Εκθεση ΟΟΣΑ: Πολλοί δάσκαλοι, μικροί μισθοί

ΗΕλλάδα δια­θέ­τει πολλούς εκπαι­δευ­τι­κούς σε σχέση με το μαθη­τικό της δυνα­μικό, αλλά είναι κακο­πλη­ρω­μέ­νοι. Η χώρα μας έχει τις καλύ­τε­ρες ανα­λο­γίες εκπαι­δευ­τι­κών ανά μαθητή μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, ωστόσο οι απο­λα­βές των εκπαι­δευ­τι­κών είναι από τις χαμη­λό­τε­ρες στον ΟΟΣΑ. Ετσι είναι εύλογες οι δια­μαρ­τυ­ρίες τους σε μια περίοδο υψηλών ενοι­κίων και κόστους ζωής στην Ελλάδα. Τα στοι­χεία της έκθεσης του ΟΟΣΑ «Εκπαί­δευση με μια ματιά 2024» (Education at a Glance), που δημο­σιο­ποι­ή­θηκε χθες, κατα­δει­κνύ­ουν τους δύο άξονες πάνω στους οποίους οργα­νώ­νε­ται η μόνιμη διελ­κυ­στίνδα ανάμεσα στην εκά­στοτε ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας από τη μια και τους εκπαι­δευ­τι­κούς και τους συν­δι­κα­λι­στι­κούς εκπρο­σώ­πους τους από την άλλη. Το ίδιο συμ­βαί­νει σήμερα, πρώτη ημέρα του νέου σχο­λι­κού έτους, καθώς οι εκπαι­δευ­τι­κές ομο­σπον­δίες δια­μαρ­τύ­ρο­νται με οξύτητα για τους χαμη­λούς μισθούς και τις συγ­χω­νεύ­σεις τμη­μά­των.

Στην τελευ­ταία θέση η Ελλάδα ανα­φο­ρικά με τις δημό­σιες δαπάνες για την παιδεία – Πρώτη στην ανα­λο­γία μαθητών ανά εκπαι­δευ­τικό.

Στην πρώτη θέση βρί­σκε­ται η Ελλάδα στην ανα­λο­γία μαθητών ανά εκπαι­δευ­τικό στην πρω­το­βάθ­μια και δευ­τε­ρο­βάθ­μια δημόσια εκπαί­δευση. Συγκε­κρι­μένα, με βάση τα δεδο­μένα του 2022, στα νηπια­γω­γεία της χώρας η ανα­λο­γία μαθητών ανά εκπαι­δευ­τικό είναι 8,8 προς 1, στα δημο­τικά σχολεία 7,9 προς 1 και στα γυμνά­σια 8,3 προς 1. Στα γενικά λύκεια αυξά­νε­ται στο 10 προς 1. Στην κατά­ταξη του ΟΟΣΑ, πολύ κοντά στα ελλη­νικά δεδο­μένα είναι το Λου­ξεμ­βούργο, η Ιρλαν­δία και η Νορ­βη­γία, ενώ τις χει­ρό­τε­ρες ανα­λο­γίες μεταξύ όλων έχουν η Ινδία, το Μεξικό, η Κολομ­βία, η Βρα­ζι­λία και η Βρε­τα­νία.

«Λίφτινγκ» σε 4.000 σχολεία

Οι ελλη­νι­κές ανα­λο­γίες επι­τρέ­πουν στην ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας να υπο­στη­ρί­ξει τυχόν συγ­χω­νεύ­σεις τμη­μά­των. Πρό­κει­ται για ένα επι­χεί­ρημα που προ­βάλ­λε­ται του­λά­χι­στον τα τελευ­ταία 15 χρόνια. Από την πλευρά τους, όμως, οι συν­δι­κα­λι­στές τονί­ζουν ότι «η Ελλάδα, σε αντί­θεση με άλλες χώρες, έχει πολλά νησιά και απο­μα­κρυ­σμένα χωριά με λίγους μαθητές. Μια ανα­λο­γία που προ­κύ­πτει από τη διαί­ρεση του συνο­λι­κού αριθμού των εκπαι­δευ­τι­κών με τον συνο­λικό αριθμό των μαθητών δεν απο­τυ­πώ­νει την πραγ­μα­τι­κό­τητα», ανέφερε χθες στην «Κ» ο πρό­ε­δρος της ΟΛΜΕ Θεό­δω­ρος Τσού­χλος.

