Κοσμοσυρροή αναμένεται και φέτος στην Παναγιά Τσαμπίκα

• Την παρα­μονή του πανη­γυ­ρι­κού Εσπε­ρι­νού θα χορο­στα­τή­σει ο Μητρο­πο­λί­της Ρόδου κ. Κύριλ­λος • Δεκάδες πάγκοι εκθετών έχουν στηθεί στη μεγα­λύ­τερη εμπο­ρο­πα­νή­γυρη

Στην τελική ευθεία πριν από την μεγάλη γιορτή του Γενέ­σιου της Θεο­τό­κου, βρί­σκο­νται εκκλη­σίες και μονα­στή­ρια που είναι αφιε­ρω­μέ­νες στην Θεο­μή­τορα. Το μονα­στήρι της Πανα­γιάς Τσα­μπί­κας είναι ένα από τα επι­φα­νέ­στερα και γνω­στό­τερα προ­σκυ­νή­ματα προς τιμήν της Θεο­μή­το­ρος στη Δωδε­κά­νησο, ενώ σημα­ντικά είναι επίσης το μονα­στήρι της Πανα­γίας της Σκια­δε­νής -ουσιαστικά Πολιού­χου της Νότιας Ρόδου- της Αμάρτου στην Κρη­τη­νία, της Ελε­ού­σας, το καθο­λικό της Ψίνθου, της Πανα­γίας (ιδιαί­τερα γνωστό από τα μεσαιω­νικά χρόνια) της Καρυω­νί­τισ­σας στα Απόλ­λωνα, στην Κρε­μα­στή της Περ­για­λε­νής κ.α.

Χορο­στα­τούν οι Μητρο­πο­λί­τες Ρόδου και Φλω­ρί­νης κκ. Κύριλ­λος και Ειρη­ναίος

Παρα­μονή ο Σεβα­σμιώ­τα­τος Μητρο­πο­λί­της Ροδου κ. Κύριλ­λος θα χορο­στα­τή­σει του πανη­γυ­ρι­κού Εσπε­ρι­νού (19.00) στην ιερά Μονή Πανα­γίας Τσα­μπί­κας και ο Θεο­φι­λέ­στα­τος Επί­σκο­πος Ολύμπου κ. Κύριλ­λος θα χορο­στα­τή­σει του πανη­γυ­ρι­κού Εσπε­ρι­νού (18.30) στην ιερά Μονή Σκια­δίου.

Ανήμερα της Πανα­γίας ο Μητρο­πο­λί­της κ. Κύριλ­λος θα χορο­στα­τή­σει του Όρθρου και θα προ­α­στεί της Δισαρ­χιε­ρα­τι­κής Συλ­λει­τουρ­γίας μετά του Θεο­φι­λε­στά­του Επι­σκό­που Ολύμπου κ. Κυρίλ­λου στην ιερά Μονή Σκια­δίου, ενώ ο Σεβα­σμιώ­τα­τος Μητρο­πο­λί­της Φλω­ρί­νης κ. Ειρη­ναίος θα χορο­στα­τή­σει του Όρθρου και θα τελέσει τη Θεία Λει­τουρ­γία στην Ιερά Μονή Πανα­γίας Τσα­μπί­κας.

Στο κοι­νω­νικό σκέλος, εδώ και μέρες ξεκί­νη­σαν να στή­νο­νται οι πάγκοι των μικρο­πω­λη­τών για τη μεγάλη εμπο­ρο­πα­νή­γυρη της Τσα­μπί­κας. Το πανη­γύρι θα έχει του­λά­χι­στον 25 χώρους που δια­τί­θε­νται σε εκθέτες, προ­κει­μέ­νου να δώσουν στην ευκαι­ρία στον κόσμο να αγο­ρά­σει μια σειρά αγαθών, κυρίως ένδυσης, υπό­δη­σης, ειδών για το σπίτι, παι­χνι­διών, υπαί­θριες καντί­νες για ψήσιμο μιας και το παρα­δο­σιακό σου­βλάκι μετά το κεράκι στο προ­σκύ­νημα και τη βόλτα στο πανη­γύρι είναι πόλος έλξης για τους επι­σκέ­πτες, ενώ συνήθως και οι μικροί φίλοι δεν φεύγουν απο­γοη­τευ­μέ­νοι, διότι συνήθως στή­νο­νται και μικρά λούνα παρκ.

