ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κερκόπορτα τα social media για ηλεκτρονικές απάτες

news room 5 λεπτά ανάγνωση
ΑΠΆΤΗ

Περισ­σό­τερα από τρία στα τέσσερα περι­στα­τικά απάτης (πάνω από το 77%) που κατα­γρά­φη­καν το 2023 ξεκί­νη­σαν από πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, με τις λεγό­με­νες Meta πλατ­φόρ­μες, όπως το Facebook, το Instagram, το WhatsApp και το Messenger, να κυριαρ­χούν ως μέσα για το 61% των περι­στα­τι­κών απάτης που προ­έρ­χο­νταν από τα social media και το 40% των συνο­λι­κών χρη­μά­των που εκλά­πη­σαν. Αυτό ανα­φέ­ρουν στοι­χεία της Revolut, βάσει των οποίων τα social media λει­τουρ­γούν ως «εστίες απάτης», καθώς οι απάτες μέσω αγορών και επεν­δύ­σεων απο­τε­λούν τους πιο συνη­θι­σμέ­νους τύπους εξα­πά­τη­σης, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας το 70% και το 12% των περι­στα­τι­κών, αντι­στοί­χως, σημειώ­νει η Revolut.

Στην Ελλάδα, τα στοι­χεία της Revolut απο­κα­λύ­πτουν μια παρό­μοια εικόνα σε σύγκριση με άλλες χώρες, καθώς κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2023 το 75% των περι­στα­τι­κών απάτης προήλθε από πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης. Οι πλατ­φόρ­μες της Meta αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 67% των περι­στα­τι­κών απάτης που προ­έρ­χο­νται από τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και το 40% των συνο­λι­κών χρη­μά­των που χάθηκαν σε αυτά τα περι­στα­τικά.

Καλώ­ντας «τις κυβερ­νή­σεις της Ε.Ε. να ανα­λά­βουν δράση κατά μήκος της αλυ­σί­δας του φαι­νο­μέ­νου, βοη­θώ­ντας τις BigTech να εντο­πί­ζουν ενεργά με τα κατάλ­ληλα εργα­λεία και μηχα­νι­σμούς και να αφαι­ρούν το ύποπτο περιε­χό­μενο στην πηγή», η ψηφιακή τράπεζα που δια­θέ­τει και στη χώρα μας πάνω από 1 εκατ. πελάτες (40 εκατ. σε όλο τον κόσμο) σε ανα­κοί­νωσή της κρούει τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για τις προ­ω­θη­τι­κές ενέρ­γειες που λαν­σά­ρο­νται από τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και οδηγούν σε υπο­κλοπή δεδο­μέ­νων και τρα­πε­ζι­κών στοι­χείων με συνέ­πεια την εκτί­ναξη των φαι­νο­μέ­νων απάτης. Πρό­κει­ται για περι­πτώ­σεις όπου μέσα από μηνύ­ματα phishing, που δελε­ά­ζουν για μια σούπερ προ­σφορά ενός προ­ϊ­ό­ντος, ανα­κα­τευ­θύ­νουν τον επι­σκέ­πτη σε μια ψεύτικη ιστο­σε­λίδα και υπο­κλέ­πτουν τα στοι­χεία του τρα­πε­ζι­κού λογα­ρια­σμού του ή της χρε­ω­στι­κής/πιστω­τι­κής κάρτας του όταν εκείνος επι­χει­ρή­σει να κάνει την αγορά ή να συμ­με­τά­σχει σε ένα δια­γω­νι­σμό που υπό­σχε­ται π.χ. ένα ελκυ­στικό ταξίδι.

Οι επι­τή­δειοι δεν διστά­ζουν να προ­σεγ­γί­σουν μέσω των social media ευά­λω­τους ανθρώ­πους με προ­βλή­ματα, όπως μια μόνιμη ανα­πη­ρία ή ασθέ­νεια, και αφού ανα­πτύ­ξουν μαζί του πολύ­μηνη σχέση κατα­νό­η­σης και αλλη­λο­βο­ή­θειας, με στόχο να κερ­δί­σουν την εμπι­στο­σύνη του, περνούν στο επόμενο βήμα της επί­κλη­σης ενός έκτα­κτου περι­στα­τι­κού, ζητώ­ντας την αντα­πό­δοση της βοή­θειας. Στις μεθό­δους που χρη­σι­μο­ποιούν κυριαρ­χούν επίσης τα επεν­δυ­τικά προ­ϊ­ό­ντα και οι επεν­δύ­σεις σε κρυ­πτο­νο­μί­σματα μέσα από πλατ­φόρ­μες που δεί­χνουν καθ’ όλα νόμιμες και σε αρκετές περι­πτώ­σεις δεν διστά­ζουν να επι­στρέ­ψουν ένα μέρος της από­δο­σης των χρη­μά­των έτσι ώστε να πείσουν τον επεν­δυτή για την αξιο­πι­στία τους.