Φέτος, μάλιστα, ζήτημα αιχμής για τις ομο­σπον­δίες είναι οι συγ­χω­νεύ­σεις και καταρ­γή­σεις τμη­μά­των. Τα τμήματα που φεύγουν από τον σχολικό χάρτη το νέο έτος 2024-25 σε σχέση με το 2023-24 είναι περίπου 1.000 σε σύνολο 60.000. Σύμφωνα με εκπαι­δευ­τι­κούς παρά­γο­ντες, οι Διευ­θύν­σεις Εκπαί­δευ­σης, κατ’ εντολήν της ηγεσίας, στον ορισμό των τμη­μά­των δεν προ­σμέ­τρη­σαν τους μαθητές που έχουν παρα­πεμ­φθεί στην εξε­τα­στική του Σεπτεμ­βρίου (η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των οποίων τελικά προ­ά­γε­ται), αλλά και τις αργο­πο­ρη­μέ­νες εγγρα­φές τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμ­βρίου. «Καταρ­γή­θη­καν τμήματα ακόμη και κατευ­θύν­σεων στα Γενικά Λύκεια και ολό­κλη­ρων τομέων και ειδι­κο­τή­των στα ΕΠΑΛ», ανέφερε η ΟΛΜΕ.

Εκατό σχολεία βγαί­νουν από την «απο­μό­νωση»

Από την άλλη, πάντως, τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι οι απο­λα­βές των Ελλήνων εκπαι­δευ­τι­κών είναι πολύ χαμηλές, κατα­τάσ­σο­ντας την Ελλάδα στις τελευ­ταίες θέσεις του ΟΟΣΑ. Στη χώρα μας οι ετήσιες απο­λα­βές ενός νεο­διό­ρι­στου εκπαι­δευ­τι­κού είναι 13.104 ευρώ, μεγα­λύ­τε­ρες μόνο από εκείνες των Λετονών (10.800) και των Σλο­βά­κων (12.066). Μπορεί να ζήσει με αυτά τα χρήματα ένας νεο­διό­ρι­στος που πρέπει να μετα­κι­νη­θεί μακριά από το πατρικό του;

Οι μισθοί των Ιταλών και των Ισπανών είναι του­λά­χι­στον υπερ­δι­πλά­σιοι των Ελλήνων (27.079 και 36.850 αντί­στοιχα), ενώ και οι Πορ­το­γά­λοι, που συμπλη­ρώ­νουν τον ευρω­παϊκό νότο, είναι σε καλύ­τερη μοίρα με τα 23.430 ευρώ ετησίως.

Το «πρώτο κου­δούνι» και τα κενά

Αλλωστε, σημα­ντικά χαμη­λό­τε­ρες από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ είναι οι δημό­σιες δαπάνες για την εκπαί­δευση στην Ελλάδα. Και για τις τρεις βαθ­μί­δες αντι­προ­σω­πεύ­ουν κατά μέσον όρο το 10% των συνο­λι­κών δημό­σιων δαπανών στον ΟΟΣΑ. Αντί­θετα, στην Ελλάδα είναι μόλις στο 6,1% (με στοι­χεία 2020) – μας ξεπερ­νάει μόνο η Ουγ­γα­ρία με 6,2%, όταν το ποσοστό στο Μεξικό είναι 13,8%.

Νέοι όροι για τους διο­ρι­σμούς στην Παιδεία

Αντι­συ­νταγ­μα­τική έκρινε το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) τη μη μοριο­δό­τηση της προ­ϋ­πη­ρε­σίας στην ιδιω­τική εκπαί­δευση, προ­χω­ρώ­ντας στην ακύρωση προ­κη­ρύ­ξεων που δεν προ­έ­βλε­παν την προ­σμέ­τρηση της προ­ϋ­πη­ρε­σίας εκπαι­δευ­τι­κών στον ιδιω­τικό τομέα. Σύμφωνα με την Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ, η μη προ­σμέ­τρηση προ­ϋ­πη­ρε­σίας στην ιδιω­τική εκπαί­δευση παρα­βιά­ζει τις συνταγ­μα­τι­κές αρχές της ισό­τη­τας και της αξιο­κρα­τίας, με δεδο­μένο ότι ο νόμος για διο­ρι­σμό στη δημόσια εκπαί­δευση προ­βλέ­πει, και στο­χεύει, την επιλογή των πιο άξιων και έμπει­ρων εκπαι­δευ­τι­κών.

