ΕΣΕΕ : Στις τουριστικές περιοχές οι εκπτώσεις απέδωσαν στις υπόλοιπες δεν ανέβηκαν οι εισπράξεις

Οι θερινές εκπτώ­σεις του 2024 ολο­κλη­ρώ­θη­καν εν μέσω πολ­λα­πλών αντι­φά­σεων. Η ανά­καμψη δεν φαί­νε­ται να εδραιώ­νε­ται στην αγορά εξαι­τίας της δια­τή­ρη­σης των ανο­δι­κών πιέσεων στο λει­τουρ­γικό κόστος και στις φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Παράλ­ληλα, η σωρευ­τικά δια­βρω­τική επί­δραση του πλη­θω­ρι­σμού έχει συρ­ρι­κνώ­σει το δια­θέ­σιμο εισό­δημα, καθι­στώ­ντας τους κατα­να­λω­τές ιδιαί­τερα επι­φυ­λα­κτι­κούς, με την αβε­βαιό­τητα στο διεθνές περι­βάλ­λον να παρα­μέ­νει. Στα θετικά περι­λαμ­βά­νο­νται τα μεγέθη του του­ρι­σμού για το πρώτο εξάμηνο του έτους, σε επίπεδο εισερ­χό­με­νης ταξι­διω­τι­κής κίνησης και ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων. Ωστόσο, τα απο­τε­λέ­σματα περιο­ρί­ζο­νται στις του­ρι­στι­κές περιο­χές, ενώ η αδύναμη εγχώρια παρα­γω­γική βάση συνε­πά­γε­ται επι­βά­ρυνση του ισο­ζυ­γίου τρε­χου­σών συναλ­λα­γών, συρ­ρι­κνώ­νο­ντας τον ήδη περιο­ρι­σμένο δημο­σιο­νο­μικό χώρο.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ πραγ­μα­το­ποί­ησε την καθιε­ρω­μένη, 13η κατά σειρά, περιο­δική πανελ­λα­δική έρευνα για τις θερινές εκπτώ­σεις του 2024. Όπως συνά­γε­ται από τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνας, δια­φαί­νε­ται ένας προ­βλη­μα­τι­σμός για την πορεία της αγοράς. Είναι σαφές ότι οι εξε­λί­ξεις στο λιανικό εμπόριο θα εξαρ­τη­θούν τόσο από την πορεία του πλη­θω­ρι­σμού όσο και από την άμβλυνση των γεω­πο­λι­τι­κών εντά­σεων και συγκρού­σεων, σε συν­δυα­σμό βέβαια και με τις επι­δό­σεις της διε­θνούς οικο­νο­μίας.

Σύνοψη  απο­τε­λε­σμά των

Περισ­σό­τε­ρες από τις μισές εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις (57%) που συμ­με­τεί­χαν στις εκπτώ­σεις κατέ­γρα­ψαν χαμη­λό­τε­ρες πωλή­σεις σε συγκρι­τικά με πέρυσι. Για το 37% των επι­χει­ρή­σεων οι πωλή­σεις κινή­θη­καν στα ίδια επίπεδα με το 2023, ενώ μόλις το 6% των επι­χει­ρή­σεων σημεί­ωσε αύξηση του κύκλου εργα­σιών (Διά­γραμμα 1).

· Ενδια­φέ­ρο­ντα συμπε­ρά­σματα προ­κύ­πτουν από τις επι­δό­σεις των επι­χει­ρή­σεων ανά μεγάλη γεω­γρα­φική περιοχή. Οι νησιω­τι­κές περιο­χές και η Αττική φαί­νε­ται να είχαν σχετικά καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις σε σχέση με την υπό­λοιπη χώρα, εξαι­τίας και της ευνοϊ­κής φέτος του­ρι­στι­κής κίνησης (ΤτΕ: +12,2% οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις το πρώτο εξάμηνο του 2024 – Διά­γραμμα 2).

·Ως εκ τούτου, δεν προ­κα­λεί έκπληξη το γεγονός ότι σχεδόν οι μισοί επι­χει­ρη­μα­τίες (45%) δεν έμειναν καθόλου ή έμειναν λίγο ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι  από τις πωλή­σεις τους κατά τη διάρ­κεια των θερινών εκπτώ­σεων. Από την άλλη πλευρά, μόνο 6% να εμφα­νί­ζε­ται ως πολύ ικα­νο­ποι­η­μένο (Διά­γραμμα 3).

·Οι εξε­λί­ξεις αυτές επι­βε­βαιώ­νο­νται και από την πτώση της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας στα κατα­στή­ματα, με περισ­σό­τερα από τα μισά (55%) να κατα­γρά­φουν υπο­χώ­ρησή της. Ταυ­τό­χρονα, το 36% των επι­χει­ρή­σεων θεωρεί ότι η επι­σκε­ψι­μό­τητα δια­μορ­φώ­θηκε στα ίδια επίπεδα με πέρυσι (Διά­γραμμα 4).

·Τα παρα­πάνω ευρή­ματα προ­βλη­μα­τί­ζουν ως προς τις δυνα­τό­τη­τες ανά­καμ­ψης της εμπο­ρι­κής αγοράς. Ωστόσο, δεν πρέπει να λησμο­νού­νται δύο παρά­με­τροι: Αφενός, το γεγονός ότι πλέον έχει εδραιω­θεί η κουλ­τούρα των πωλή­σεων εκτός φυσικού κατα­στή­μα­τος. Αφε­τέ­ρου, η κόπωση που παρα­τη­ρεί­ται στην αγορά εξαι­τίας του σωρευ­τι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος των πολ­λα­πλών κρίσεων και κυρίως της συρ­ρί­κνω­σης της αγο­ρα­στι­κής δύναμης ως συνέ­πεια της ακρί­βειας..

