Αλ. Βασιλικός, πρόεδρος Ξ.Ε.Ε.: «Για τον τουρισμό είναι η ώρα των κρίσιμων αποφάσεων»

Μόλις χθες έγινε ένα πολύ ενδια­φέ­ρον σεμι­νά­ριο για την επι­κοι­νω­νιακή δια­χεί­ριση κρίσεων σε του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς με τη συμβολή του ΞΕΕ, της ΠΟΞ και της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου. Ποιος είναι ο στόχος της πρω­το­βου­λίας;

Όσο δύσκολα χτί­ζε­ται η φήμη ενός του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού, τόσο εύκολα μπορεί να δεχθεί ισχυρό πλήγμα, αν δεν πάει καλά η δια­χεί­ριση μιας πιθανής κρίσης. Ζούμε στην εποχή των κρίσεων και οφεί­λουμε να είμαστε όσο το δυνατόν πιο έτοιμοι για την απο­τε­λε­σμα­τική αντι­με­τώ­πισή τους, σε όλα τα επίπεδα. Σκοπός του Σεμι­να­ρίου είναι η εκπαί­δευση των αρμό­διων στε­λε­χών στην Επι­κοι­νω­νιακή Δια­χεί­ριση μιας πιθανής κρίσης στον προ­ο­ρι­σμό και η ανά­δειξη τόσο της ανάγκης ύπαρξης συγκε­κρι­μέ­νων υπο­δο­μών και δια­δι­κα­σιών επι­κοι­νω­νίας, όσο και της κομ­βι­κής σημα­σίας που έχει ο συντο­νι­σμός των μηνυ­μά­των που εκπέ­μπουν κατά τη διάρ­κεια μιας κρίσης όλοι οι εμπλε­κό­με­νοι για τη θωρά­κιση της φήμης του προ­ο­ρι­σμού. Η και­νο­το­μία του συγκε­κρι­μέ­νου δια­δρα­στι­κού σεμι­να­ρίου, με τη συμ­με­τοχή κατα­ξιω­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τιών του χώρου της επι­κοι­νω­νίας, έγκει­ται στο ότι χρη­σι­μο­ποιεί τη δύναμη της εικόνας για την προ­σο­μοί­ωση των πραγ­μα­τι­κών συν­θη­κών της κρίσης, μεγι­στο­ποιώ­ντας έτσι τα εκπαι­δευ­τικά οφέλη για τους συμ­με­τέ­χο­ντες. Το οπτι­κο­α­κου­στικό υλικό που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε, παρήχθη ειδικά για τους σκοπούς αυτής της εκπαί­δευ­σης κατ’ εντολή της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων, με χορηγία του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος. Στη συνέ­χεια το υλικό αυτό απο­τέ­λεσε δωρεά στην Ένωση Περι­φε­ρειών Ελλάδος, ώστε κάθε Περι­φέ­ρεια να το αξιο­ποι­ή­σει όσο καλύ­τερα μπορεί και χαι­ρό­μα­στε που η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου είναι για άλλη μια φορά πρω­το­πό­ρος.

Η Κλι­μα­τική Κρίση απο­τέ­λεσε και το αντι­κεί­μενο του Φόρουμ της Ρόδου που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις αρχές Απρι­λίου με την παρου­σία του πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη. Ποιος ήταν ο αντί­κτυ­πος της Δια­κή­ρυ­ξης που υπε­γράφη;

