκά­ζει τους πρό­σφυ­γες να επι­στρέ­ψουν στη θά­λασ­σα αντί να τους σώσει, με το ΕΔΔΑ να κα­τα­δι­κά­ζει σχε­τι­κώς την Ελ­λά­δα για μία ακόμη φορά και το 2024».

Η Ελ­λά­δα έχει κα­τα­δι­κα­στεί πολ­λές φορές για πα­ρα­βιά­σεις θε­με­λιω­δών δι­καιω­μά­των σε βάρος προ­σφύ­γω­νΕι­κό­να: Nicolas Economou/NurPhoto/picture alliance

Τα όσα συμ­βαί­νουν πίσω από τα συρ­μα­το­πλέγ­μα­τα της δομής στην Κω «είναι το μέλ­λον της με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής της ΕΕ. Η Ένωση δα­πά­νη­σε πάνω από 34 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για την ανέ­γερ­ση του κα­ταυ­λι­σμού. Πρό­κει­ται για ένα πι­λο­τι­κό έργο: στα πλαί­σια της με­ταρ­ρύθ­μι­σης του ασύ­λου στην ΕΕ χτί­στη­καν και σε άλλα μέρη πα­ρό­μοιοι κα­ταυ­λι­σμοί όπου οι δια­δι­κα­σί­ες κυ­λούν με τον ίδιο τρόπο.

Δύ­σκο­λα μπο­ρεί κα­νείς να απο­κτή­σει πρό­σβα­ση στη δομή – οι δη­μο­σιο­γρά­φοι συ­νή­θως δεν μπο­ρούν. Ξανά και ξανά συλ­λαμ­βά­νο­νται στα νησιά του Αι­γαί­ου, ανα­κρί­νο­νται και στις χει­ρό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις κα­τη­γο­ρού­νται για κα­τα­σκο­πεία. Στον δεί­κτη για την ελευ­θε­ρία του Τύπου από τους Δη­μο­σιο­γρά­φους χωρίς Σύ­νο­ρα η Ελ­λά­δα βρί­σκε­ται φέτος στην 88η θέση».

Το γε­γο­νός ότι δεν υπάρ­χει καμία σκιά μέσα στη δομή δεν είναι τυ­χαίο, «όπως τί­πο­τα δεν απο­τε­λεί σύμ­πτω­ση σε αυτό το μέρος. Η έλ­λει­ψη σκιάς είναι μέρος της αρ­χι­τε­κτο­νι­κής της βίας. Στη δομή υπάρ­χουν κι άλλες ελ­λεί­ψεις: […] τα τρό­φι­μα δεν φτά­νουν για να κα­λύ­ψουν τις ανά­γκες των προ­σφύ­γων ενώ δεν υπάρ­χουν ούτε αρ­κε­τοί για­τροί για την πα­ρο­χή ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κής πε­ρί­θαλ­ψης. Οι δι­κη­γό­ροι δεν μπο­ρούν να πα­ρέ­χουν εύ­κο­λα νο­μι­κές συμ­βου­λές και οι πρό­σφυ­γες συχνά δεν ξέ­ρουν πώς ακρι­βώς προ­χω­ρούν οι δια­δι­κα­σί­ες επει­δή οι με­τα­φρα­στές είναι λίγοι. Υπάρ­χουν επί­σης ανα­φο­ρές για χα­λα­σμέ­να κλι­μα­τι­στι­κά στα κο­ντέι­νερ όπου ζουν οι πρό­σφυ­γες, ελατ­τω­μα­τι­κά κα­ζα­νά­κια στις τουα­λέ­τες και κα­τσα­ρί­δες. Ελά­χι­στοι γνω­ρί­ζουν πώς είναι οι συν­θή­κες μέσα στα κο­ντέι­νερ. […] Ακόμη και οι δι­κη­γό­ροι των αι­τού­ντων άσυλο δεν τα έχουν δει ποτέ. Και δεν υπάρ­χουν ούτε και φω­το­γρα­φί­ες γιατί οι κά­τοι­κοι μπο­ρούν να κρα­τή­σουν το κι­νη­τό τους μο­νά­χα εάν έχουν κα­τα­στρέ­ψει πρώτα την κά­με­ρά του.

[…] Για την πλειο­νό­τη­τα των με­τα­να­στών και των προ­σφύ­γων, η Ελ­λά­δα απο­τε­λεί μο­νά­χα μία εν­διά­με­ση στάση», εξη­γεί τέλος η taz. «Οι κα­ταυ­λι­σμοί δεν μπο­ρούν να συ­γκρα­τή­σουν τους με­τα­νά­στες. Αλλά μπο­ρούν να αλ­λά­ξουν τους αν­θρώ­πους. Ανα­ρω­τιέ­ται κα­νείς σε ένα τέ­τοιο μέρος πότε ανα­πό­φευ­κτα το όνει­ρο της Ευ­ρώ­πης με­τα­τρέ­πε­ται σε έναν εφιάλ­τη και η ελ­πί­δα των αν­θρώ­πων σε οργή».

Η Γερ­μα­νία θέτει σε κί­νη­ση ένα επι­κίν­δυ­νο φαι­νό­με­νο ντό­μι­νο

Στο πλαί­σιο της αντι­με­τώ­πι­σης της πα­ρά­νο­μης με­τα­νά­στευ­σης η Γερ­μα­νία απο­φά­σι­σε να επι­βά­λει προ­σω­ρι­νά ελέγ­χους στα σύ­νο­ρά της.

