Έκθεση ΟΟΣΑ για Ελλάδα: Οι μειώσεις ΦΠΑ ευνοούν τα πλούσια νοικοκυριά – Συστήνει επιβολή fat tax

Την ώρα που «έχει ανάψει» η πολι­τική συζή­τηση για μειώ­σεις ΦΠΑ στη χώρα μας, ο ΟΟΣΑ δημο­σιο­ποί­ησε την Πέμπτη την ετήσια έκθεση για την Ελλάδα και συστή­νει στην κυβέρ­νηση να περιο­ρί­σει ή καταρ­γή­σει τους χαμη­λούς συντε­λε­στές ΦΠΑ, να καταρ­γή­σει φορο­α­παλ­λα­γές για συντα­ξιού­χους και να αυξήσει τους φόρους σε «ανθυ­γιει­νές» συνή­θειες και προ­ϊ­ό­ντα όπως στον καπνό ή ό,τι περιέ­χει ζάχαρη, αλάτι κλπ.

Σύμφωνα με την Έκθεση του Οργα­νι­σμού Οικο­νο­μι­κής Συνερ­γα­σίας και Ανά­πτυ­ξης για το 2024, κρί­νε­ται ανα­γκαία η διεύ­ρυνση της φορο­λο­γι­κής βάσης. Συστή­νει ανα­θε­ώ­ρηση των ειδικών δια­τά­ξεων ή εξαι­ρέ­σεων στο φορο­λο­γικό σύστημα και περιο­ρι­σμό των φορο­α­παλ­λα­γών ή μειω­μέ­νων συντε­λε­στών φόρου.

Στο στό­χα­στρο βάζει, συγκε­κρι­μένα, τις επι­δο­τή­σεις στα καύσιμα, τις φορο­α­παλ­λα­γές για συντα­ξιού­χους, τις προ­σω­πι­κές και οικο­γε­νεια­κές εκπτώ­σεις στον φόρο εισο­δή­μα­τος πχ για ιατρική περί­θαλψη ή δαπάνες σε επαγ­γελ­μα­τίες, τις φορο­λο­γι­κές απαλ­λα­γές για εισο­δή­ματα από ενοίκιο, καθώς και ειδικές δια­τά­ξεις για τον ΦΠΑ.

Η έκθεση ανα­γνω­ρί­ζει ότι η φορο­δια­φυγή στον ΦΠΑ έχει περιο­ρι­στεί, αλλά παρα­μέ­νει ένα από τα υψη­λό­τερα στην ΕΕ. Ωστόσο στη­ρί­ζε­ται σε στοι­χεία των ετών 2021-2022, καθώς δεν έχουν ανα­κοι­νω­θεί επι­σή­μως νέα στοι­χεία της Κομι­σιόν που ανα­μέ­νο­νται τις επό­με­νες μέρες και εκτι­μά­ται ότι θα δείξουν δρα­στική μείωση του «κενού» ΦΠΑ το 2022-2023, λόγω εφαρ­μο­γής των νέων μέτρων κατά της φορο­δια­φυ­γής (POS, myDATA κλπ).

Στη βάση αυτή πάντως, υπο­στη­ρί­ζει ότι «το βελ­τιού­μενο αλλά ακόμη χαμηλό επίπεδο συμ­μόρ­φω­σης συνε­χί­ζει να περιο­ρί­ζει τα έσοδα, παρά τους υψηλούς φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές στην κατα­νά­λωση. Το 2022, η Ελλάδα επέβαλε τον 7ο υψη­λό­τερο συντε­λε­στή ΦΠΑ στον ΟΟΣΑ, αλλά η συνει­σφορά του ΦΠΑ στα δημόσια έσοδα ήταν στο επίπεδο του μέσου όρου του ΟΟΣΑ».

Περι­γρά­φο­ντας το πρό­βλημα, στις συστά­σεις του προς την Ελλάδα ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι οι πολυά­ριθ­μες φορο­λο­γι­κές δαπάνες (δηλαδή μειώ­σεις ή απαλ­λα­γές φόρου) ιδίως από την ευρία χρήση μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ, μειώ­νουν τα δημόσια έσοδα. Η απο­δο­τι­κό­τητά τους είναι χαμηλή και, όπως υπο­γραμ­μί­ζει, «οι μειώ­σεις ΦΠΑ ευνοούν τα πλου­σιό­τερα νοι­κο­κυ­ριά». Για αυτό προ­τεί­νε­ται «η κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών και των απαλ­λα­γών ΦΠΑ», αλλά και η συνο­λική και τακτική επα­να­ξιο­λό­γηση του οφέλους και του κόστους όλων των υφι­στά­με­νων φορο­λο­γι­κών εκπτώ­σεων ή απαλ­λα­γών.

«Φόρος λίπους»

Ο ΟΟΣΑ εκτιμά επίσης ότι η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται πολύ χαμηλά σε φόρους «Fat tax» και τονίζει ότι «η Ελλάδα έχει περι­θώ­ριο να αυξήσει τους ειδι­κούς φόρους κατα­νά­λω­σης σε βλαβερά αγαθά. Οι φόροι κατα­νά­λω­σης σε καπνό θα μπο­ρού­σαν να αυξη­θούν καθώς – όπως πολλές άλλες χώρες της ΕΕ – η Ελλάδα δεν έχει ακόμη εισα­γά­γει ειδι­κούς φόρους σε τρόφιμα πλούσια σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι».

Ο ΟΟΣΑ επι­χει­ρη­μα­το­λο­γεί λέγο­ντας πως «το κόστος από το κάπνι­σμα και τους δια­τρο­φι­κούς κιν­δύ­νους στην Ελλάδα είναι υψηλό. Το κάπνι­σμα συνέ­βαλε στο 22% των θανάτων το 2019, σε σύγκριση με το 17% στην ΕΕ κατά μέσο όρο. Η επι­κρά­τηση του καπνί­σμα­τος μεταξύ των 15χρονων είναι πλέον στο επίπεδο του μέσου όρου της ΕΕ, αλλά το κάπνι­σμα στους ενή­λι­κες παρα­μέ­νει υψηλό σε διεθνή σύγκριση. Αντί­θετα, οι δια­τρο­φι­κοί κίν­δυ­νοι συμ­βάλ­λουν λιγό­τερο στους θανά­τους από ό,τι σε άλλες χώρες της ΕΕ, αλλά η παχυ­σαρ­κία στους νέους αυξή­θηκε από το 22% το 2018 στο 28% το 2022 και απο­τε­λεί ιδιαί­τερο πρό­βλημα υγείας. Η φορο­λό­γηση του καπνού και των ανθυ­γιει­νών τρο­φί­μων θα μπο­ρούσε να προ­σα­να­το­λί­σει τους ανθρώ­πους σε πιο υγιει­νές συμπε­ρι­φο­ρές και να αυξήσει τα έσοδα για την αντι­με­τώ­πιση των δαπανών υγείας».

Πηγή: protothema.gr