Καρκίνος: Θεραπεία μετ’ εμποδίων στην επαρχία – Η οδύσσεια 32χρονης από τη Ρόδο

«Εχω καρκίνο του μαστού και έχει κάνει μετά­σταση στα κόκαλα». Βρι­σκό­μα­στε στο 2020 και μια 32χρονη γυναίκα, κάτοι­κος τότε Ρόδου, επι­χει­ρεί αυτο­διά­γνωση· κανείς από τους για­τρούς στους οποίους είχε απευ­θυν­θεί στην ευρύ­τερη νησιω­τική περι­φέ­ρεια δεν της είχε δώσει μια στοι­χειο­θε­τη­μένη ερμη­νεία για τους πόνους που την ταλαι­πω­ρού­σαν και για τον σπόν­δυλο που είχε ήδη σπάσει. Η περί­πτωση της 32χρονης (το όνομα της γυναί­κας, που δεν βρί­σκε­ται πλέον στη ζωή, είναι στη διάθεση της εφη­με­ρί­δας) δεν είναι μεμο­νω­μένη. Οσοι κατοι­κούν μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα, άπαξ και νοσή­σουν με καρκίνο, καλού­νται να δια­νύ­σουν μεγάλες απο­στά­σεις για να μπο­ρέ­σουν να πάρουν στα χέρια τους την τελική διά­γνωση και να κάνουν θερα­πείες. Σε καλύ­τερη μοίρα θα βρεθούν όσοι έχουν κάποιον γνωστό σε θέση κλειδί ή ένα γερό κομπό­δεμα, για να απευ­θυν­θούν σε ιδιω­τικά δια­γνω­στικά ή κλι­νι­κές.

Λαν­θα­σμένη διά­γνωση

Η παρα­πάνω ασθενής, όπως περι­γρά­φει σήμερα ο σύζυγός της, κ. Αντώνης Χρήστου, είχε νοση­λευ­θεί στην Κρήτη λόγω ενός επι­θε­τι­κού αυτο­ά­νο­σου. «Είχε κάνει απει­κο­νι­στι­κές εξε­τά­σεις, των οποίων η δια­τύ­πωση της διά­γνω­σης προ­κα­λούσε ανη­συ­χία ακόμα και σε κάποιον μη ειδή­μονα». Ωστόσο, οι ρευ­μα­το­λό­γοι που την παρα­κο­λου­θού­σαν δεν αξιο­λό­γη­σαν τα εν λόγω ευρή­ματα, η ψηλά­φηση στον μαστό δεν έδειξε κάτι, οπότε η ασθενής εστάλη πίσω στον τόπο κατοι­κίας της με αγωγή για το βασικό της νόσημα. Οταν τελικά δια­πι­στώ­θηκε η κακο­ή­θεια, η οποία είχε ήδη επε­κτα­θεί, το ζευγάρι, που είχε μόλις παλιν­νο­στή­σει από τη Μ. Βρε­τα­νία, έχοντας χάσει την πίστη του στο δημόσιο σύστημα υγείας, επέλεξε ιδιω­τικό θερα­πευ­τή­ριο στην Αθήνα για τις θερα­πείες. «Εζησε 18 μήνες με ποιό­τητα ζωής», τονίζει ο σύζυγός της, «είμαι σίγου­ρος ότι οι γιατροί στην Αθήνα έκαναν ό,τι καλύ­τερο μπο­ρού­σαν». Ο ίδιος έχει επί­γνωση ότι ήταν μια πολύ επι­θε­τική μορφή καρ­κί­νου του μαστού, ίσως όμως μια έγκαιρη διά­γνωση να είχε συμ­βά­λει σε ένα μεγα­λύ­τερο προσ­δό­κιμο ζωής.

Στο νοσο­κο­μείο της Καβάλας συρ­ρέ­ουν ασθε­νείς από την Ξάνθη, τη Δράμα, τη Θάσο, κάποιες φορές και από την Κομο­τηνή. «Εξυ­πη­ρε­τούμε, ο διευ­θυ­ντής του τμή­μα­τος και εγώ, πάρα πολλούς ασθε­νείς, σε διάφορα στάδια της νόσου», εξηγεί στην «Κ» η κ. Νικο­λέτα Μαλ­λια­ρού, παθολόγος-ογκολόγος.