·Ακόμα όμως και στις περι­πτώ­σεις όπου ο κύκλος εργα­σιών ενι­σχύ­θηκε κατά τη διάρ­κεια των θερινών εκπτώ­σεων, η αύξηση αυτή δεν υπερέβη το 10% για περισ­σό­τε­ρες από τις μισές (56%) επι­χει­ρή­σεις (Διά­γραμμα 5).

·Αντί­θετα, στις περι­πτώ­σεις όπου ο κύκλος εργα­σιών υπο­χώ­ρησε κατά τη διάρ­κεια των θερινών εκπτώ­σεων, η μείωση για το 69% των επι­χει­ρή­σεων ήταν ισχυ­ρό­τερη και υπερέβη το 20% (Διά­γραμμα 6).

Για τέσ­σε­ρις στις δέκα επι­χει­ρή­σεις (44%) η καλύ­τερη περί­ο­δος των εκπτώ­σεων, από άποψη αγο­ρα­στι­κής κίνησης, ήταν ο Ιούλιος, εικόνα που έχει κατα­στεί κανο­νι­κό­τητα τα τελευ­ταία χρόνια (Διά­γραμμα 7). Ωστόσο, και το πρώτο δεκα­πεν­θή­μερο του Αυγού­στου εμφα­νί­ζει αξιο­ση­μεί­ωτη κίνηση.

·Δεν παρου­σιά­στη­καν μετα­βο­λές σχετικά με το ύψος του ποσο­στού έκπτω­σης καθώς το 39% των επι­χει­ρή­σεων προ­χώ­ρησε σε εκπτώ­σεις μεταξύ 21% και 30%. Εντού­τοις, ένα μεγάλο ποσοστό επι­χει­ρή­σεων (32%) υιο­θέ­τησε εκπτώ­σεις άνω του 40%, χαρα­κτη­ρι­στική ένδειξη των πιέσεων στον κλάδο και της ανάγκης για εύρεση ρευ­στό­τη­τας (Διά­γραμμα 8).

·Συντρι­πτικό είναι το ποσοστό των επι­χει­ρή­σεων (85%) που θεωρεί πως φέτος οι κατα­να­λω­τές ήταν περισ­σό­τερο συγκρα­τη­μέ­νοι στις αγορές τους συγκρι­τικά με τα προη­γού­μενα χρόνια (Διά­γραμμα 9).

·Παρά τη σχετική συζή­τηση, μόνο 4 στις 10 επι­χει­ρή­σεις (42%) του δείγ­μα­τος μπορούν να πραγ­μα­το­ποιούν πωλή­σεις και εκτός φυσικού κατα­στή­μα­τος. Το εύρημα αυτό είναι χαρα­κτη­ρι­στικό όχι πλέον της κουλ­τού­ρας και των αντι­στά­σεων των εμπόρων προς το δια­δί­κτυο και τις νέες τεχνο­λο­γίες αλλά κυρίως των αντι­κει­με­νι­κών δυσκο­λιών που επι­βά­λει το κόστος του ψηφια­κού μετα­σχη­μα­τι­σμού. (Διά­γραμμα 10).

·Οι αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις της παρα­πάνω εξέ­λι­ξης γίνο­νται περισ­σό­τερο κατα­νοη­τές αν ληφθεί υπόψη πως για το 28% των επι­χει­ρή­σεων οι οποίες είχαν τη δυνα­τό­τητα απο­μα­κρυ­σμέ­νων πωλή­σεων, ο τζίρος εκτός φυσικού κατα­στή­μα­τος υπερέβη το 20% του συνο­λι­κού κύκλου εργα­σιών των θερινών εκπτώ­σεων (Διά­γραμμα 11).

·Το 74% των επι­χει­ρή­σεων έχει επη­ρε­α­στεί αρνη­τικά από τις ανα­τι­μή­σεις του ενερ­γεια­κού κόστους σε πολύ έως πάρα πολύ μεγάλο βαθμό (Διά­γραμμα 12). Η εν λόγω επι­βά­ρυνση υπο­γραμ­μί­ζει το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος, ιδιαί­τερα εν όψει της έλευσης του ενερ­γο­βό­ρου χειμώνα, θέτο­ντας εν αμφι­βόλω τη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική βιω­σι­μό­τητα των ίδιων των επι­χει­ρή­σεων. Για το λόγο αυτό, η ανάγκη ενερ­γεια­κής θωρά­κι­σης και δια­τή­ρη­σης των πολι­τι­κών στή­ρι­ξης μέσω στο­χευ­μέ­νων παρεμ­βά­σεων ανα­δύ­ε­ται, εκ νέου, ως ισχυρή παρά­με­τρος της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής.

·Για το 58% των επι­χει­ρή­σεων το λει­τουρ­γικό κόστος συνε­χί­ζει να αυξά­νε­ται εντός του 2024, με ρυθμό που ξεπερνά το 10% (Διά­γραμμα 13). Το στοι­χείο αυτό είναι ενδει­κτικό του μεγέ­θους των πιέσεων που ασκού­νται σωρευ­τικά στον κλάδο μετά το ξέσπα­σμα της παν­δη­μι­κής κρίσης.

·  Σε ένα ήδη επι­βα­ρυ­μένο επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον, το 71% των επι­χει­ρή­σεων δήλωσε πως το νέο φορο­λο­γικό νομο­σχέ­διο τις επη­ρέ­ασε αρνη­τικά από πολύ έως πάρα πολύ μεγάλο βαθμό (Διά­γραμμα 14), θέτο­ντας ουσια­στικά τη βιω­σι­μό­τητά τους εν αμφι­βόλω.