Ελληνοτουρκικά: Η ένταση για τα πάρκα δεν ματαιώνει την επίσκεψη Μητσοτάκη

Ηεπι­λογή της Αγκυρας να συντη­ρή­σει τη ρητο­ρική ένταση για το ζήτημα των θαλασ­σίων πάρκων σε τρία δια­φο­ρε­τικά επίπεδα –υπουρ­γείων Εξω­τε­ρι­κών, Εθνικής Αμυνας και κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος– μαρ­τυ­ρεί την απόφαση να μην παρερ­μη­νευ­θεί, έστω και εμμέσως, η αδιάλ­λα­κτη στάση που κρατάει στα ζητή­ματα του Αιγαίου, όπως, βεβαίως, αυτά έχουν δια­μορ­φω­θεί από την τουρ­κική διπλω­μα­τία τα τελευ­ταία χρόνια με επί­κε­ντρο τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών». Η επι­στροφή, μέσω διαρ­ροών από το τουρ­κικό υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας, περί αντί­δρα­σης στο πεδίο σε περί­πτωση που η Ελλάδα προ­χω­ρή­σει στην οριο­θέ­τηση των θαλασ­σίων πάρκων, απο­τε­λεί την πρώτη φορά από τον Φεβρουά­ριο του 2023 που η Αγκυρα επι­στρέ­φει σε έμμεσες πλην σαφείς απειλές χρήσης στρα­τιω­τι­κής ισχύος για την απο­τροπή ενός δικαιώ­μα­τος της Αθήνας. Από την ελλη­νική πλευρά, πάντως, όπως σημεί­ωσε χθες από τις Βρυ­ξέλ­λες ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, δεν τίθεται θέμα αλλαγής της προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νης συνά­ντη­σης στην Αγκυρα με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στις 13 Μαΐου. Επι­πλέον, ο πρω­θυ­πουρ­γός ανα­δει­κνύει το έωλο των τουρ­κι­κών αντι­δρά­σεων, περι­γρά­φο­ντάς τες ως «αδι­καιο­λό­γη­τες», καθώς αφορούν περι­βαλ­λο­ντικά ζητή­ματα.

«Αδι­καιο­λό­γητη» χαρα­κτή­ρισε την τουρ­κική προ­σέγ­γιση ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης – Κανο­νικά θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η επί­σκεψη του πρω­θυ­πουρ­γού στην Αγκυρα στις 13 Μαΐου.

Η υπερ­βο­λική αντί­δραση από μέρους της Τουρ­κίας ανα­δει­κνύει, αν μη τι άλλο, την απόλυτη προ­σή­λωση της Αγκυρας στην ατζέντα των «γκρίζων ζωνών», μια εμπε­δω­μένη καχυ­πο­ψία του κράτους έναντι της Ελλάδας και της Δύσης συνο­λι­κό­τερα, καθώς η ανα­κή­ρυξη θαλασ­σίων πάρκων γίνεται στο πλαίσιο δυνα­το­τή­των που παρέ­χο­νται από την Ε.Ε. (ανάμεσα στις οποίες η χρη­μα­το­δό­τηση). Κάποιοι στην Αθήνα διε­ρω­τώ­νται, μάλιστα, για ποιο λόγο να μην εντάσ­σο­νται περι­βαλ­λο­ντι­κές πρω­το­βου­λίες, όπως αυτή, σε μια ευρύ­τερη έκδοση της απο­κα­λού­με­νης θετικής ατζέ­ντας. Επίσης, προ­κύ­πτει με σαφή­νεια ότι οι περι­βό­η­τοι δίαυλοι επι­κοι­νω­νίας Αθήνας – Αγκυρας δεν είναι και τόσο απο­τε­λε­σμα­τι­κοί όσο δια­κη­ρύσ­σε­ται κατά καιρούς. Κατόπιν όλων αυτών, τα ορόσημα των συνα­ντή­σεων Μητσο­τάκη – Ερντο­γάν στις 13 Μαΐου στην Αγκυρα –όπως ανέφερε ο πρω­θυ­πουρ­γός θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί κανο­νικά– και στο περι­θώ­ριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουά­σιγ­κτον τον Ιούλιο (9-11.7) γίνο­νται ακόμη πιο σημα­ντικά, καθώς μπορεί να χρη­σι­μεύ­σουν για την προ­ώ­θηση των συνο­μι­λιών που αυτή τη στιγμή εκ των πραγ­μά­των μοιά­ζουν δύσκο­λες.

