Αναγνωρίστηκε η κυριότητα της Ιεράς Μονής Ταξιάρχου Μιχαήλ του Ρουκουνιώτη Σύμης επί 27 ακινήτων που καταχωρήθηκαν ως δασικά

Για ακίνητα της μεγάλης και ιστο­ρι­κής Ιεράς Μονής του Ρου­κου­νώτη Σύμης, τα οποία στο νεοϊ­δρυ­θέν Κτη­μα­το­λό­γιο Σύμης κατα­γρά­φη­καν ως “αγνώ­στου”, εκδό­θηκε η υπ. αρ. 142/2024 απόφαση του Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου με επι­πλέον κατα­λυ­τι­κές και βαρυ­σή­μα­ντες για τη νομο­λο­γία ανα­φο­ρές, πέρα από το ζήτημα ότι στα επί Οθω­μα­νών μη δορυά­λωτα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου (πλην Ρόδου και Κω) δεν υπήρξαν δημό­σιες γαίες, όπως έχει κριθεί σύμφωνα και με την απόφαση αρ. 458/2016 του Αρείου Πάγου για τις νησίδες των Σεσκλιών της Ιεράς Μονής Πανορ­μίτη.

Συγκε­κρι­μένα, η υπ. αρ. 142/2024 απόφαση του Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου θεμε­λιώ­νε­ται και στις από το 2021 μετα­βο­λές των δια­τά­ξεων της δασικής νομο­θε­σίας που βάσει της από­φα­σης για τα Σεσκλιά επα­κο­λού­θη­σαν.

Με απόφαση του Μονο­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου δικαιώ­θηκε η Ιερά Μονή Ταξιάρ­χου Μιχαήλ του Ρου­κου­νιώτη Σύμης και ανα­γνω­ρί­στηκε η κυριό­τητά της επί 27 ακι­νή­των της τα οποία κατα­χω­ρή­θη­καν ως δασικά στο Ελλη­νικό Δημόσιο.

Eιδικότερα σύμφωνα με τις από το 2021 μετα­βο­λές των δια­τά­ξεων της δασικής νομο­θε­σίας για τα – πλην Ρόδου και Κω νησιά της Δωδε­κα­νή­σου, δεν ισχύει πλέον το επί δασών και δασικών εκτά­σεων τεκ­μή­ριο κυριό­τη­τας του Δημο­σίου και μεταξύ άλλων δεν δικαιού­ται να ασκεί ένδικα μέσα όπου δεν έχει τίτλους κυριό­τη­τας.

Πιο συγκε­κρι­μένα, το Μονο­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου επι­λή­φθηκε εφέσεως που άσκησε η «Ιερά Μονή Ταξιάρ­χου Μιχαήλ του Ρου­κου­νιώτη», που παρα­στά­θηκε διά του πλη­ρε­ξού­σιου δικη­γό­ρου κ. Θεό­δω­ρου Παπα­γε­ωρ­γίου κατά του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου.

Εκρινε πως, στα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου, πλην της Ρόδου και της Κω (όπως είναι η Σύμη, Κάρ­πα­θος, Πάτμος, Χάλκη, Μεγίστη κλπ), που δεν ήταν «δορυά­λωτα», δηλαδή δεν είχαν κατα­κτη­θεί με τα όπλα, ο Τούρκος κατα­κτη­τής Σου­λε­ΐ­μάν ο Μεγα­λο­πρε­πής, όχι μόνο δεν δήμευσε γη, αλλά παρα­χώ­ρησε δικαιώ­ματα, με απο­τέ­λε­σμα όλα ανε­ξαι­ρέ­τως τα κτήματα που κατεί­χαν, νέμο­νταν και εξου­σί­α­ζαν από τότε οι κάτοι­κοι των νησιών αυτών να ανήκουν στους ιδιο­κτή­τες τους (στις ιδιο­κτη­σίες τους) ως «γαίες μούλκ».

