Τα τουρκικά πολεμικά πλοία στην Κάσο, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η ελληνοαιγυπτιακή ΑΟΖ

Η «δυσφο­ρία» – αν όχι ένταση – που κατα­γρά­φηκε νότια της Κάσου και της Καρ­πά­θου, τις προη­γού­με­νες μέρες, με τουρ­κικά πολε­μικά πλοία να συγκε­ντρώ­νο­νται στην περιοχή σε διεθνή ύδατα, ήταν μία επιλογή της Άγκυρας να σταλεί σαφές μήνυμα υπε­ρά­σπι­σης των διεκ­δι­κή­σεων της στο πλαίσιο και παρά­νο­μου τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου. Η αφορμή δόθηκε από τις έρευνες του ιτα­λι­κού πλοίου «Ievoli Relume», για την εγκα­τά­σταση υπο­βρυ­χίων καλω­δίων του έργου της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Κρήτης – Κύπρου (Great Sea Interconnector-GSI), με τη navtex που εκδό­θηκε να εκφεύ­γει των έξι ναυ­τι­κών μιλιών των χωρικών υδάτων, αλλά να εμπί­πτει στην δια­κη­ρυγ­μένη ΑΟΖ και υφα­λο­κρη­πίδα που έχει οριο­θε­τη­θεί με τη συμ­φω­νία Ελλάδας – Αιγύ­πτου.

Το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο

Η επί­δειξη σημαίας της Άγκυρας είχε στόχο τόσο την αμφι­σβή­τηση της ελληνο-αιγυπτιακής συμ­φω­νίας όσο και της υπε­ρά­σπι­σης του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου, που αυτή επί της ουσίας ακυ­ρώ­νει. Και για αυτό ανα­λυ­τές σημειώ­νουν ότι η τουρ­κική κίνηση ήταν πιο «επι­κίν­δυνη» διπλω­μα­τικά. Κάποιοι θα ήθελαν ίσως να δουν και μία πιο δυνα­μική απά­ντηση, που να κατα­γρά­φει την ελλη­νική θέση.

Ο Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Γιώργος Γερα­πε­τρί­της, (REAL FM) ανέφερε ότι « Τουρκία θεωρεί ότι έχει κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα στην ευρύ­τερη περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου επί τη βάσει του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου» το οποίο χαρα­κτή­ρισε «άκυρο και ανυ­πό­στατο νομικά».

Ανα­γνώ­ρισε δε ότι η Τουρκία «θέλησε να δώσει το μήνυμα ότι στο πεδίο αυτό δεν μπορούν να γίνο­νται οι οποιεσ­δή­ποτε έρευνες από την πλευρά Ελλάδας και Κύπρου» για να προ­σθέ­σει ότι σε αυτό η Ελλάδα είναι «ανυ­πο­χώ­ρητη».

Δεν υπήρξε ένταση

Δήλωσε ότι οι έρευνες ολο­κλη­ρώ­θη­καν και σε αντί­θεση με ανά­λο­γες περι­πτώ­σεις στο παρελ­θόν που οι δύο χώρες είχαν έρθει στα όρια της πολε­μι­κής σύγκρου­σης, αυτή τη φορά δεν υπήρξε ένταση. «Σε 24 ώρες υπήρξε απόλυτη απο­συ­μπί­εση. Δεν υπήρξε σε καμία φάση αυτού του εικο­σι­τε­τρα­ώ­ρου οποια­δή­ποτε περί­πτωση δημιουρ­γίας κρίσης. Δεν ήρθαν ποτέ κοντά τα πλοία τα οποία επι­τη­ρού­σαν. Δεν υπήρξε κίν­δυ­νος θερμού επει­σο­δίου. Και στο τέλος της ημέρας ολο­κλη­ρώ­θηκε η έρευνα» ανέφερε χαρ­κα­τη­ρι­στικά.

