Ελληνοτουρκικά: Νέο κεφάλαιο αμφισβητήσεων ανοίγει η Αγκυρα

Με σαφή και ξεκά­θαρο τρόπο η Αγκυρα αμφι­σβη­τεί και τα γενικώς παρα­δε­δεγ­μένα περί χρήσης της μέσης γραμμής, ακόμη και στις εκβολές ποταμών, για την οριο­θέ­τηση θαλασ­σίων συνόρων. Με NAVTEX του σταθμού της Σμύρνης (0536/24), η Αγκυρα καταγ­γέλ­λει τις επι­στη­μο­νι­κές έρευνες που έχουν ανα­κοι­νω­θεί από την Αθήνα με το επι­στη­μο­νικό σκάφος «R/V Alkyon» (NAVTEX 091/24 του σταθμού Υδρο­γρα­φι­κής Υπη­ρε­σίας Λήμνου), στις εκβολές του Εβρου, εντός ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων μέχρι και τις 22 Ιουνίου. Η περιοχή που έχει δεσμευ­θεί, ανα­φέ­ρε­ται στην τουρ­κική NAVTEX, «είναι πλησίον και εντός των πλευ­ρι­κού θαλασ­σίου ορίου Ελλάδας – Τουρ­κίας, το οποίο δεν έχει ακόμη οριο­θε­τη­θεί».

«Ανα­ξιό­πι­στη»

Είναι ιδιαί­τερα ενδια­φέ­ρουσα η επιλογή των Τούρκων να περι­γρά­ψουν ως «ανα­ξιό­πι­στη» (unreliable) τη NAVTEX 091/24, ενώ λίγες ημέρες νωρί­τερα, στις 7 Ιουνίου, είχε εκδοθεί μια πανο­μοιό­τυπη (η υπ’ αριθμόν 089/24 του σταθμού Λήμνου), δίχως τότε να προ­κλη­θεί οποια­δή­ποτε αντί­δραση από την Αγκυρα. Οσοι ερμη­νεύ­ουν την Τουρκία με πιο παρα­δο­σιακό τρόπο ανα­φέ­ρουν ότι η κίνηση αυτή θα μπο­ρούσε να συν­δέ­ε­ται και με την πολι­τική ανα­τα­ραχή που επι­κρα­τεί τα τελευ­ταία 24ωρα στην Αθήνα και παρα­κο­λου­θεί­ται πάντα πολύ στενά από την Αγκυρα. Ενώ αφήνουν ανοιχτό να πρό­κει­ται και για έκφραση δυσα­ρέ­σκειας για κάποια κίνηση της Αθήνας, ενδε­χο­μέ­νως τις πρό­σφα­τες ασκή­σεις στον Εβρο. Σε κάθε περί­πτωση, η Αγκυρα ανοίγει ένα ακόμη θέμα, που μέχρι πρό­τι­νος δεν ετίθετο από τις τουρ­κι­κές αρχές.

Η NAVTEX έχει ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον, καθώς παρα­δο­σιακά οι Τούρκοι δεν είχαν μέχρι τώρα αμφι­σβη­τή­σει ανοιχτά τη μέση γραμμή στις εκβολές του Εβρου, για λόγους που, βεβαίως, συν­δέ­ο­νται με το ιδιαί­τερο καθε­στώς και του χερ­σαίου συνόρου, το οποίο παρα­μέ­νει σταθερό ανε­ξάρ­τητα από τη μετα­κί­νηση της κοίτης και του Δέλτα του ποταμού. Ουσια­στικά οι Τούρκοι αμφι­σβη­τούν μια σύμβαση δεκα­ε­τιών. Συγκε­κρι­μένα, το σύνορο αυτό είχε καθο­ρι­στεί με το Πρω­τό­κολλο των Αθηνών το 1926, όταν και απο­φα­σί­στη­καν οι ακρι­βείς συντε­ταγ­μέ­νες που ακο­λου­θού­νται έως σήμερα. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται, όπως η «Κ» είχε καλύψει εκτενώς τον Μάιο του 2020, ότι το τουρ­κικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών είχε αμφι­σβη­τή­σει τις συντε­ταγ­μέ­νες των συνόρων του Εβρου και στο χερσαίο επίπεδο, παρα­πέ­μπο­ντας, μάλιστα, στο Πρω­τό­κολλο των Αθηνών. Σε κάθε περί­πτωση η τουρ­κική NAVTEX, η οποία βεβαίως εκφρά­ζει ισχυ­ρι­σμούς οι οποίοι δεν γίνο­νται απο­δε­κτοί από την ελλη­νική πλευρά, λει­τουρ­γεί ως φορέας μιας ακόμη διεκ­δι­κη­τι­κής θέσης της Αγκυρας, μάλιστα σε περίοδο μακράς εκτό­νω­σης της έντασης στο πεδίο.