Η Κλι­μα­τική Κρίση είναι εδώ και μας δοκι­μά­ζει όλους. Ασφαλώς και τον του­ρι­σμό. Η HOTREC πήρε την πρω­το­βου­λία αυτής της μεγάλης πανευ­ρω­παϊ­κής συνά­ντη­σης με όλους τους εκπρο­σώ­πους των κορυ­φαίων ευρω­παϊ­κών Ενώσεων του του­ρι­σμού και την υπο­γραφή της Κοινής Δια­κή­ρυ­ξης της Ρόδου. Δείξαμε πως ο ιδιω­τι­κός τομέας είναι πρω­το­πό­ρος στην αντι­με­τώ­πιση των παγκό­σμιων προ­κλή­σεων και εκφρά­σαμε η βούληση για μια ολο­κλη­ρω­μένη κοινή ευρω­παϊκή απά­ντηση στην παγκό­σμια πρό­κληση του κλί­μα­τος. Προ­κλή­σεις τέτοιου μεγέ­θους όπως η Κλι­μα­τική Απειλή δεν έχουν εθνικά σύνορα και ξεπερ­νάνε το παρα­δο­σιακό μοντέλο παγκό­σμιας δια­κυ­βέρ­νη­σης μέσω των διεθνών οργα­νι­σμών. Δεν μπορούν να δοθούν λύσεις χωρίς τη συνερ­γα­σία επι­χει­ρή­σεων και Κράτους. Κι αυτό ακριβώς είναι το σημα­ντικό μήνυμα αυτής της Δια­κή­ρυ­ξης. Ασφαλώς δεν ήταν τυχαίο που αυτή η συνά­ντηση πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στη Ρόδο που δοκι­μά­στηκε από τη μεγάλη πυρ­κα­γιά το περσινό καλο­καίρι και αντα­πε­ξήλθε υπο­δειγ­μα­τικά. Θέλω και από εδώ να ευχα­ρι­στήσω τον περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργο Χατζη­μάρκο, ο οποίος από την πρώτη στιγμή αγκά­λιασε και στήριξε αυτή την πρω­το­βου­λία, απο­δει­κνύ­ο­ντας μέσα και από αυτή τη συνερ­γα­σία πως όταν ενώ­νουμε δυνά­μεις το απο­τέ­λε­σμα είναι πάντα θετικό.

Ποια θα λέγατε ότι είναι η μεγα­λύ­τερη πρό­κληση για τον του­ρι­σμό και τον ξενο­δο­χειακό κλάδο; Ποιες οι βασικές προ­τε­ραιό­τη­τες του ΞΕΕ (ως θεσμο­θε­τη­μέ­νος Σύμ­βου­λος της Πολι­τείας σε θέματα Του­ρι­σμού αλλά και ο συν­δε­τι­κός κρίκος των ξενο­δο­χείων της χώρας);

Η μεγάλη πρό­κληση είναι να δώσουμε τις σωστές απα­ντή­σεις στα μεγάλα ζητού­μενα πως θα μας πάνε μπροστά. Στην κορυφή είναι η ενί­σχυση των υπο­δο­μών της χώρας. Λιμάνια, δρόμοι, αερο­δρό­μια είναι ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της του­ρι­στι­κής εμπει­ρίας αλλά έχουν και καθο­ρι­στική σημασία για τους πολίτες της χώρας. Ειδικά για μια κατ’ εξοχήν νησιω­τική χώρα όπως η Ελλάδα οι υπο­δο­μές αυτές πέρα από την αυτο­νό­ητη σημασία τους για τον του­ρι­σμό συνι­στούν παρά­γο­ντα τοπικής ανά­πτυ­ξης και κοι­νω­νι­κής συνοχής. Η δεύτερη πρό­κληση αφορά στην βιώσιμη του­ρι­στική ανά­πτυξη. Το περι­βάλ­λον και ο φυσικός μας πλούτος πρέπει να τύχουν απο­τε­λε­σμα­τι­κής δια­χεί­ρι­σης με όρους βιω­σι­μό­τη­τας και σε ένα ευρύ φάσμα ζητη­μά­των, από τη μη χρήση πλα­στι­κών μέχρι τα συστή­ματα απο­κο­μι­δής των απορ­ριμ­μά­των και την ανα­κύ­κλωση. Το σημα­ντικό είναι πως έχει συνει­δη­το­ποι­η­θεί απ’ όλους πως πρέπει να δρά­σουμε σήμερα για να εξα­σφα­λί­σουμε ένα βιώσιμο αύριο. Το απο­δει­κνύει και η μεγάλη πρω­το­βου­λία του “The Rhodes Co-Lab” με στόχο να ανα­δει­χθεί η Ρόδος στον πρώτο βιώσιμο του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό παγκο­σμίως και να απο­τε­λέ­σει παγκό­σμιο πρότυπο βιω­σι­μό­τη­τας. Αυτή η συνει­δη­το­ποί­ηση καθο­δη­γεί και τα βήματα του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου μέσω της τεχνο­λο­γι­κής και ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης και μάλιστα το ΞΕΕ, σε συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, επε­ξερ­γά­ζε­ται αυτό το διά­στημα ένα νέο σύστημα κατά­τα­ξης των ξενο­δο­χείων με βάση τις αρχές της βιω­σι­μό­τη­τας και είμαστε βέβαιοι πως θα φέρει θετικά απο­τε­λέ­σματα. Γι’ αυτό και έχουμε τονίσει σε ευρω­παϊκό επίπεδο μέσω της HOTREC την ανάγκη να υπάρχει ειδική χρη­μα­το­δο­τική γραμμή για τον του­ρι­σμό αλλά και να θεσπι­στεί η θέση Επι­τρό­που Του­ρι­σμού. Πόροι και πολι­τι­κές είναι τα προ­α­παι­τού­μενα για να κινη­θούμε γρήγορα προς τον βιώσιμο του­ρι­σμό, χωρίς να μένει κανένας πίσω.