Σύμφωνα δε με το Γερα­πε­τρίτη αυτή δεν είναι υπο­χω­ρη­τική στάση αφού όπως είπε παρήχθη απο­λύ­τως το ωφέλιμο απο­τέ­λε­σμα, και η Ελλάδα δήλωσε «ότι πρό­κει­ται για δική μας Απο­κλει­στική Ζώνη».

«Ψεύδη»

Με τον Υπουργό Εξω­τε­ρι­κών να επι­τί­θε­ται και σε ΜΜΕ που στην Αθήνα που όπως είπε «δηλη­τη­ριά­ζουν την κοινή γνώμη με ψεύδη».

Χαρα­κτή­ρισε δε προ­σπά­θεια παρα­πλά­νη­σης της κοινής γνώμης τα δημο­σιεύ­ματα που ανέ­φε­ραν ότι «το πλοίο απο­χώ­ρησε χωρίς να κάνει την έρευνα, ότι υπήρξε απειλή εκ μέρους της Τουρ­κίας και ότι η Ελλάδα υπα­να­χώ­ρησε. Και στα τρία αυτά σημειώ­νο­νται ακα­τά­σχετα ψεύδη. Διότι η έρευνα ολο­κλη­ρώ­θηκε. Διότι ποτέ δεν υπήρχε ένταση. Και διότι όλοι γνω­ρί­ζουν ότι αυτή τη στιγμή βρι­σκό­μα­στε σε μια φάση όπου μπο­ρούμε να υπο­στη­ρί­ζουμε ωφέλιμα και απο­τε­λε­σμα­τικά όλα τα δικαιώ­ματά μας».

Απα­ντώ­ντας στην κριτική για το διάλογο με την Τουρκία, ο Γερα­πε­τρί­της υπο­στή­ριξε ότι «η Ελλάδα βρί­σκε­ται σε μια θέση ισχύος και αυτή η περί­ο­δος είναι, κατά την άποψή μου, ένα ιστο­ρικό παρά­θυρο ευκαι­ρίας να λύσουμε τα χρόνια προ­βλή­ματά μας».

Δίαυλοι επι­κοι­νω­νίας

Και τόνισε ότι το συμβάν της Κάσου «επι­λύ­θηκε αμέσως εξαι­τίας της ύπαρξης των διαύλων επι­κοι­νω­νίας, των πολι­τι­κών διαύλων επι­κοι­νω­νίας μεταξύ Ελλάδος και Τουρ­κίας, χωρίς να προ­κα­λέ­σει κρίση, δεν θα είχε ποτέ συμβεί αν είχαμε οριο­θε­τή­σει τις θαλάσ­σιες ζώνες, δηλαδή την υφα­λο­κρη­πίδα και την Απο­κλει­στική Οικο­νο­μική Ζώνη. Γιατί τα ύδατα αυτά θα ήταν προ­φα­νώς εντός ελλη­νι­κής Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης». Ενώ παρα­δέ­χθηκε ότι «τα ζητή­ματα δημιουρ­γού­νται επειδή δεν έχουμε την οριο­θέ­τηση αυτή».

Για το Γερα­πε­τρίτη προ­φα­νώς και δεν ήταν καλό που βρέ­θη­καν έξω πολε­μικά πλοία, αλλά όπως είπε «αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε όλοι ότι δεν πρό­κει­ται ούτε η Ελλάδα ούτε η Τουρκία να απο­στούν από τις βασικές τους θέσεις».