Η κλοπή χρη­μά­των μέσω αγορών και επεν­δύ­σεων απο­τε­λεί τον πιο συνη­θι­σμένο τύπο εξα­πά­τη­σης.

Σύμφωνα με τη Revolut, στον Ενιαίο Ευρω­παϊκό Χώρο οι δύο κύριοι τύποι απάτης που προ­έρ­χο­νται από τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης το 2023 ήταν οι εξής:

Επεν­δυ­τι­κές απάτες: Οι απα­τε­ώ­νες παρου­σιά­ζουν στα θύματα ευκαι­ρίες για «γρήγορο χρήμα», με αντάλ­λαγμα την «επέν­δυση» μεγάλων χρη­μα­τι­κών ποσών. Παρά το γεγονός ότι απο­τε­λούν μόνο το 12% των περι­πτώ­σεων, οι επεν­δυ­τι­κές απάτες αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 61% των χρη­μά­των που χάνο­νται.

Απάτες μέσω αγορών: Τα θύματα εξα­πα­τώ­νται να αγο­ρά­σουν αντι­κεί­μενα που δεν υπάρ­χουν ή που δεν είναι όπως δια­φη­μί­ζο­νται. Τα περι­στα­τικά αυτού του τύπου αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 18% των χρη­μά­των που χάθηκαν. Ακόμη και αν δεν είναι ο πιο σημα­ντι­κός από την άποψη των ποσών που έχουν κλαπεί, απο­τε­λεί τον πιο δια­δε­δο­μένο τύπο απάτης. Τα περισ­σό­τερα περι­στα­τικά συμ­βαί­νουν σε αγορές που εφαρ­μό­ζουν περιο­ρι­σμέ­νους ελέγ­χους ή που δεν έχουν μεγάλο κίνητρο για τον έλεγχο του πιθανού κιν­δύ­νου.

Τα περι­στα­τικά

Τα επίσημα στοι­χεία για τη χώρα μας δεί­χνουν ότι το 2023 κατα­γρά­φηκε σημα­ντική αύξηση κατά 43% σε σχέση με το 2022 των περι­στα­τι­κών απάτης με κάρτες, με τις περισ­σό­τε­ρες απάτες να εντο­πί­ζο­νται στο ηλε­κτρο­νικό εμπόριο. Συγκε­κρι­μένα, τα περι­στα­τικά απάτης με κάρτες αυξή­θη­καν στις 410.300 έναντι 287.300 το 2022, ενώ αυξη­μένη ήταν το ίδιο διά­στημα και η αξία των συναλ­λα­γών απάτης, που από τα 16,2 εκατ. ανήλθε στα 23,8 εκατ. ευρώ. Οσον αφορά τις μετα­φο­ρές πιστώ­σεων, δηλαδή τις απάτες μέσω λογα­ρια­σμών, τα στοι­χεία της ΤτΕ δεί­χνουν ότι το 2022 (χρονιά για την οποία υπάρ­χουν συγκε­ντρω­τικά στοι­χεία) κατα­γρά­φη­καν 16.339 περι­στα­τικά απάτης αξίας 79,5 εκατ. ευρώ έναντι 8.365 περι­στα­τι­κών απάτης αξίας 26,3 εκατ. ευρώ το 2021.

Το ελλιπές πλαίσιο και οι ευθύνες των Big Tech

Το πρό­βλημα έγκει­ται στο γεγονός ότι τα social media δεν διέ­πο­νται από το ρυθ­μι­στικό πλαίσιο των χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών οργα­νι­σμών και στην ανα­κοί­νωσή της η Revolut καλεί και την ελλη­νική κυβέρ­νηση να δράσει στο πλαίσιο της συζή­τη­σης που διε­ξά­γε­ται σε ευρω­παϊκό επίπεδο για νέους πανευ­ρω­παϊ­κούς κανόνες σχετικά με την πρόληψη και τον εντο­πι­σμό της απάτης. Η συζή­τηση διε­ξά­γε­ται για τη νέα οδηγία για τις πλη­ρω­μές και την ασφά­λεια των συναλ­λα­γών, γνωστή ως PSD3 και οι σχε­τι­κές συζη­τή­σεις θα ορι­στι­κο­ποι­η­θούν έως τον Ιούνιο.

