Το παιχνίδι της Άγκυρας με τις… “επ’ αόριστον” NAVTEX

Η ουσια­στική βελ­τί­ωση των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων, του­λά­χι­στον σε ό,τι αφορά τα ακαν­θώδη θέματα “σκληρής” κρα­τι­κής κυριαρ­χίας και κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των, ανα­βάλ­λε­ται… επ’ αόρι­στον. Αφού η Άγκυρα καθιστά σαφές ότι η “συνερ­γα­σία” την οποία διεκ­δι­κεί από την ελλη­νική πλευρά έχει χαρα­κτη­ρι­στικά συν­θη­κο­λό­γη­σης.

Με δρο­μο­λο­γη­μένη, κατά πλη­ρο­φο­ρίες, για τις 16 Φεβρουα­ρίου τη νέα συνά­ντηση Μητσο­τάκη – Ερντο­γάν (την πρώτη μετά τον Μάιο του 2024) για τη συνε­δρί­αση του Ανω­τά­του Συμ­βου­λίου Συνερ­γα­σίας, η Τουρκία προ­χώ­ρησε σε μια νέα, αρκού­ντως ευφά­ντα­στη, προ­σπά­θεια δημιουρ­γίας τετε­λε­σμέ­νων στο Αιγαίο, εκδί­δο­ντας δύο ναυ­τι­κές οδηγίες, οι οποίες, όπως ανα­φέ­ρει το τουρ­κικό υπουρ­γείο Άμυνας, μετα­τρέ­πο­νται από διετείς σε επ’ αόρι­στον ισχύ­ου­σες και απο­τε­λούν απά­ντηση σε “παρά­νο­μες δρα­στη­ριό­τη­τες της Ελλάδας”.

“Οι ναυ­τι­κές αναγ­γε­λίες που καλύ­πτουν την υφα­λο­κρη­πίδα στο Αιγαίο Πέλαγος και όλες οι ερευ­νη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες εντός των θαλάσ­σιων περιο­χών δικαιο­δο­σίας πρέπει να συντο­νί­ζο­νται με τη χώρα μας”, σημεί­ωσε ο εκπρό­σω­πος του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Άμυνας, δίνο­ντας το στίγμα της ουσια­στι­κής διεκ­δί­κη­σης συγκυ­ριαρ­χίας και του γενι­κευ­μέ­νου “γκρι­ζα­ρί­σμα­τος” των δικαιο­δο­σιών στα ανα­το­λικά του 25ου μεσημ­βρι­νού, που χωρίζει νοητά το Αιγαίο στο μέσον. Επι­πλέον, υπο­στή­ριξε ότι “η διε­ξα­γωγή στρα­τιω­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των που θα μπο­ρού­σαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφά­λεια της ναυ­σι­πλο­ΐας σε περιο­χές που περι­λαμ­βά­νουν τα χωρικά ύδατα των Νησιών με Απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μένο Καθε­στώς αντι­τί­θε­ται στις διε­θνείς συν­θή­κες”.

Το τουρ­κικό υπουρ­γείο Άμυνας ανα­φέ­ρει ακόμα ότι “οι τουρ­κι­κές ένοπλες δυνά­μεις θα συνε­χί­σουν να καθι­στούν ανε­νερ­γές, στο πλαίσιο του διε­θνούς δικαίου, τις μονο­με­ρείς ενέρ­γειες και πρω­το­βου­λίες που αγνοούν τα δικαιώ­ματα και τα συμ­φέ­ρο­ντα της χώρας μας, τα οποία απορ­ρέ­ουν από τις θαλάσ­σιες περιο­χές δικαιο­δο­σίας της”.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η NAVTEX υπ’ αριθμόν 0060/26 ανα­φέ­ρε­ται σε “κατά καιρούς” έκδοση NAVTEX (προ­φα­νώς από ελλη­νι­κής πλευράς) “που καλύ­πτουν την τουρ­κική υφα­λο­κρη­πίδα στο Αιγαίο Πέλαγος, τα όρια της οποίας μένει να οριο­θε­τη­θούν από τα παρά­κτια κράτη”. Παράλ­ληλα, στη NAVTEX υπ’ αριθμόν 0880/25 ανα­φέ­ρο­νται ονο­μα­στικά 23 νησιά (Θάσος, Άγιος Ευστρά­τιος, Ψαρά, Σαμο­θράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυ­πά­λαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρ­πα­θος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυ­μνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, σύμπλεγμα Καστελ­λο­ρί­ζου) ως νησιά τα οποία τελούν “υπό καθε­στώς μόνιμης απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης”.