Η έλλειψη ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού στον του­ρι­σμό απο­τε­λεί προ­φα­νώς παγκό­σμιο φαι­νό­μενο. Πώς μπορεί να αντι­με­τω­πι­σθεί απο­τε­λε­σμα­τικά το ζήτημα στη χώρα μας;

Υπάρ­χουν δύο σοβαρές ανα­γκαιό­τη­τες. Η πρώτη είναι πως πρέπει να κατα­λά­βουμε όλοι πως ο του­ρι­σμός δίνει αξία στη χώρα μας και δεν είναι μια δουλειά δεύ­τε­ρης δια­λο­γής.

Είναι καιρός πλέον να ξεπε­ρά­σουμε το σύν­δρομο των γκαρ­σο­νιών της Ευρώπης και να δώσουμε διε­ξό­δους απα­σχό­λη­σης εκεί που πραγ­μα­τικά δια­θέ­τουμε συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα και παρά­γε­ται εθνικός πλούτος. Η δεύτερη ανα­γκαιό­τητα είναι να συνει­δη­το­ποι­η­θεί ότι ο του­ρι­σμός περι­λαμ­βά­νει ένα ευρύ φάσμα επαγ­γελ­μά­των που όχι μόνον δεν είναι ευκαι­ριακά, αλλά προ­σφέ­ρουν το σταθερό έδαφος για μια πραγ­μα­τικά επι­τυ­χη­μένη επαγ­γελ­μα­τική στα­διο­δρο­μία. Αντί­θετα πρέπει να συνει­δη­το­ποι­η­θεί, ειδικά από τις νέες γενιές, πως ο του­ρι­σμός περι­λαμ­βά­νει ένα ευρύ φάσμα επαγ­γελ­μά­των που όχι μόνον δεν είναι ευκαι­ριακά αλλά προ­σφέ­ρουν τη σταθερή βάση για μια πραγ­μα­τικά επι­τυ­χη­μένη επαγ­γελ­μα­τική στα­διο­δρο­μία. Σε αυτή την κατεύ­θυνση ανα­πτύ­χθηκε η πετυ­χη­μένη πρω­το­βου­λία του ΞΕΕ να δημιουρ­γή­σει το πρό­γραμμα «Φιλο­ξε­νία μου» που θα διδά­σκε­ται πλέον για τρίτη χρονιά στα δημο­τικά σχολεία στο πλαίσιο των Εργα­στη­ρίων Δεξιο­τή­των, με σκοπό να έρθουν τα παιδιά σε μια πρώτη επαφή με την έννοια της Φιλο­ξε­νίας. Ήδη το πρό­γραμμα αυτό έχει κερ­δί­σει το ενδια­φέ­ρον και από άλλους Ευρω­παί­ους συνα­δέλ­φους μας, οι οποίοι θέλουν να το προ­ω­θή­σουν και στο δικό τους εκπαι­δευ­τικό σύστημα. Επι­πλέον, συνε­χί­ζουμε με πρό­γραμμα επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού για τους μαθητές και τις μαθή­τριες του Λυκείου, το οποίο και θα ξεκι­νή­σει από την επόμενη σχολική χρονιά.