Η Παναγία η Τσα­μπίκα

Στην κορυφή του βουνού βρί­σκε­ται η Μονή της Πανα­γίας της Τσα­μπί­κας ή “Kυράς Ψηλής” ή “Άνω Tσαμπίκας», όπως είναι επίσης γνωστή. Το προ­σω­νύ­μιο «Τσα­μπίκα» θεω­ρεί­ται ότι ετυ­μο­λο­γικά προ­έρ­χε­ται από τη λέξη σαμβύκη, είδος πλοίου. Κατά την άποψη άλλων μελε­τη­τών, το επίθετο που ακο­λου­θεί την Παναγία συν­δέ­ε­ται με τη λέξη της τοπικής δια­λέ­κτου του Αρχαγ­γέ­λου ‘τσάμπα’ που σημαί­νει σπίθα και σχε­τί­ζε­ται με τη θρη­σκευ­τική παρά­δοση εύρεσης της εικόνας. Η ιστορία θέλει την εικόνα να είχε χαθεί από τη Μονή της Πανα­γίας του Κύκκου της Κύπρου ή από κάποιο χωριό της Επαρ­χίας Λεμεσού, όπου και φυλασ­σό­ταν. Επί­τρο­ποι από την Κύπρο ήρθαν στον Αρχάγ­γελο και ανα­γνω­ρί­ζο­ντας την εικόνα ως δική τους, την μετέ­φε­ραν στην αρχική της κάτοχο. Παρόλο που οι μοναχοί την επα­νέ­φε­ραν τρεις φορές στην Κύπρο, η εικόνα επέ­στρεφε θαυ­μα­τουρ­γικά στο βουνό του Αρχαγ­γέ­λου. Ο μονό­χω­ρος καμα­ρο­σκέ­πα­στος ναός της «Κυράς» δεν είναι σαφές πότε ανε­γέρ­θηκε, όμως το τέμπλο, βάσει επι­γρα­φής, φιλο­τε­χνή­θηκε το 1693 με χορηγό τον ιερο­μό­ναχο Γαβριήλ. Στην ανα­το­λική πλευρά στο μόνιμο ξυλό­γλυ­πτο προ­σκυ­νη­τάρι φιλο­ξε­νεί­ται νεότερη εικόνα της Βρε­φο­κρα­τού­σας Πανα­γίας. Μπροστά από την εικόνα βρί­σκο­νται αναρ­τη­μένα και τοπο­θε­τη­μένα στο έδαφος πλήθος ταμάτων και ανα­θη­μά­των, αφού η Παναγία θεω­ρεί­ται προ­στά­τιδα της τεκνο­ποί­η­σης. Η Παναγιά η Τσα­μπίκα τιμάται και λατρεύ­ε­ται και στην “Παναγία Κάτω ή Χαμηλή” που κατα­σκευά­στηκε προς εξυ­πη­ρέ­τηση και διευ­κό­λυνση των προ­σκυ­νη­τών. Σύμφωνα με την κτη­το­ρική επι­γραφή, το καθο­λικό ανα­και­νί­σθηκε το 1760 με χορηγό τον καθη­γού­μενο Χατζη-Γεράσιμο. Το ξυλό­γλυ­πτο τέμπλο του ναού, έργο εξαι­ρε­τι­κής τέχνης πιθανόν του β’ μισό του 18ου αιώνα και η δεσπο­τική εικόνα του Χριστού φαί­νε­ται να έχει φιλο­τε­χνη­θεί περί το 1886, ενώ του Ευαγ­γε­λι­σμού της Θεο­τό­κου, έργο του Μιχαήλ Συμαίου, στα 1885. Σε ξεχω­ρι­στό περί­τε­χνο ξύλινο προ­σκυ­νη­τάρι, στα νότια του τέμπλου και σε συνέ­χεια με αυτό, εκτί­θε­ται σε προ­σκύ­νηση η εφέ­στιος θαυ­μα­τουργή επαρ­γυ­ρω­μένη εικόνα του Γενε­σίου της Θεο­τό­κου, που ονο­μά­ζε­ται Παναγία η Φθενή. Ακριβώς δίπλα σε μικρό προ­σκυ­νη­τάρι βρί­σκε­ται αναρ­τη­μένη η θαυ­μα­τουρ­γός Εικόνα της ευρέ­σεως.

