Αισιοδοξία για νέα άνοδο στον τουρισμό – Γιατί το 2024 εξελίσσεται σε χρονιά ορόσημο

Ο δείκτης μελ­λο­ντι­κής ζήτησης των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων βρί­σκε­ται σε ιστο­ρικά υψηλά επίπεδα, με την αισιο­δο­ξία να απο­τυ­πώ­νε­ται σε ρεκόρ καθαρών προ­σλή­ψεων για το διά­στημα Φεβρουά­ριος – Απρί­λιος (+98 χιλ. έναντι +90 χιλ. το 2023).

Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός το 2024 μπορεί να επα­να­λά­βει την περσινή επι­τυ­χία, έχοντας ήδη μια δυνα­μική εκκί­νηση χρονιάς (+24% στις αφίξεις του 1ου τρι­μή­νου, έναντι 2023) και θετι­κούς οιωνούς για τη συνέ­χεια από σχεδόν το σύνολο των πρό­δρο­μων δεικτών.

Σύμφωνα με μελέτη της Εθνικής Τρά­πε­ζας, ο δείκτης μελ­λο­ντι­κής ζήτησης των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων βρί­σκε­ται σε ιστο­ρικά υψηλά επίπεδα, με την αισιο­δο­ξία να απο­τυ­πώ­νε­ται σε ρεκόρ καθαρών προ­σλή­ψεων για το διά­στημα Φεβρουά­ριος – Απρί­λιος (+98 χιλ. έναντι +90 χιλ. το 2023).

Παράλ­ληλα, η αερο­πο­ρική κίνηση εξω­τε­ρι­κού σε σχέση με τα μεγέθη 2023 κατα­γρά­φει:

άνοδο στις εαρινές αφίξεις εξω­τε­ρι­κού (της τάξης του 20%), καλ­λιερ­γώ­ντας προσ­δο­κίες για μείωση της επο­χι­κό­τη­τας

αύξηση στις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες θέσεις της περιό­δου Ιούνιος – Οκτώ­βριος (+8%)

ισχυρή ζήτηση από ανε­ξάρ­τη­τους του­ρί­στες (+14% στις μέχρι τώρα κρα­τή­σεις).

Η Εθνική Τράπεζα πιστεύει ότι το 2024 μπορεί να επι­τύ­χει νέα ρεκόρ, με αφίξεις της τάξης των 35 εκατ. του­ρι­στών (+7% έναντι του 2023) και βελ­τιω­μένα έσοδα ανά του­ρί­στα, οδη­γώ­ντας έτσι σε εισπρά­ξεις της τάξης των €22 δισ. (+10% έναντι του 2023) και ενί­σχυση μερι­δίου στη μεσο­γειακή αγορά. Στο σημείο αυτό θα ήταν παρά­λειψη να μην υπο­γραμ­μί­σουμε το μεγάλο εύρος από­κλι­σης γύρω από το βασικό μας σενάριο (κυρίως προς τα κάτω), λόγω υψηλής γεω­πο­λι­τι­κής και κλι­μα­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας καθώς και πιθανών ανα­τα­ρά­ξεων από τη χρε­ο­κο­πία της FTITouristik.

Σε αυτό το κομβικό σημείο, η Εθνική Τράπεζα, μέσω της έρευνας πεδίου σε 200 ξενο­δο­χεία που διε­ξή­γαγε για 2η συνε­χό­μενη χρονιά, επι­χει­ρεί να δια­γνώ­σει την οπτική των επι­χει­ρή­σεων του κλάδου. Κατ’ αρχάς, ως πρώτο απο­τέ­λε­σμα επι­βε­βαιώ­νουμε ότι οι προσ­δο­κίες ζήτησης των ξενο­δο­χείων για το 2024 συνά­δουν σε μεγάλο βαθμό με τις δικές μας εκτι­μή­σεις. Ωστόσο, ο κλάδος συνε­χί­ζει να αντι­με­τω­πί­ζει πρό­βλημα προ­σω­πι­κού, με το 80% του τομέα να δηλώνει αντι­μέ­τωπο με αριθμό κενών θέσεων ίδιο ή μεγα­λύ­τερο του 2023. Στη συνέ­χεια, στρε­φό­με­νοι σε πιο μεσο­πρό­θε­σμη βάση και εμβα­θύ­νο­ντας στα ευρή­ματα της έρευνας, δια­πι­στώ­νε­ται ότι:

Τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία σε μεγάλο βαθμό αντι­λαμ­βά­νο­νται τις τρέ­χου­σες προ­κλή­σεις βιω­σι­μό­τη­τας και εμφα­νί­ζο­νται συνει­δητο ποι­η­μένα για την αμε­σό­τητα των κιν­δύ­νων που απορ­ρέ­ουν από την κλι­μα­τική αλλαγή και τη σταθερά υψηλή επο­χι­κό­τητα του αυξα­νό­με­νου όγκου του­ρι­στών. Συγκε­κρι­μένα, το 84% του τομέα θεωρεί ότι πεδία που δεν έχουν αξιο­ποι­η­θεί πλήρως (όπως πολι­τι­σμός και γαστρο­νο­μία) θα προ­σέ­θε­ταν αξία στον ελλη­νικό του­ρι­σμό, διευ­ρύ­νο­ντας τα όρια των δρα­στη­ριο­τή­των – εμπει­ριών για τους του­ρί­στες πέρα από το παρα­δο­σιακό «θάλασσα και ήλιος».

Προ­χω­ρώ­ντας από τα λόγια στις πράξεις, τα ⅘ του κλάδου προ­τάσ­σουν εναλ­λα­κτι­κές στρα­τη­γι­κές, με στόχο τη μείωση της επο­χι­κό­τη­τας και την ενί­σχυση των εσόδων ανά άφιξη. Υπό αυτή την οπτική, ένα όλο και μεγα­λύ­τερο κομμάτι του τομέα αντι­λαμ­βά­νε­ται τη σημασία των υπο­δο­μών ως κρί­σι­μου κατα­λύτη για την επιτυχή εξέλιξη των επι­χει­ρη­μα­τι­κών του σχεδίων (49%, από 30% το 2023). Συνο­ψί­ζο­ντας, το 2024 φαί­νε­ται να έχει όλα τα εχέγγυα για να εξε­λι­χθεί όχι μόνο σε νέο έτος ορόσημο για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, αλλά παράλ­ληλα να απο­τε­λέ­σει την αφε­τη­ρία για μια πορεία βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης για τον κλάδο. Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός το 2024 δείχνει ότι έχει τα εχέγγυα να επα­να­λά­βει την περσινή επι­τυ­χία, έχοντας (i) μια δυνα­μική εκκί­νηση χρονιάς (+24% στις αφίξεις του 1ου τρι­μή­νου) σε συν­δυα­σμό με (ii) θετικά στοι­χεία για σχεδόν το σύνολο των πρό­δρο­μων δεικτών:

O δείκτης μελ­λο­ντι­κής ζήτησης βρί­σκε­ται σε ιστο­ρικά υψηλά επίπεδα. Συγκε­κρι­μένα, οι έλληνες ξενο­δό­χοι εμφα­νί­ζο­νται σημα­ντικά πιο αισιό­δο­ξοι από τους αντα­γω­νι­στές τους στη Μεσό­γειο, σε μια επα­νά­ληψη της εικόνας του 2023 που οδήγησε σε ενί­σχυση του απο­τυ­πώ­μα­τος του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού στη μεσο­γειακή αγορά (16,9% από 16,8% το 2019, σε όρους δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων αλλο­δα­πών σε κατα­λύ­ματα).

Η αισιο­δο­ξία αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται στο ισο­ζύ­γιο καθαρών προ­σλή­ψεων στα ξενο­δο­χεία, σημειώ­νο­ντας νέο ρεκόρ το διά­στημα Φεβρουά­ριος – Απρί­λιος (+98 από +90 χιλ. το 2023).

Η αερο­πο­ρική κίνηση κατα­γρά­φει:

άνοδο στις εαρινές αφίξεις εξω­τε­ρι­κού (της τάξης του 20%, μετά τον δυνα­μικό χειμώνα), καλ­λιερ­γώ­ντας προσ­δο­κίες για μείωση της επο­χι­κό­τη­τας,

αύξηση στις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες θέσεις (+8%) της περιό­δου Ιούνιος – Οκτώ­βριος

ισχυρή ζήτηση από ανε­ξάρ­τη­τους του­ρί­στες, με αύξηση 14% στις έως τώρα κρα­τή­σεις του 2024, έναντι +10% για τους αντα­γω­νι­στές στη μεσο­γειακή αγορά.

O δείκτης οικο­νο­μι­κού κλί­μα­τος στις βασικές αγορές προ­σεγ­γί­ζει τον μακρο­πρό­θε­σμο μέσο όρο του, με τη διάθεση των Ευρω­παίων για ταξίδια ανα­ψυ­χής κατά τη θερινή περίοδο να εμφα­νί­ζε­ται ενι­σχυ­μένη (74% έναντι 69%).