«Στο δικό μας νοσο­κο­μείο μπορεί να γίνει βιοψία μόνο για καρκίνο του δέρ­μα­τος, του μαστού και του παχέος εντέρου», διευ­κρι­νί­ζει, «για βιοψία σε άλλα όργανα, π.χ. για ήπαρ, δεν δια­θέ­τουμε ακτι­νο­ε­πεμ­βα­τικό γιατρό». Τότε, η Θεσ­σα­λο­νίκη είναι μονό­δρο­μος. Ωστόσο, η αναμονή για βιοψία σε δημόσιο νοσο­κο­μείο κυμαί­νε­ται σε 20 έως 30 μέρες και μαζί με τον χρόνο που απαι­τεί­ται για το απο­τέ­λε­σμα, δηλαδή 15 μέρες, μπορεί να φτάσει τον ενάμιση μήνα. Η άλλη επιλογή, βιοψία σε ιδιω­τικό δια­γνω­στικό, έχει κόστος που κυμαί­νε­ται από 500 έως 1.200 ευρώ. Εν συνε­χεία και η μοριακή ανάλυση, η οποία είναι συχνά απα­ραί­τητη για να καθο­ρι­στεί το θερα­πευ­τικό σχήμα, δεν καλύ­πτε­ται από τον ΕΟΠΥΥ και κοστί­ζει από 800 έως 1.500 ευρώ. Η ταλαι­πω­ρία, ωστόσο, δεν τελειώ­νει όταν οι ασθε­νείς παίρ­νουν μια ορι­στική διά­γνωση στα χέρια τους. «Στο νοσο­κο­μείο μας πραγ­μα­το­ποιούμε καθη­με­ρινά 45 χημειο­θε­ρα­πείες, όμως δεν έχουμε ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τικό τμήμα», σημειώ­νει η κ. Μαλ­λια­ρού. «Αυτό σημαί­νει ότι κάποιοι πηγαι­νο­έρ­χο­νται Καβάλα – Θεσ­σα­λο­νίκη».

«Για κάθε χημειο­θε­ρα­πεία κάνουμε 144 χιλιό­με­τρα. Ξεκι­νάμε από τις 5 π.μ. η γυναίκα μου στο τιμόνι και εγώ στο πίσω κάθισμα».

Παρό­μοιες δυσκο­λίες περι­γρά­φει και ο 65χρονος Ευστρά­τιος Φωτει­νός από την Κορ­νο­φω­λιά Εβρου. Ο κ. Φωτει­νός υπο­βάλ­λε­ται σε χημειο­θε­ρα­πείες στο νοσο­κο­μείο Αλε­ξαν­δρού­πο­λης. «Για κάθε χημειο­θε­ρα­πεία κάνουμε 144 χιλιό­με­τρα», εξηγεί, «ξεκι­νάμε από τις 5 π.μ. η γυναίκα μου στο τιμόνι και εγώ στο πίσω κάθισμα». Το ζευγάρι έχει εξου­θε­νω­θεί σωμα­τικά αλλά και οικο­νο­μικά, καθώς ζουν με μια σύνταξη.

«Σε δεκα­πέ­ντε με είκοσι περίπου γυναί­κες απ’ όσες εξετάζω κάθε χρόνο δια­κρίνω ενδεί­ξεις κακο­ή­θειας», λέει στην «Κ» ο κ. Γιώργος Βάγγος, μαιευ­τή­ρας γυναι­κο­λό­γος, επι­με­λη­τής Α΄ στο Γενικό Νοσο­κο­μείο της Αρτας. «Προ­χω­ράμε επο­μέ­νως σε βιοψία. Αν αυτή γίνει στο δικό μας νοσο­κο­μείο το δείγμα θα απο­στα­λεί στο παθο­λο­γο­α­να­το­μικό του ΕΚΠΑ στην Αθήνα». Λόγω του φόρτου εργα­σίας, όμως, τα απο­τε­λέ­σματα δεν απο­κλεί­ε­ται να φτάσουν μήνες αργό­τερα. «Ο μέσος χρόνος ανα­μο­νής είναι 3-4 μήνες, ενώ με τακτικά τηλε­φω­νή­ματα και πίεση, ο χρόνος μπορεί να πέσει στους δύο μήνες», απαντά ο κ. Βάγγος. Οι γυναί­κες, ανάλογα με τις αντοχές τους, μπορεί να επι­λέ­ξουν να μετα­βούν σε άλλη πόλη και να απευ­θυν­θούν στο δημόσιο ή τον ιδιω­τικό τομέα. Ούτως ή άλλως για τα επόμενα στάδια δεν έχουν τη δυνα­τό­τητα να εξυ­πη­ρε­τη­θούν στην Αρτα. Το πλη­σιέ­στερο είναι το Πανε­πι­στη­μιακό των Ιωαν­νί­νων, όμως και εκεί οι ανα­μο­νές δεν είναι μικρές.

