Plan b για την Ελλάδα: Η λειψυδρία επέστρεψε για μόνιμα – Κατάσταση συναγερμού σε όλη τη χώρα

«Νερό: Δεν υπάρχει αρκετό. Γι’ αυτό, προ­σέ­χουμε για να έχουμε». Με αυτό το μήνυμα «βομ­βαρ­δί­ζο­νταν» καθη­με­ρινά οι Αθη­ναίοι στην εκστρα­τεία για εξοι­κο­νό­μηση του νερού την περίοδο της μεγάλης ανομ­βρίας στα τέλη της δεκα­ε­τίας του ’80 και έως τα μέσα αυτής του ’90. Με τη στάθμη στις λεκάνες υδρο­δό­τη­σης να έχει πέσει κάτω από τα όρια συνα­γερ­μού, η πρω­τεύ­ουσα έδειχνε να ξεμένει από το υγρό της ζωής και οι Αρχές λάμ­βα­ναν δρα­στικά μέτρα. Ετσι, ήταν κάτι σαν… θανά­σιμο αμάρ­τημα το να πλένει κανείς το αυτο­κί­νητο με το λάστιχο, να «δρο­σί­ζει» το πεζο­δρό­μιο ή να μην έχει τούβλο στο καζα­νάκι. Η εποχή αυτή πέρασε και η λει­ψυ­δρία ξεχά­στηκε. Πόσο πιθανό είναι να την ξανα­ζή­σουμε;

Στην ΕΥΔΑΠ αυτές τις μέρες ψάχνουν λύσεις, καθώς τα απο­θέ­ματα στους ταμιευ­τή­ρες υδάτων για την Αττική έχουν αρχίσει να μειώ­νο­νται σε επι­κίν­δυνα επίπεδα. Ηδη η πρω­τεύ­ουσα άρχισε να εφαρ­μό­ζει το σχέδιο έκτα­κτης ανάγκης, τρα­βώ­ντας νερό και από την Υλίκη. Ομως, δεν είναι μόνο η Αθήνα. Η Λέρος κηρύσ­σε­ται σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης λόγω της έλλει­ψης νερού, στην Πάρο η ζήτηση είναι αδύνατο να καλυ­φθεί, ενώ σε δεκάδες ακόμα νησιά ανα­ζη­τεί­ται λύση για να μη στε­ρέ­ψουν οι βρύσες. Στη Χαλ­κι­δική ήδη επι­στρα­τεύ­τη­καν υδρο­φό­ρες, ενώ στην Κρήτη εξε­τά­ζε­ται η «λύση» να κλείσει η άρδευση για να μην ξεμεί­νει η Λεβε­ντο­γέννα από νερό. «Περνάμε μια ιδιαί­τερα δυσμενή υδρο­λο­γική συγκυ­ρία», λένε οι επι­στή­μο­νες, «λόγω της παρα­τε­τα­μέ­νης ξηρα­σίας». Η ξηρασία τώρα δείχνει τα δόντια της…

Συνο­λικά 14 δήμοι της χώρας έχουν κηρυ­χθεί από τη Γενική Γραμ­μα­τεία Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης. Μεταξύ αυτών είναι πέντε δήμοι της Κρήτης, η Σέριφος, η Σίφνος, η Λέρος, ο Πόρος, οι Σπέτσες, ο δήμος Σάμης στην Κεφα­λο­νιά καθώς και περιο­χές στην Κόρινθο, την Αλε­ξαν­δρού­πολη και την Ξάνθη.