Η μη προ­σμέ­τρηση της προ­ϋ­πη­ρε­σίας εκπαι­δευ­τι­κών στον ιδιω­τικό τομέα κρίθηκε αντι­συ­νταγ­μα­τική από το ΣτΕ.

Ειδι­κό­τερα, με τις απο­φά­σεις 1251-1252/2024 της Ολο­μέ­λειας του ΣτΕ κρίθηκε ότι με «τον ν. 4589/2019 προ­βλέ­πε­ται σύστημα προ­σλή­ψεων εκπαι­δευ­τι­κών στη δημόσια εκπαί­δευση, με μοριο­δό­τηση προ­σό­ντων που βασί­ζε­ται σε σημα­ντικό βαθμό στο κρι­τή­ριο της εκπαι­δευ­τι­κής προ­ϋ­πη­ρε­σίας, το οποίο δηλώνει την εμπει­ρία του υπο­ψη­φίου». «Ο νομο­θέ­της έθεσε ως κρι­τή­ριο, μεταξύ άλλων, για την επιλογή των εκπαι­δευ­τι­κών την εμπει­ρία του υπο­ψη­φίου ως ανα­πλη­ρωτή στη δημόσια εκπαί­δευση, μόνο δε κατ’ εξαί­ρεση και στην ιδιω­τική και αυτό λόγω της συνει­σφο­ράς των εκπαι­δευ­τι­κών ως ανα­πλη­ρω­τών στη δημόσια εκπαί­δευση», ανα­φέ­ρε­ται στις απο­φά­σεις. Ωστόσο, όπως έκρινε η Ολο­μέ­λεια, είναι «κατ’ αρχήν νόμιμο ο νομο­θέ­της να δια­φο­ρο­ποιεί την προ­ϋ­πη­ρε­σία στη δημόσια εκπαί­δευση σε σχέση με εκείνην που έχει στην ιδιω­τική, όμως, εφόσον η προ­ϋ­πη­ρε­σία απο­τε­λεί κρι­τή­ριο επι­λο­γής σύμφωνο με τις αρχές της ισό­τη­τας και αξιο­κρα­τίας, η καθ’ ολο­κλη­ρίαν μη μοριο­δό­τηση της προ­ϋ­πη­ρε­σίας στην ιδιω­τική εκπαί­δευση, με ορι­σμέ­νες μόνο εξαι­ρέ­σεις, παρα­βιά­ζει τις συνταγ­μα­τι­κές αρχές της ισό­τη­τας και της αξιο­κρα­τίας, καθώς και τον σκοπό του νόμου για διο­ρι­σμό στη δημόσια εκπαί­δευση των πιο άξιων και έμπει­ρων».

Επι­πλέον, όπως έκρινε η Ολο­μέ­λεια, «είναι μεν θεμιτό ο νομο­θέ­της να ενι­σχύει όσους έχουν υπη­ρε­τή­σει ως ανα­πλη­ρω­τές ή ωρο­μί­σθιοι στη δημόσια εκπαί­δευση και να προ­βλέ­πει ευνοϊ­κό­τερο τρόπο υπο­λο­γι­σμού της προ­ϋ­πη­ρε­σίας τους έναντι εκείνης στον ιδιω­τικό τομέα, ωστόσο δεν μπορεί να αγνοεί παντε­λώς την προ­ϋ­πη­ρε­σία στην ιδιω­τική εκπαί­δευση, δοθέ­ντος μάλιστα ότι το σύστημα προ­σλή­ψεων του ν. 4589/2019 απο­δί­δει ιδιαί­τερη σημασία στην εκπαι­δευ­τική εμπει­ρία».

Πηγή: kathimerini.gr