Αναδιάρθρωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας

Αλλαγή του διοι­κη­τι­κού μοντέ­λου του τομέα Ψυχικής Υγείας με τη δημιουρ­γία Εθνικού Δικτύου Υπη­ρε­σιών Ψυχικής Υγείας (ΕΔΥΨΥ) στο οποίο εντάσ­σε­ται το σύνολο των σχε­τι­κών υπη­ρε­σιών του ΕΣΥ, προ­τεί­νει το σχέδιο νόμου που έθεσε χθες σε δημόσια δια­βού­λευση (opengov.gr) το υπουρ­γείο Υγείας.

Με τη συγκε­κρι­μένη παρέμ­βαση το υπουρ­γείο επι­χει­ρεί να ολο­κλη­ρώ­σει την ψυχια­τρική μεταρ­ρύθ­μιση που ξεκί­νησε πριν από 25 έτη, με τον μετα­σχη­μα­τι­σμό των, εντελώς ασύν­δε­των σήμερα, ενα­πο­μει­νά­ντων ψυχια­τρι­κών νοσο­κο­μείων και τμη­μά­των των γενικών νοσο­κο­μείων, σε ένα απο­κε­ντρω­μένο δίκτυο συνερ­γα­ζό­με­νων δομών, και της θέσπι­σης για πρώτη φορά ενιαίου πλαι­σίου οργά­νω­σης των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών. Σκοπός είναι η βελ­τί­ωση και προ­α­γωγή της ψυχικής υγείας του πλη­θυ­σμού και η δια­σφά­λιση της απρό­σκο­πτης πρό­σβα­σής τους σε όλες τις ανα­γκαίες υπη­ρε­σίες.

Περι­φε­ρειακά δίκτυα

Ειδι­κό­τερα, όπως ανα­φέ­ρε­ται στο σχέδιο νόμου, το ΕΔΥΨΥ διαρ­θρώ­νε­ται σε περι­φε­ρειακά δίκτυα υπη­ρε­σιών Ψυχικής Υγείας (ΠεΔΥΨΥ), τα οποία λει­τουρ­γούν στις κατά τόπους αρμό­διες διοι­κή­σεις Υγειο­νο­μι­κών Περι­φε­ρειών, όπου ορί­ζε­ται υπο­διοι­κη­τής ψυχικής υγείας, ο οποίος μεταξύ άλλων συντο­νί­ζει τις υπη­ρε­σίες και υλο­ποιεί την εθνική πολι­τική ψυχικής υγείας. Κάθε περι­φε­ρειακό δίκτυο απο­τε­λεί­ται από τις μονάδες ψυχικής υγείας του δημό­σιου τομέα (ΨΝΑ, ΨΝΘ, ψυχια­τρι­κοί τομείς των γενικών νοσο­κο­μείων ΕΣΥ, τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας κ.ά.) που λει­τουρ­γούν εντός των ορίων της οικείας Υγειο­νο­μι­κής Περι­φέ­ρειας (ΥΠΕ), και παρέ­χουν υπη­ρε­σίες ψυχικής υγείας σε άτομα με ψυχικές δια­τα­ρα­χές που κατοι­κούν ή δια­μέ­νουν στην περιοχή αρμο­διό­τη­τας της οικείας ΥΠΕ, με την εξαί­ρεση επεί­γου­σας ανάγκης (φυσικές κατα­στρο­φές, παν­δη­μίες κ.ά.), και απου­σίας ανά­λο­γης μονάδας ψυχικής υγείας στην περιοχή που ο ασθενής δια­μέ­νει.

Στο ΕΔΥΨΥ εντάσ­σο­νται επίσης το Ψυχια­τρείο Κρα­του­μέ­νων Κορυ­δαλ­λού και το Ψυχια­τρικό Τμήμα Γυναι­κών του Σωφρο­νι­στι­κού Κατα­στή­μα­τος Ελεώνα. Το προ­σω­πικό των μονάδων ψυχικής υγείας που εντάσ­σο­νται στο ΕΔΥΨΥ μετα­φέ­ρε­ται αυτο­δι­καίως και με την ίδια σχέση εργα­σίας στις Διοι­κή­σεις Υγειο­νο­μι­κών Περι­φε­ρειών. Το Δρο­μο­κα­ΐ­τειο, εφεξής δια­συν­δέ­ε­ται με τις δομές παροχής υπη­ρε­σιών ψυχικής υγείας της οικείας ΔΥΠΕ, όπως θα ισχύσει και για το Αιγι­νή­τειο νοσο­κο­μείο. Για την καλύ­τερη και απο­τε­λε­σμα­τική λει­τουρ­γία του ΕΔΥΨΥ συστή­νε­ται στο υπουρ­γείο Υγείας πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα επι­δη­μιο­λο­γι­κής υπο­στή­ρι­ξης, το οποίο σε πραγ­μα­τικό χρόνο παρα­κο­λου­θεί τη λει­τουρ­γία των μονάδων ψυχικής υγείας, ιδίως την πλη­ρό­τητά τους, τις δια­θέ­σι­μες κλίνες, τα ραντε­βού των ασθενών εντός του δικτύου.