Η Αθήνα σε συνα­γερμό

Η μεγάλη λει­ψυ­δρία του ’90 δεν ήταν η μόνη περί­ο­δος που η πρω­τεύ­ουσα παρα­λίγο να μείνει χωρίς νερό. Τον Δεκέμ­βριο του 2008 η Αθήνα έμεινε με μόλις 419 εκα­τομ­μύ­ρια κυβικά μέτρα νερού, ποσό­τητα που επαρ­κούσε να καλύψει τις ανάγκες μόλις για έναν χρόνο, όμως τα απο­θέ­ματα στους ταμιευ­τή­ρες υπερ­δι­πλα­σιά­στη­καν σχεδόν αμέσως από τις βροχές μέχρι τον επόμενο Μάιο. Σήμερα, η κατά­σταση είναι δια­φο­ρε­τική. Στο τέλος της φετινής υδρο­λο­γι­κής περιό­δου οι ταμιευ­τή­ρες είχαν 700 εκα­τομ­μύ­ρια κυβικά μέτρα νερού, έναντι 950 εκα­τομ­μυ­ρίων που είχαν τον περα­σμένο Σεπτέμ­βριο. Για να αντι­λη­φθεί κανείς τον ρυθμό με τον οποίο πέφτει η στάθμη του νερού από το οποίο ξεδι­ψάει η Αττική, αρκεί να ανα­φέ­ρουμε το γεγονός ότι τον Σεπτέμ­βριο του 2022 το νερό που είχαν οι ταμιευ­τή­ρες έφτανε το 1,1 δισε­κα­τομ­μύ­ριο κυβικά μέτρα.

Με τους ταμιευ­τή­ρες της ΕΥΔΑΠ να εμφα­νί­ζουν μείωση των απο­θε­μά­των τους κατά 24% φέτος σε σχέση με το περα­σμένο έτος, παλιό­τερα την έλλειψη νερού κατα­δεί­κνυαν τα σπίτια του βυθι­σμέ­νου χωριού Κάλλιο στον Μόρνο. Σήμερα, τα απο­θέ­ματα κατα­γρά­φο­νται με πολύ μεγα­λύ­τερη ακρί­βεια από τα δορυ­φο­ρικά δεδο­μένα που επε­ξερ­γά­ζε­ται το climatebook. Βάσει αυτών, λοιπόν, ή έκταση του κύριου ταμιευ­τήρα ύδρευ­σης της Αθήνας υπο­λο­γί­ζε­ται ως η μικρό­τερη από το 2010 που υπάρ­χουν δορυ­φο­ρι­κές παρα­τη­ρή­σεις πολύ υψηλής ανά­λυ­σης. Για την ακρί­βεια, σύμφωνα με τα δορυ­φο­ρικά δεδο­μένα που επε­ξερ­γά­στηκε το climatebook από τον δορυ­φόρο Sentinel-2, ενώ έναν χρόνο πριν, στις 2 Ιουλίου 2023, η συνο­λική έκταση της επι­φά­νειας της λίμνης ήταν περίπου 16,5 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα, φέτος, στις 26 Ιουνίου, υπο­λο­γί­στηκε στα περίπου 12,8 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα. Τη συγκε­κρι­μένη χρονική περίοδο η έκταση της λίμνης είναι κατά 15%-20% συρ­ρι­κνω­μένη σε σχέση με τη μέση τιμή από το 2010. Επι­ση­μαί­νουμε ότι η πρω­τεύ­ουσα κατα­να­λώ­νει κατά μέσο όρο 400 εκα­τομ­μύ­ρια κυβικά μέτρα νερό τον χρόνο.

Και γιατί συμ­βαί­νει αυτό; Οι επι­στή­μο­νες απο­δί­δουν τη λει­ψυ­δρία που χτυπάει την Αθήνα σε αυτό που… φαντα­ζό­μα­σταν. Ο πολύ ήπιος χει­μώ­νας που περά­σαμε φέτος, με τις ελά­χι­στες χιο­νο­πτώ­σεις στα ορεινά (από τις οποίες δεν προ­έ­κυψε τήξη που να προ­σφέ­ρει στον υδρο­φόρο ορί­ζο­ντα) και την απουσία βροχών, ακο­λου­θή­θηκε από μια εντελώς άνυδρη άνοιξη και ένα πολύ θερμό καλο­καίρι με θερμοκρασίες-ρεκόρ. Τα παρα­πάνω είναι η «τέλεια συνταγή» για τη λει­ψυ­δρία.

Πηγή: protothema.gr