Ο κ. Μητσο­τά­κης είπε χθες χαρα­κτη­ρι­στικά ότι «η Ελλάδα ασκεί την κυριαρ­χία και τα κυριαρ­χικά της δικαιώ­ματα στο Αιγαίο με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της Θάλασ­σας. Από εκεί και πέρα, προ­κα­λεί και σε εμένα εντύ­πωση αυτή η παντε­λώς αδι­καιο­λό­γητη αντί­δραση της Τουρ­κίας για μία πρω­το­βου­λία η οποία στο κάτω κάτω έχει περι­βαλ­λο­ντικό χαρα­κτήρα». Ο κ. Μητσο­τά­κης υπο­γράμ­μισε ότι, όπως έχει δεσμευ­θεί ο ίδιος, «η Ελλάδα θα προ­χω­ρή­σει στη δημιουρ­γία αυτών των θαλασ­σίων πάρκων». Ο πρω­θυ­πουρ­γός παρα­τή­ρησε ακόμη ότι κατά την άποψή του «η βελ­τί­ωση των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων, η οποία είναι αναμ­φι­σβή­τητη και μετρή­σιμη», δεν οδηγεί αυτό­ματα στην υπόθεση εργα­σίας ότι «οι βασικές θέσεις της Τουρ­κίας όσον αφορά το κρίσιμο ζήτημα της οριο­θέ­τη­σης των θαλασ­σίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο έχουν αλλάξει».

Ο κ. Μητσο­τά­κης υπο­γράμ­μισε ότι «οι θέσεις αυτές παρα­μέ­νουν θέσεις οι οποίες είναι βαθιά προ­βλη­μα­τι­κές για την πατρίδα μας», ωστόσο, όπως είπε, «αυτό δεν μας απα­γο­ρεύει να μπο­ρούμε να συζη­τούμε, να δια­μορ­φώ­νουμε ένα γενι­κό­τερο καλό κλίμα και να επεν­δύ­ουμε περισ­σό­τερο στη θετική ατζέντα και λιγό­τερο στα θέματα τα οποία μας χωρί­ζουν και στα οποία ξεκά­θαρα δια­φω­νούμε».

Επιμονή στη θεωρία των «γκρίζων ζωνών»

Η Ελλάδα δεν υπο­χω­ρεί από τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματά της ούτε όμως και απο­χω­ρεί από τον ελλη­νο­τουρ­κικό διάλογο, ανέφερε μεταξύ άλλων χθες ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος Παύλος Μαρι­νά­κης, σχο­λιά­ζο­ντας την τελευ­ταία ρητο­ρική κλι­μά­κωση από πλευράς του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Εθνικής Αμυνας σχετικά με τη δημιουρ­γία θαλασ­σίου πάρκου προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος στο Αιγαίο. «Είναι δεδο­μέ­νες οι θέσεις μας, είναι δεδο­μένη η διάθεσή μας για συνέ­χιση του δια­λό­γου, είναι δεδο­μένο ότι δεν υπο­χω­ρούμε από τα κυριαρ­χικά μας δικαιώ­ματα και είναι επίσης αυτο­νό­ητο και το έχουμε απο­δεί­ξει σε όλη την Ιστορία ότι η χώρα μας πιστεύει βαθιά στην επίλυση των δια­φο­ρών, της μιας δια­φο­ράς, εν προ­κει­μένω ο καθο­ρι­σμός ΑΟΖ και υφα­λο­κρη­πί­δας, αλλά έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασ­σας», ανέφερε. Ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος υπο­γράμ­μισε μάλιστα ότι «όλες αυτές οι ενέρ­γειες, όλες αυτές οι κινή­σεις έχουν καθαρά στόχο την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, έχουν περι­βαλ­λο­ντικό χαρα­κτήρα ευρύ­τερα, όλες οι κινή­σεις της χώρας. Και βέβαια, η Ελλάδα είναι μία κυρί­αρχη χώρα που δεν υπο­χω­ρεί από τα κυριαρ­χικά της δικαιώ­ματα και, σε σχέση με τη γείτονα χώρα, συνε­χί­ζουμε και πιστεύ­ουμε στη συνέ­χιση του δια­λό­γου».