Κλεί­νο­ντας, πόσο αντα­γω­νι­στικό και ανθε­κτικό θα λέγατε ότι είναι το ελλη­νικό του­ρι­στικό προϊόν; Ποια βήματα πρέπει να γίνουν τα επόμενα χρόνια για την ενί­σχυση και την περαι­τέρω ενδυ­νά­μωσή του;

Πρέπει να κάνουμε ένα νοητικό ταξίδι στο μέλλον και να απα­ντή­σουμε. Τι θέλουμε να είναι – ας πάρουμε σαν παρά­δειγμα τη Ρόδο και τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου – σε 20 χρόνια; Θέλουμε να είναι απλά προ­ο­ρι­σμοί που θα ανοί­γουν τον Απρίλη και θα κλεί­νουν τον Οκτώβρη ή θέλουμε να είναι και τόποι που θα έχουν προ­σελ­κύ­σει ανθρώ­πους απ’ όλο τον κόσμο είτε για μόνιμη εγκα­τά­σταση, είτε για πολύ­μηνη παρα­μονή. Σε ένα ευρύ φάσμα κοινών και ηλικιών. Από νεαρούς “digital nomads” μέχρι συντα­ξιού­χους. Αλλά μαζί θα πρέπει να απο­φα­σί­σουμε και ποιες είναι οι υπο­δο­μές που πρέπει να υπάρ­χουν για να συμβεί κάτι τέτοιο. Από τις μετα­φο­ρι­κές συν­δέ­σεις και τις ψηφια­κές ταχύ­τη­τες μέχρι τις δομές υγείας και τη δια­χεί­ριση της καθη­με­ρι­νό­τη­τας. Για τον του­ρι­σμό είναι η ώρα των κρί­σι­μων απο­φά­σεων που θα προσ­διο­ρί­σουν την κατεύ­θυνσή του ανά προ­ο­ρι­σμό για τα επόμενα χρόνια. Αυτή είναι η συζή­τηση που πρέπει να κάνουμε με το βλέμμα στραμ­μένο όχι στις επι­τυ­χίες του παρελ­θό­ντος αλλά στις επι­τυ­χίες του μέλ­λο­ντος. Τα κρι­τή­ρια της επι­τυ­χίας αλλά­ζουν από ποσο­τικά σε ποιο­τικά. Αυτό σημαί­νει ισόρ­ροπη ανά­πτυξη, δια­φύ­λαξη της αυθε­ντι­κό­τη­τας, προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και της παρά­δο­σης, ανά­δειξη των τοπικών προ­ϊ­ό­ντων και της σημα­σίας τους στη μεσο­γειακή δια­τροφή μέσα από τον γαστρο­νο­μικό πλούτο μας. Αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει μια ολο­κλη­ρω­μένη και συνε­κτική στρα­τη­γική για κάθε προ­ο­ρι­σμό. Με ποιο­τι­κούς όρους και με σαφείς στόχους βιω­σι­μό­τη­τας έτσι ώστε να δια­μορ­φώ­σουμε μια εμπει­ρία φιλο­ξε­νίας δια­φο­ρο­ποι­η­μένη, με ταυ­τό­τητα και με υψηλή προ­στι­θέ­μενη αξία στην παγκό­σμια αγορά. Η φιλο­ξε­νία δεν είναι απλά η αγορά κάποιου προ­ϊ­ό­ντος, είναι μια εμπει­ρία. Σε αυτή τη σύγ­χρονη τάση, πρέπει κάθε προ­ο­ρι­σμός – με σχέδιο, επεν­δύ­σεις και πολλή δουλειά – να δώσει τη δική του απά­ντηση.