Η Πολιού­χος Σκια­δενή της Νότιας Ρόδου

Στους πρό­πο­δες του βουνού Σκιάδι βρί­σκε­ται η Μονή της Πανα­γιάς Σκια­δε­νής. Οφείλει το όνομά της στο Σκιάδιο (σκιερό μέρος). Κατά άλλους, στη σκιά ενός μεγάλου σύν­νε­φου ή αν κοι­τά­ξει κανείς από τον Μονό­λιθο μοιάζει με σκιά­διον, καπέλο αρχαίων.

Στα 1200 μ.Χ. οικο­δο­μή­θηκε βυζα­ντι­νός ναός που αγιο­γρα­φή­θηκε τον ΙΗ΄ αιώνα και η επέ­κτασή του ολο­κλη­ρώ­θηκε περί το 1861. Σύμφωνα με την παρά­δοση κατά τον ΙΑ΄ αιώνα ασκή­τευαν δύο ή τρεις μοναχοί που βλέ­πο­ντας τη νύχτα φως πήγαν και εντό­πι­σαν την εικόνα της Πανα­γίας, που εκτί­μη­σαν ότι ιστό­ρησε ο Ευαγ­γε­λι­στής Λουκάς. Την πήραν στο Ασκη­τα­ριό αλλά το πρωί χάθηκε. Την ανα­ζή­τη­σαν και τη βρήκαν εκεί που είναι σήμερα κτι­σμέ­νος ο ναός. Στα χρόνια των πει­ρα­τών ένα πει­ρα­τικό πλοίο άραξε απέ­να­ντι από τον Μεσα­να­γρενό κάμπο και οι πει­ρα­τές πήγαν στη Μονή, τη λεη­λά­τη­σαν και η Παναγιά πέτρωσε το καράβι τους. Οι χρι­στια­νοί αυτό το απέ­δω­σαν σε θαύμα της Πανα­γιάς, όπως ανα­φέ­ρει ο δάσκα­λος Γ. Καρα­γιάν­νης. Έχει ανα­κη­ρυ­χθεί πολιού­χος του Δήμου Νότιας Ρόδου και κάθε χρόνο γιορ­τά­ζε­ται η χάρη της με μεγα­λο­πρέ­πεια. Η θαυ­μα­τουργή εικόνα λιτα­νεύ­ε­ται από χωριό σε χωριό κατά την περίοδο της Σαρα­κο­στής και στις 8 Σεπτεμ­βρίου, χιλιά­δες πιστοί από όλο το νησί της Ρόδου έρχο­νται να προ­σκυ­νή­σουν και να ζητή­σουν τη βοήθειά της.

Η θαυ­μα­τουργή Παναγία η Καρυω­νί­τισσα

Στα Απόλ­λωνα στο ναό του Τιμίου Σταυρού, θησαυ­ρί­ζε­ται η λατρευ­τική εικόνα της Πανα­γίας της Καρυω­νί­τισ­σας. Ήταν περί­φημη και θαυ­μα­τουργή, όπως σημειώ­νει ο περι­η­γη­τής Chistoforo Buondelmonti που βρέθηκε στο νησί κατά την μεσαιω­νική περίοδο: “Rus Matris Mariae Apolona habetur miraculis multis” δηλαδή, «στην εξοχή των Απολ­λώ­νων υπάρχει ναός της μητέρας Μαρίας, όπου γίνο­νται πολλά θαύματα» ανα­φέ­ρει μεταξύ άλλων ο Φλω­ρε­ντι­νός μοναχός που επι­σκέ­φτηκε τη Ρόδο, στις αρχές του 15ου αιώνα. Στην επέν­δυσή της βρί­σκο­νται σκα­λι­σμένα τα οικό­σημα του τάγ­μα­τος των Ιωαν­νι­τών ιπποτών και του ενδο­ξό­τε­ρου Μεγάλου Μαγί­στρου Pierre d’Aubusson που θεω­ρεί­ται χορηγός του μονα­στη­ριού. Εργα­σίες συντή­ρη­σης της εικόνας απέ­δει­ξαν ότι και οι δύο όψεις χρο­νο­λο­γού­νται στον 17ο αιώνα, το γεγονός αυτό πιθανόν να σημαί­νει ότι σε κάποια απροσ­διό­ρι­στη στιγμή η εικόνα κατα­στρά­φηκε και τον 17ο αιώνα ανπ­κα­τα­στά­θηκε από άλλη, στην οποία προ­σαρ­μό­στηκε η αργυρή επέν­δυση, προ­κει­μέ­νου να συνε­χι­στεί η τοπική λατρεία του ιερού κει­μη­λίου.