Στη ρητο­ρική της Αγκυρας η Αθήνα απα­ντάει με την πάγια θέση ότι δεν πρό­κει­ται να υπο­χω­ρή­σει σε ζητή­ματα κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των.

Οι τοπο­θε­τή­σεις του κ. Μαρι­νάκη έγιναν λίγο μετά τις διαρ­ροές από το υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας της Τουρ­κίας που επα­νέ­φε­ραν τον ισχυ­ρι­σμό περί νησιών και νησίδων «ακα­θό­ρι­στης κυριαρ­χίας» στο Αιγαίο, μάλιστα λίγες ώρες μετά τις παρό­μοιες επι­ση­μάν­σεις του εκπρο­σώ­που του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος ΑΚΡ, Ομέρ Τσελίκ, ενώπιον κομ­μα­τι­κού ακρο­α­τη­ρίου. «Aπό το ελλη­νικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών στις 8 Απρι­λίου ανα­κοι­νώ­θηκε ότι θα κηρυ­χθούν δύο μεγάλα θαλάσ­σια πάρκα στο Αιγαίο και το Ιόνιο πέλαγος. Το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών μας έχει προβεί στις απα­ραί­τη­τες διπλω­μα­τι­κές ενέρ­γειες σχετικά με τα πάρκα που σχε­διά­ζο­νται να κηρυ­χθούν και έχει δηλώσει ότι μονο­με­ρείς de facto κατα­στά­σεις στα νησιά και νησίδες του Αιγαίου που δεν έχει καθο­ρι­στεί η κυριαρ­χία τους (ΕGEAAYDAK) δεν θα γίνουν απο­δε­κτές και δεν θα επι­φέ­ρουν νομικές συνέ­πειες» ανέ­φε­ραν, μεταξύ άλλων, πηγές του υπουρ­γείου Εθνικής Αμυνας της Τουρ­κίας, όπως μετέ­δωσε από την Κων­στα­ντι­νού­πολη ο αντα­πο­κρι­τής της «Κ» Μανώλης Κωστί­δης.

«Ως υπουρ­γείο παρα­μέ­νουμε σε επα­γρύ­πνηση προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τεύ­σουμε τα ενδια­φέ­ρο­ντα, τα δικαιώ­ματα και τα συμ­φέ­ρο­ντά μας στο Αιγαίο για να απο­τρέ­ψουμε τις προ­σπά­θειες της Ελλάδας να καθιε­ρώ­σει μονο­με­ρές καθε­στώς», ανέ­φε­ραν επίσης οι συγκε­κρι­μέ­νες πηγές. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι και ο υπουρ­γός Εθνικής Αμυνας, σε συνέ­δριο, εξέ­φρασε την ελπίδα «ότι υπάρ­χουν κάποια όρια και στον παρα­λο­γι­σμό της γει­το­νι­κής μας χώρας», ανα­φε­ρό­με­νος στις τελευ­ταίες τουρ­κι­κές αντι­δρά­σεις.

Πηγή kathimerini.gr

Βασίλης Νέδος