Κυριαρ­χία

Ο Γερα­πε­τρί­της – μιλώ­ντας για κυριαρ­χία και όχι για κυριαρ­χικά δικαιώματα- ξεκα­θά­ρισε ότι «η Ελλάδα δεν πρό­κει­ται ποτέ να αποστεί από οποιο­δή­ποτε στάδιο κυριαρ­χίας της, το οποίο δεν συζη­τάμε. Είναι απλά πράγ­ματα. Το έχω πει εξ αρχής. Η Ελλάδα δεν θα συζη­τή­σει ποτέ το ζήτημα των χωρικών της υδάτων, τα οποία σήμερα είναι στα 6 ναυτικά μίλια και τα οποία επι­φυ­λασ­σό­μα­στε πάντοτε να επε­κτα­θούν σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασ­σας στα 12 μίλια». Ενώ έστειλε μήνυμα για το ζήτημα της απο­στρα­τι­κο­ποί­η­σης των νησιών και της μου­σουλ­μα­νι­κής μειο­νό­τη­τας σημειώ­νο­ντας ότι η χώρα «δεν θα αποστεί από το δικαί­ωμά της να ορίζει τα του οίκου της σε ό,τι αφορά τις Ένοπλες Δυνά­μεις και τη διάταξη των Ενόπλων Δυνά­μεων, δεν θα αποστεί από την προ­στα­σία των ανα­γνω­ρι­σμέ­νων μειο­νο­τή­των».

Και σημεί­ωσε πως «όταν θα ωρι­μά­σουν οι συν­θή­κες, ελπίζω να μπο­ρέ­σουμε να μπούμε και στα σοβα­ρό­τερα».

Φιντάν υπέρ τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου

Το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο έσπευσε να υπε­ρα­σπι­στεί για μία ακόμα φορά και τούρκος Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Χακάν Φιντάν, σε συνέ­ντευξη του στο Sky News Arabia, απο­κλεί­ο­ντας ενδε­χό­μενο επα­νε­ξέ­τα­σης της, παρά­νο­μης, συμ­φω­νίας Άγκυρας – Τρί­πο­λης. Όπως υπο­στή­ριξε «εμείς με την Λιβύη, όπως ξέρετε, έχουμε διευ­θε­τή­σει αυτό το ζήτημα μεταξύ μας. Αυτό ενδε­χο­μέ­νως να έχει προ­κα­λέ­σει προ­βλή­ματα σε άλλες χώρες, αλλά αυτό δεν είναι δικό μας πρό­βλημα».

Οι στόχοι της Τουρ­κίας με την απο­στολή των πολε­μι­κών πλοίων στην περιοχή ανοιχτά Κάσου και Καρ­πά­θου έγιναν σαφείς και από τα ρεπορ­τάζ των τουρ­κι­κών εφη­με­ρί­δων, με την Milliyet να υπο­γραμ­μί­ζει ότι «δεν δόθηκε περι­θώ­ριο για παρα­βί­αση στην τουρ­κική υφα­λο­κρη­πίδα», ενώ η Hurriyet σημειώ­νει μεταξύ άλλων ότι «η  Τουρκία αντέ­δρασε επειδή η περιοχή που ανήγ­γειλε η Ελλάδα ορί­ζο­ντάς την ως ερευ­νη­τική ζώνη βρι­σκό­ταν εν μέρει εντός της ζώνης θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας που είχε υπο­γρά­ψει με τη Λιβύη το 2020».

Αξίζει να σημειω­θεί πάντως ότι η Τουρκία εξα­κο­λου­θεί την πολι­τική ελέγχου της Λιβύης προ­σεγ­γί­ζο­ντας και τις πλευρές του Προ­έ­δρου της λιβυκής Βουλής των Αντι­προ­σώ­πων, Ακίλα Αλ Σάλεχ, αλλά και τον Χαλίφα Χαφτάρ, ενώ την ίδια στιγμή επι­χει­ρεί και μία δυνα­μική προ­σέγ­γιση με την Αίγυπτο, η οποία επίσης απο­δί­δει.

Ενώ την ίδια στιγμή φρο­ντί­ζει να ξεκα­θα­ρί­ζει στα μεγάλα ζητή­ματα όπως της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας», μέρος του αφη­γή­μα­τος της οποίας είναι και το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο, η απο­στρα­τι­κο­ποί­ηση των νησιών, αλλά και το Κυπριακό και η μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα της Θράκης, ότι δια­τη­ρεί τις κόκ­κι­νες γραμμές της. Ζητή­ματα που και όταν θα απο­φα­σι­στεί να μπουν στο τραπέζι δεν θα είναι εύκολο να επι­λυ­θούν.

Πηγή: in.gr