Τα συμ­φρα­ζό­μενα είναι διδα­κτικά. Η εντα­τι­κο­ποί­ηση της αμυ­ντι­κής συνερ­γα­σίας της Ελλάδας με το Ισραήλ και τη Γαλλία (πρβ. και την άφιξη την εβδο­μάδα αυτή της αρμό­διας Γαλ­λί­δας υπουρ­γού), καθώς και οι δηλώ­σεις από ελλη­νι­κής κυβερ­νη­τι­κής πλευράς για μελ­λο­ντική επέ­κταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, δημιουρ­γούν στην Άγκυρα την επι­τα­κτική ανα­γκαιό­τητα για απα­ντη­τι­κές κινή­σεις. Από την άλλη πλευρά, η πρό­σφατη θερμή τηλε­φω­νική επι­κοι­νω­νία Τραμπ – Ερντο­γάν και οι ευρύ­τε­ρες εξε­λί­ξεις σε Συρία και Ιράν τονώ­νουν την αυτο­πε­ποί­θηση των ιθυ­νό­ντων της γεί­το­νος.

Η αντί­δραση Δένδια

“Είναι προ­φα­νές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μια τέτοια προ­σέγ­γιση και νομίζω ότι το ξέρει πολύ καλά και η γει­το­νική χώρα”, δήλωσε ο υπουρ­γός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, μιλώ­ντας χθες στο Alpha Radio. “Είναι βέβαιο”, πρό­σθεσε, “ότι αυτό δεν βοηθάει τη σχέση με την Ελλάδα, αλλά πάντως δεν είμαστε καθόλου δια­τε­θει­μέ­νοι να θεω­ρή­σουμε ότι αυτό συνιστά οποια­δή­ποτε ενέρ­γεια που μας δεσμεύει να αντι­δρά­σουμε με έναν τρόπο που θα επέ­τρεπε στην Τουρκία να θεω­ρή­σει ότι αυτή η NAVTEX πράγ­ματι επι­βάλ­λε­ται στην πράξη”.

Ο υπουρ­γός Άμυνας, απα­ντώ­ντας σε ερώτηση για το εάν η Τουρκία κάνει ένα βήμα παρα­πάνω σε σχέση με τις διεκ­δι­κή­σεις της με την ανα­κοί­νωση για τις επ’ αόρι­στον NAVTEX, σχο­λί­ασε ότι “η κίνηση αυτή είναι παντε­λώς εκτός πλαι­σίου” και ότι “δεν είμαστε συνη­θι­σμέ­νοι σε κάτι τέτοιο”. “Τι να πει κανείς;”, πρό­σθεσε χαρα­κτη­ρι­στικά, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι πρέπει να είναι πολύ προ­σε­κτι­κός στις δια­τυ­πώ­σεις του για να μην πυρο­δο­τή­σει το κλίμα.

Εκτι­μή­σεις Συρίγου

Στην εκτί­μηση πως οι Τούρκοι επι­διώ­κουν να μη γίνει η συνά­ντηση Μητσο­τάκη – Ερντο­γάν προ­χώ­ρησε ο βου­λευ­τής Ν.Δ. και καθη­γη­τής Διε­θνούς Δικαίου Άγγελος Συρίγος, μιλώ­ντας χθες στον ΣΚΑΪ.