Υπο­στη­ρί­ζει πως επι­στη­μο­νι­κές έρευνες που έχουν ανα­κοι­νω­θεί από την Αθήνα «είναι πλησίον και εντός των πλευ­ρι­κού θαλασ­σίου ορίου Ελλάδας – Τουρ­κίας, το οποίο δεν έχει ακόμη οριο­θε­τη­θεί».

Νωρί­τερα, πάντως, πρόταση περί συνερ­γα­σίας στον τομέα της προ­στα­σίας του θαλασ­σίου περι­βάλ­λο­ντος ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία απηύ­θυνε μέσω του κρα­τι­κού πρα­κτο­ρείου ειδή­σεων «Ανα­ντο­λού» ο καθη­γη­τής Μπαϊράμ Οζτούρκ, πρό­ε­δρος του τουρ­κι­κού ιδρύ­μα­τος θαλασ­σίων ερευνών (TÜDAV) και επι­κε­φα­λής του τμή­μα­τος θαλάσ­σιας βιο­λο­γίας του Πανε­πι­στη­μίου της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Το TÜDAV δεν είναι κρα­τι­κός οργα­νι­σμός, αλλά έχει συνερ­γα­σία με το τουρ­κικό κράτος σε πολλά επι­στη­μο­νικά έργα, γι’ αυτό και εκτι­μά­ται ότι η άποψη του κ. Οζτούρκ απο­τε­λεί περισ­σό­τερο δοκιμή, προ­κει­μέ­νου να μετρη­θεί πώς ακού­γο­νται οι προ­τά­σεις αυτές στην Αθήνα.

Τέσ­σε­ρις περιο­χές

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι πρό­σφατα από την Τουρκία εξα­πο­λύ­θη­καν απειλές για οριο­θέ­τηση τουρ­κι­κών θαλασ­σίων πάρκων, προ­κει­μέ­νου να αντι­κρου­στούν οι ελλη­νι­κές εξαγ­γε­λίες στις περιο­χές Natura. Κατά τον κ. Οζτούρκ μπορεί να δημιουρ­γη­θούν τέσ­σε­ρις ξεχω­ρι­στές προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές, κάποιες από τις οποίες βρί­σκο­νται κυριο­λε­κτικά στη μέση του Αιγαίου.

«Η μία από αυτές τις περιο­χές βρί­σκε­ται στην Ιμβρο στο Βόρειο Αιγαίο, η άλλη βρί­σκε­ται στην κάτω πλευρά της Λέσβου στο Κεντρικό Αιγαίο, η άλλη απέ­να­ντι από την Κρήτη και η άλλη κοντά στη χερ­σό­νησο Ντάτσα (σ.σ. χερ­σό­νη­σος της Κνίδου)», ανέφερε ο κ. Οζτούρκ ο οποίος, μάλιστα, σημεί­ωσε ότι ήδη υπάρ­χουν προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές στην τουρ­κική πλευρά του Αιγαίου Πελά­γους και δη στον Μίμα, στον Κερα­μεικό Κόλπο και στη Φώκαια.

Πηγή kathimerini.gr

Βασίλης Νέδος