Κάλυψη αναγκών

Οπως ανα­φέ­ρε­ται στην αιτιο­λο­γική έκθεση, το προ­τει­νό­μενο σύστημα οργά­νω­σης των υπη­ρε­σιών ψυχικής υγείας ανα­μέ­νε­ται να οδη­γή­σει στην κάλυψη όλων των αναγκών των ατόμων που θα αντι­με­τω­πί­σουν προ­κλή­σεις στην ψυχική τους υγεία, τη βελ­τί­ωση της διά­χυ­σης των δια­θέ­σι­μων δωρεάν παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών, τη μείωση του χρόνου ανα­μο­νών για την πρό­σβαση στις ανα­γκαίες υπη­ρε­σίες ψυχικής υγείας, τη μείωση των νοση­λειών, ιδίως των ακού­σιων, την έγκαιρη ανί­χνευση των νέων ασθενών και τη στο­χευ­μένη κατεύ­θυνσή τους σε ποιο­τι­κές υπη­ρε­σίες.

Στο ίδιο σχέδιο νόμου περι­γρά­φε­ται και η δημιουρ­γία Εθνικού Οργα­νι­σμού Πρό­λη­ψης και Αντι­με­τώ­πι­σης Εξαρ­τή­σεων (ΕΟΠΑΕ) στον οποίο εντάσ­σο­νται όλοι οι οργα­νι­σμοί, φορείς και προ­γράμ­ματα θερα­πείας των εξαρ­τή­σεων του δημό­σιου τομέα. Σύμφωνα με το υπουρ­γείο, η παροχή όλων των δια­θέ­σι­μων επι­λο­γών απε­ξάρ­τη­σης και απο­το­ξί­νω­σης από έναν φορέα, με παράλ­ληλη δια­τή­ρηση του θερα­πευ­τι­κού πλου­ρα­λι­σμού, συμ­βάλ­λει στη μείωση του χρόνου ανα­μο­νής για ένταξη των εξαρ­τη­μέ­νων ατόμων στα ανα­γκαία θερα­πευ­τικά προ­γράμ­ματα, στην άμεση εναλ­λαγή και συν­δυα­σμό των δια­θέ­σι­μων θερα­πευ­τι­κών μεθόδων και προ­γραμ­μά­των για τον κάθε εξαρ­τη­μένο και επο­μέ­νως στην απο­τροπή ανε­πι­θύ­μη­των δια­λειμ­μά­των μεταξύ των δια­φό­ρων προ­γραμ­μά­των.

Συγκέ­ντρωση των δομών

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, ο ΕΟΠΑΕ ιδρύ­ε­ται ως ΝΠΙΔ και σε αυτόν εντάσ­σο­νται το σύνολο των δομών του ΟΚΑΝΑ, του ΚΕΘΕΑ, το «18ΑΝΩ» και η μονάδα απε­ξάρ­τη­σης από το αλκοόλ του ΨΝΑ, τα προ­γράμ­ματα ΑΡΓΩ, ΙΑΝΟΣ και η μονάδα απε­ξάρ­τη­σης από αλκοόλ, φάρμακα και τυχερά παι­χνί­δια του ΨΝΘ, και οι μονάδες απε­ξάρ­τη­σης του νοσο­κο­μείου Ιωαν­νί­νων Χατζη­κώ­στα και του νοσο­κο­μείου Κέρ­κυ­ρας. Ο ΕΟΠΑΕ συμ­βάλ­λει στον σχε­δια­σμό, την προ­ώ­θηση και την υλο­ποί­ηση της εθνικής πολι­τι­κής για την ολι­στική αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος των εξαρ­τή­σεων, επο­πτεύ­ε­ται από το υπουρ­γείο Υγείας και παρέχει δωρεάν υπη­ρε­σίες σε όλο τον πλη­θυ­σμό. Με την έναρξη λει­τουρ­γίας του, το προ­σω­πικό που υπη­ρε­τεί στον ΟΚΑΝΑ και το ΚΕΘΕΑ, μετα­φέ­ρε­ται αυτο­δι­καίως στον ΕΟΠΑΕ με την ίδια σχέση εργα­σίας και δια­τη­ρώ­ντας τα εργα­σιακά του δικαιώ­ματα. Το μόνιμο προ­σω­πικό που υπη­ρε­τεί στα προ­γράμ­ματα των δημό­σιων νοσο­κο­μείων που εντάσ­σο­νται στον νέο οργα­νι­σμό δύναται να απο­σπα­σθεί στον ΕΟΠΑΕ.

Πηγή kathimerini.gr