Το φαι­νό­μενο δεν είναι ελλη­νικό και είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στην ετήσια έκθεση για τις τρα­πε­ζι­κές απάτες στο Ηνωμένο Βασί­λειο το 2023, ανα­φέ­ρε­ται ότι το 76% των εξου­σιο­δο­τη­μέ­νων υπο­θέ­σεων απάτης πλη­ρω­μών –δηλαδή αυτές που έγιναν με την έγκριση του κατόχου του λογα­ρια­σμού ή της κάρτας– προ­ερ­χό­ταν από δια­δι­κτυα­κές πηγές και ένα επι­πλέον 16% από τις τηλε­πι­κοι­νω­νίες. Παρ’ όλα αυτά, όπως σημειώ­νει ο επι­κε­φα­λής για το οικο­νο­μικό έγκλημα Μπεν Ντό­ναλν­τσον, «αυτοί οι τομείς δεν χρειά­ζε­ται να απο­ζη­μιώ­νουν τα θύματα ούτε συμ­με­τέ­χουν μέσω της εισφο­ράς τους». «Ο καλύ­τε­ρος τρόπος για την αντι­με­τώ­πιση της απάτης είναι να στα­μα­τή­σει να συμ­βαί­νει εξαρχής και οι συλ­λο­γι­κές μας προ­σπά­θειες θα πρέπει να επι­κε­ντρω­θούν σε αυτό», σημειώ­νει ο Ντό­ναλν­τσον, εξη­γώ­ντας ότι «είναι άδικο για τον τομέα των χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών υπη­ρε­σιών να επω­μί­ζε­ται το κόστος που απορ­ρέει από την αδυ­να­μία άλλων τομέων να αντι­με­τω­πί­σουν επαρκώς τους κιν­δύ­νους απάτης ή κατα­πο­λέ­μη­σης της νομι­μο­ποί­η­σης εσόδων από παρά­νο­μες δρα­στη­ριό­τη­τες».

Σε δήλωσή του ο επι­κε­φα­λής Οικο­νο­μι­κού Εγκλή­μα­τος της Revolut, Γούντι Μαλούφ, εκφρά­ζει την υπο­στή­ριξή του στην πρόταση της Κομι­σιόν για τη βελ­τί­ωση των μέτρων πρό­λη­ψης της απάτης που εφαρ­μό­ζουν οι τρά­πε­ζες. H Revolut, όπως σημειώ­νει, «δια­θέ­τει ήδη ισχυρή προ­στα­σία για εκα­τομ­μύ­ρια πελάτες της. Οι εξε­λιγ­μέ­νοι έλεγχοι πρό­λη­ψης της απάτης που εφαρ­μό­ζουμε ανα­λύ­ουν πάνω από μισό δισε­κα­τομ­μύ­ριο συναλ­λα­γές κάθε μήνα, πράγμα που μας επι­τρέ­πει να ειδο­ποιούμε τους πελάτες μας εάν πιστεύ­ουμε ότι η συναλ­λαγή τους ενδέ­χε­ται να είναι απάτη. Ωστόσο, οι τρά­πε­ζες δεν μπορούν να απο­τε­λούν τη μονα­δική γραμμή άμυνας κατά των περι­στα­τι­κών απάτης προ­ώ­θη­σης πλη­ρω­μής. Τα δεδο­μένα μας δεί­χνουν ότι πρέπει να γίνουν πολλά περισ­σό­τερα, καθώς οι πλατ­φόρ­μες κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, και κυρίως η Meta, συνε­χί­ζουν να απο­τε­λούν εστίες απάτης. Για να αντι­με­τω­πί­σουμε τέτοιου είδους περι­στα­τικά συνο­λικά, θα πρέπει να ανα­λά­βουμε δράση κατά μήκος της αλυ­σί­δας του φαι­νο­μέ­νου. Επο­μέ­νως, καλούμε την Ε.Ε. και τα κράτη-μέλη να βοη­θή­σουν τις Big Tech να εντο­πί­ζουν ενεργά και να αφαι­ρούν το ύποπτο περιε­χό­μενο στην πηγή, με τα κατάλ­ληλα εργα­λεία και μηχα­νι­σμούς».

Πηγή kathimerini.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.