«Ήταν ανα­με­νό­με­νο πως ο χώρος Σέν­γκεν θα γι­νό­ταν θύμα της πα­ρά­νο­μης με­τα­νά­στευ­σης», σχο­λιά­ζει η Frankfurter Allgemeine Zeitung. «Και δε­δο­μέ­νου ότι η γερ­μα­νι­κή πο­λι­τι­κή υπε­ρε­κτι­μού­σε για καιρό τον εαυτό της (αλλά και τους ψη­φο­φό­ρους), πρέ­πει τώρα να λη­φθούν έκτα­κτα μέτρα για να επι­τευ­χθεί μία αλ­λα­γή πο­ρεί­ας – πράγ­μα που μπο­ρού­σε και έπρε­πε να γίνει πολύ νω­ρί­τε­ρα με τη θέ­σπι­ση ενός ρε­α­λι­στι­κού νο­μο­θε­τι­κού πλαι­σί­ου στις Βρυ­ξέλ­λες».

Τώρα είναι πι­θα­νό «κι άλλα κράτη-μέλη να κά­νουν το ίδιο με τη Γερ­μα­νία σαν φαι­νό­με­νο ντό­μι­νο, όπως συμ­βαί­νει ήδη σε ορι­σμέ­να σύ­νο­ρα. Αυτό πάλι θα μπο­ρού­σε να απο­θαρ­ρύ­νει τους με­τα­νά­στες από το να επι­χει­ρή­σουν το ακρι­βό και επι­κίν­δυ­νο τα­ξί­δι για την Ευ­ρώ­πη καθώς θα τους είναι πιο δύ­σκο­λο να επι­λέ­ξουν ελεύ­θε­ρα τη χώρα προ­ο­ρι­σμού τους. Έτσι πά­ντως θα πε­ριο­ρι­στεί και η ελευ­θε­ρία με­τα­κί­νη­σης των πο­λι­τών της ΕΕ, οι οποί­οι είχαν συ­νη­θί­σει σε μία Ευ­ρώ­πη χωρίς σύ­νο­ρα».

«Οι δε­ξιοί και οι συ­ντη­ρη­τι­κοί αρέ­σκο­νται να μι­λούν για “χάος” και “απώ­λεια ελέγ­χου” στα σύ­νο­ρα, πως κα­νείς δεν γνω­ρί­ζει ποιος έρ­χε­ται, πως μπο­ρούν να πε­ρά­σουν απλώς στη χώρα τρο­μο­κρά­τες και επι­κίν­δυ­νοι εγκλη­μα­τί­ες», πα­ρα­τη­ρεί από την πλευ­ρά της η tageszeitung. Και όποιος ακού­σει τις επί­ση­μες εξη­γή­σεις σχε­τι­κά με το γιατί χρειά­ζο­νται και πάλι έλεγ­χοι στα σύ­νο­ρα εντός της ΕΕ «θα σκε­φτεί πως πριν τα πράγ­μα­τα ήταν ακρι­βώς όπως τα πε­ρι­γρά­φουν οι ακρο­δε­ξιοί: μία κα­τά­στα­ση ανο­μί­ας που έχει ξε­φύ­γει εκτός ελέγ­χου.

Κάτι τέ­τοιο όμως δεν υπήρ­χε. Τα ανοι­χτά σύ­νο­ρα εντός της ΕΕ είναι ακρι­βώς αυτό που προ­βλέ­πε­ται από το δί­καιο. Και όποιος μπαί­νει απα­ρα­τή­ρη­τος στη Γερ­μα­νία, επει­δή δεν ελέγ­χθη­κε, κα­τα­γρά­φε­ται φυ­σι­κά αρ­γό­τε­ρα, όταν υπο­βά­λει αί­τη­ση ασύ­λου – αυτός είναι εξάλ­λου και ο κύ­ριος λόγος που έρ­χο­νται οι άν­θρω­ποι εδώ.

Τώρα θα εντα­τι­κο­ποι­η­θούν οι απορ­ρί­ψεις με­τα­να­στών στα σύ­νο­ρα. Κι αυτό πα­ρου­σιά­ζε­ται επί­σης – κατά πα­ρά­δο­ξο τρόπο από την Ακρο­δε­ξιά, τη συ­ντη­ρη­τι­κή αντι­πο­λί­τευ­ση και την κυ­βέρ­νη­ση – λες και είναι κάτι και­νού­ριο».

Κατά την taz «η Γερ­μα­νία θέτει σε κί­νη­ση ένα επι­κίν­δυ­νο φαι­νό­με­νο ντό­μι­νο με μία συμ­βο­λι­κή πο­λι­τι­κή που θυ­μί­ζει πρα­κτι­κές νταή. […] Και είναι πι­θα­νό πως και άλλα κράτη θα ακο­λου­θή­σουν το πα­ρά­δειγ­μά της. Ως απο­τέ­λε­σμα θα μπο­ρού­σε να γίνει ένα μπα­ράζ κλει­σί­μα­τος συ­νό­ρων και απορ­ρί­ψε­ων με­τα­να­στών, το οποίο θα φτά­σει ως τα εξω­τε­ρι­κά σύ­νο­ρα όπου τότε θα ξε­σπά­σει πραγ­μα­τι­κό χάος και η δυ­σα­ρέ­σκεια απέ­να­ντι στους εταί­ρους της ΕΕ θα με­γα­λώ­σει κι άλλο».

Πηγή: dw.com