Και οι κάτοι­κοι των Ιωαν­νί­νων, ωστόσο, νιώθουν ότι παρά την ύπαρξη ενός μεγάλου πανε­πι­στη­μια­κού νοσο­κο­μείου βιώνουν ταλαι­πω­ρία. «Στην πόλη μας δεν δια­θέ­τουμε pet scan, επο­μέ­νως και εμείς πάμε στη Θεσ­σα­λο­νίκη», εξηγεί στην «Κ» ο κ. Αβραάμ Καϊ­ρέ­το­γλου, που είναι φρο­ντι­στής της συζύγου και της πεθεράς του. «Η σύζυγός μου χρειά­στηκε το 2020 να υπο­βλη­θεί σε παγκρε­α­τε­κτομή, για την οποία στα Ιωάν­νινα θα έπρεπε να περι­μέ­νουμε μέχρι δύο μήνες, οπότε επι­λέ­ξαμε να πάμε ιδιω­τικά στη Θεσ­σα­λο­νίκη», θυμάται. «Και η πεθερά μου, όμως, που χρειά­στηκε το 2023 να αφαι­ρέ­σει το 1/3 του πνεύ­μονα, το έκανε σε δημόσιο νοσο­κο­μείο στη Θεσ­σα­λο­νίκη, διότι για μεγάλο διά­στημα δεν είχαμε θωρα­κο­χει­ρουργό στα Ιωάν­νινα», προ­σθέ­τει.

Απουσία σχε­δια­σμού

«Δεν υπάρ­χουν συγκε­κρι­μένα πρω­τό­κολλα για το πώς πρέπει να κινηθεί ένας ασθενής που μένει στην επαρχία, ούτε τα νοσο­κο­μεία είναι δια­συν­δε­δε­μένα, ο καθένας απο­φα­σί­ζει βάσει των γνω­ρι­μιών του και του βαλα­ντίου του», ανα­φέ­ρει στην «Κ» η κ. Ευαγ­γελή Μπίστα, συνι­δρύ­τρια και υπεύ­θυνη λει­τουρ­γίας της Κ3 (Κέντρο Καθο­δή­γη­σης Καρ­κι­νο­πα­θών). «Οι κάτοι­κοι των νησιών του Αιγαίου κατευ­θύ­νο­νται στο ΠΑΓΝΗ, από το Ιόνιο στην Πάτρα ή στα Γιάν­νενα, η βόρεια Ελλάδα πάει στη Θεσ­σα­λο­νίκη και ένα τμήμα της Θράκης στο Πανε­πι­στη­μιακό της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης αλλά και πάρα πολλοί συρ­ρέ­ουν στην Αθήνα». Η Κ3 έχει ανοίξει γραφεία εντός του Πανε­πι­στη­μια­κού της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης και στο Θεα­γέ­νειο, όπου οι ασθε­νείς μπορούν να απευ­θυν­θούν μετά τη διά­γνωση. «Πέρα από την ψυχο­λο­γική υπο­στή­ριξη και την κοι­νο­ποί­ηση των δικαιω­μά­των τους, τους προ­τρέ­πουμε να κάνουν αίτηση στο Κέντρο Πιστο­ποί­η­σης Ανα­πη­ρίας (ΚΕΠΑ), διότι ενδέ­χε­ται να δικαιού­νται κάποιο επίδομα ή έστω φορο­α­παλ­λαγή· κάτι που σχεδόν όλοι αγνοούν».

Οπως τονίζει η κ. Μπίστα, σπάνια τα περι­στα­τικά από την επαρχία είναι καρ­κί­νοι σε αρχικά στάδια. «Τα πολ­λα­πλά εμπόδια που υπάρ­χουν δυσκο­λεύ­ουν την πρόληψη», παρα­τη­ρεί, «μας καλούν γυναί­κες από τη Μυτι­λήνη, τη Λήμνο και τη Θάσο, μας λένε λάβαμε το sms για τη μαστο­γρα­φία, αλλά δεν έχουμε πού να την κάνουμε». Υπάρ­χουν και ασθε­νείς σε άρνηση. «Ερχό­μα­στε αντι­μέ­τω­ποι με νοο­τρο­πίες που πιστεύ­αμε ότι είχαν εκλεί­ψει, λένε “παντρεύω την κόρη μου, να μην πουν ότι ο πατέρας της νύφης έχει την παλιο­αρ­ρώ­στια”, “δεν μπορώ να πηγαίνω τόσο συχνά για θερα­πεία και να αφήνω τα ζώα μου”, “μη με δει το χωριό να πηγαίνω στον γιατρό” και διάφορα άλλα».

Πηγή kathimerini.gr

Ιωάννα Φωτιάδη