Σε αυτό το πλαίσιο, εκτι­μούμε ότι το 2024 μπορεί να εξε­λι­χθεί σε ένα νέο έτος – ορόσημο για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, με αφίξεις της τάξης των 35 εκατ. του­ρι­στών (+7% έναντι του 2023) και βελ­τιω­μένα έσοδα ανά του­ρί­στα, οδη­γώ­ντας σε εισπρά­ξεις 5 της τάξης των €22 δισ.(+10% έναντι του 2023) και ενί­σχυση μερι­δίου στη μεσο­γειακή αγορά. Στο σημείο αυτό θα ήταν παρά­λειψη να μην υπο­γραμ­μί­σουμε το μεγάλο εύρος από­κλι­σης γύρω από το βασικό μας σενάριο (κυρίως προς τα κάτω), λόγω υψηλής γεω­πο­λι­τι­κής και κλι­μα­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας καθώς και πιθανών ανα­τα­ρά­ξεων από τη χρε­ο­κο­πία της FTI Touristik.

Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός έκανε ένα δυνα­μικό ξεκί­νημα της χρονιάς κατά τη χει­με­ρινή περίοδο του 2024 (Δεκέμ­βριος 2023 – Φεβρουά­ριος 2024), κατα­γρά­φο­ντας σε ετήσια βάση αύξηση 24% στις διε­θνείς αφίξεις και 23% στις εισπρά­ξεις (σε απο­πλη­θω­ρι­σμέ­νους όρους). Οι βασικές αγορές που πρω­το­στά­τη­σαν στην ενί­σχυση των μεγεθών του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού κατά τη χει­με­ρινή περίοδο του 2024 είναι η Γερ­μα­νία και οι ΗΠΑ συνει­σφέ­ρο­ντας περισ­σό­τερο από το ¼ της αύξησης, ενώ οι δευ­τε­ρεύ­ου­σες αγορές της ΕΕ συνει­σέ­φε­ραν τα ⅗ της ανόδου (ανε­βά­ζο­ντας το μερίδιό τους σε 36% από 30% το 2023).

Θετικός ήταν ο αντί­κτυ­πος στις πωλή­σεις των ξενο­δο­χείων – με την αύξηση ωστόσο να είναι κάπως πιο περιο­ρι­σμένη (13%, σε απο­πλη­θω­ρι­σμέ­νους όρους) καθώς η εγχώρια ζήτηση παρα­μέ­νει κυρί­αρχη αε αυτή την εποχή του χρόνου. Ειδι­κό­τερα, το σύνολο των επι­μέ­ρους περιο­χών κατά­φερε να ξεπε­ρά­σει τις επι­δό­σεις του 2023 (με τους νησιω­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς να ξεχω­ρί­ζουν θετι­κό­τερα με αύξηση +25%).

Ωστόσο, στο σημείο αυτό είναι σημα­ντικό να σημειώ­σουμε ότι ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός κατά­φερε να ακο­λου­θή­σει μερικώς την κάθετη άνοδο της μεσο­γεια­κής αγοράς, με απο­τέ­λε­σμα το μερίδιό του να υπο­χω­ρή­σει ελαφρώς (σε 2,4% από 2,7% το 2023). Η εικόνα αυτή απο­τε­λεί συνέ­χεια των επι­δό­σεων των υπο­λοί­πων χαμηλής ζήτησης περιό­δων, κατά τις οποίες ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός επέ­δειξε απώλεια μερι­δίων έναντι του μεσο­γεια­κού αντα­γω­νι­σμού.

Εστιά­ζο­ντας στην αγορά των αλλο­δα­πών του­ρι­στών κατά τη χει­με­ρινή περίοδο, δια­πι­στώ­νουμε ότι τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία υστε­ρούν δια­χρο­νικά στον αριθμό των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων ανά άφιξη (2,5 ημέρες έναντι 3,8 κατά μέσο όρο στις λοιπές μεσο­γεια­κές χώρες). Το πεδίο αυτό θα μπο­ρούσε δυνη­τικά να προ­σφέ­ρει μερικές «εύκολες νίκες» για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, καθώς η αύξηση των ημερών δια­μο­νής θα μπο­ρούσε να προ­σθέ­σει 1,2 ποσο­στιαίες μονάδες στο χει­με­ρινό μας μερίδιο στη μεσο­γειακή αγορά (σε 3,6% από 2,4% που είναι τώρα) και περίπου €0,5 δισ. στις ετήσιες εισπρά­ξεις της χώρας.