Ανα­φέ­ρε­ται η ίδια απόφαση πως καθιε­ρώ­θηκε νομο­θε­τικά η μόνη και ορθή ερμη­νευ­τική άποψη για τη νομική θέση των δασών και των εν γένει δασικών εκτά­σεων στις περι­φέ­ρειες, κατά την οποία το Ελλη­νικό Δημόσιο δεν έχει δικαί­ωμα στα δάση και τις εν γένει δασικές εκτά­σεις, μεταξύ άλλων, και στη Δωδε­κά­νησο και δεν ισχύει στην περί­πτωση αυτή το τεκ­μή­ριο κυριό­τη­τας του Δημο­σίου επί των δασών που προ­βλέ­πε­ται στο από 16-11-1836 β.δ. «περί ιδιω­τι­κών δασών», με απο­τέ­λε­σμα, προ­κει­μέ­νου περί δασών που βρί­σκο­νται στη Δωδε­κά­νησο μόνη η επί­κληση από το Δημόσιο και από­δειξη της δασικής μορφής της διεκ­δι­κού­με­νης έκτασης να μην αρκεί για τη θεμε­λί­ωση του δικαιώ­μα­τος κυριό­τη­τάς του σ` αυτήν, αλλά πρέπει το Δημόσιο σε κάθε συγκε­κρι­μένη περί­πτωση να επι­κα­λεί­ται και απο­δει­κνύει ότι έγινε κύριο με οποιον­δή­ποτε τρόπο.

Τονί­ζε­ται πως, η ορθή αυτή ερμη­νευ­τική άποψη επι­βε­βαιώ­νε­ται και από την πρό­σφατη νομο­θε­τική ρύθμιση του άρθρου 10 παρ. 1 περ. IV του ν. 3208/2003 (που προ­στέ­θηκε με το άρθρο 152 του Ν. 4819/2021), σύμφωνα με την οποία το Δημόσιο δεν προ­βάλ­λει δικαιώ­ματα κυριό­τη­τας σε δάση, δασικές εκτά­σεις και στις εκτά­σεις των περι­πτώ­σεων α` και β` της παρα­γρά­φου 5 του άρθρου 3 του ως άνω νόμου που περι­λαμ­βά­νο­νται σε περιο­χές του δευ­τέ­ρου εδαφίου του άρθρου 62 του Ν. 998/1979, δηλαδή και στη Δωδε­κά­νησο, για τις οποίες το Ελλη­νικό Δημόσιο δεν δια­θέ­τει τίτλους ιδιο­κτη­σίας ή άλλα επαρκή στοι­χεία από­δει­ξης της κυριό­τη­τάς του, όπως πράξεις μίσθω­σης, παρα­χώ­ρη­σης ή άλλης εκμε­τάλ­λευ­σης, αξιο­ποί­η­σης και προ­στα­σίας της έκτασης ως δημό­σιας και συγ­χρό­νως, οι διεκ­δι­κού­ντες την έκταση δια­θέ­τουν τίτλους ιδιο­κτη­σίας, οι ίδιοι ή οι δικαιο­πά­ρο­χοί τους, οι οποίοι έχουν συντα­χθεί μέχρι την 1η.7.2001 το αργό­τερο, έστω και εάν έχουν μετα­γρά­ψει μετα­γε­νέ­στερα.

Κατά ρητή δε αναφορά του προ­α­να­φερ­θέ­ντος άρθρου (10 παρ. 1 περ. IV εδ. β), εκκρε­μείς εμπράγ­μα­τες αγωγές του Δημο­σίου που αφορούν στις εν λόγω εκτά­σεις οι οποίες βασί­ζο­νται σε τίτλους ιδιο­κτη­σίας ή σε άλλα επαρκή στοι­χεία από­δει­ξης της κυριό­τη­τάς του, δεν επη­ρε­ά­ζο­νται από τη ρύθμιση του άρθρου.