“Η Τουρκία θα πάει μια λύση-πακέτο στον πρω­θυ­πουργό, θα του παρα­θέ­σει μια σειρά δηλαδή από προ­βλή­ματα, και θα του πει “έλα να τα λύσουμε”. Επίσης, πιστεύω θα συζη­τή­σει μαζί του για την τοπο­θέ­τηση ισραη­λι­νών όπλων στα νησιά του Aνατολικού Αιγαίου, πράγμα που έχει ενο­χλή­σει την Τουρκία. Οπότε εκεί πάνε τα περί απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης”, υπο­γράμ­μισε, για να προ­σθέ­σει: “Υπάρχει, όμως, μια πολύ μεγα­λύ­τερη εικόνα. Το να παρου­σιά­ζεις όλα αυτά τα πράγ­ματα παρα­μο­νές της συνα­ντή­σεως είναι σαν να φλερ­τά­ρεις με την ιδέα να μη γίνει η συνά­ντηση. Το να μη γίνει η συνά­ντηση δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις –δεν πρό­κει­ται να καταρ­ρεύ­σουν δηλαδή–, αλλά είναι η εικόνα που θέλεις να περνάς προς τη διεθνή κοινή γνώμη. Νομίζω ότι ο πραγ­μα­τι­κός στόχος της Τουρ­κίας είναι να περάσει μήνυμα ότι η Ελλάδα είναι αδιάλ­λα­κτη και δεν θέλει να συζητά τα θέματα”.

Χαμηλές προσ­δο­κίες στο Ανώτατο Συμ­βού­λιο

Σε αυτό το φόντο θα πρέπει να ερμη­νευ­θεί και η πλη­ρο­φο­ρία που μετέ­δωσε η ΕΡΤ, επι­κα­λού­μενη ανώτατη διπλω­μα­τική πηγή, ότι παρά ταύτα ορι­στι­κο­ποι­ή­θηκε η διε­ξα­γωγή του Ανω­τά­του Συμ­βου­λίου Συνερ­γα­σίας Ελλάδας – Τουρ­κίας στην Άγκυρα.

“Η δια­τή­ρηση ανοι­χτών διαύλων επι­κοι­νω­νίας κρί­νε­ται απο­λύ­τως ανα­γκαία, προ­κει­μέ­νου να απο­φεύ­γο­νται κρίσεις και να δια­σφα­λί­ζε­ται η ηρεμία στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις”, τόνισε η ίδια πηγή και πρό­σθεσε: “Μπορεί κανείς εύκολα να φαντα­στεί πώς θα ήταν τα πράγ­ματα εάν, μέσα σε αυτό το περι­βάλ­λον παγκό­σμιας αβε­βαιό­τη­τας, οι ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις είχαν διαρ­ρα­γεί”. Αν και “δεν έχει επι­τευ­χθεί σύγκλιση στα θεμε­λιώδη ζητή­ματα”, έχει κατα­στεί εφικτό “να απο­φευ­χθούν σοβαρές εντά­σεις και να παρα­μεί­νουν σε χαμηλό επίπεδο ζητή­ματα που στο παρελ­θόν οδη­γού­σαν σε κρίσεις”.

Ανα­φο­ρικά με τις προσ­δο­κίες της ελλη­νι­κής πλευράς, η ανώτατη διπλω­μα­τική πηγή ανέφερε ότι η Αθήνα προ­σβλέ­πει σε μια εποι­κο­δο­μη­τική συζή­τηση, ξεκα­θα­ρί­ζο­ντας ωστόσο ότι “δεν υπάρ­χουν ακόμη οι συν­θή­κες για το μεγάλο βήμα”. Χαρα­κτή­ρισε δε την τουρ­κική NAVTEX “παντε­λώς ανυ­πό­στατη”, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι εργα­λειο­ποιεί­ται ένας μηχα­νι­σμός που προ­βλέ­πε­ται απο­κλει­στικά για την ασφά­λεια της ναυ­σι­πλο­ΐας. Όπως διευ­κρί­νισε, το ζήτημα θα τεθεί από την ελλη­νική πλευρά στις συνο­μι­λίες στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανω­τά­του Συμ­βου­λίου Συνερ­γα­σίας.

Τέλος, η ίδια πηγή εκτί­μησε ότι πρό­κει­ται για προ­σπά­θεια της Τουρ­κίας να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τη NAVTEX ως έμμεση απειλή και να δια­μορ­φώ­σει μαξι­μα­λι­στική θέση χωρίς νομικά ερεί­σματα, κάτι που, όπως σημεί­ωσε, “το αντι­λαμ­βά­νε­ται και η ίδια η Άγκυρα”.

Πηγή: capital.gr