Ερευνα ΞΕΕ – Πόσοι εργαζόμενοι λείπουν από τα ελληνικά ξενοδοχεία – Οι περιζήτητες ειδικότητες

Οι ελλεί­ψεις αυτές αφορούν τόσο σε εξει­δι­κευ­μένο όσο σε και μη εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό – Περι­ζή­τη­τοι Sommelier και καμα­ριέ­ρες

Σε υψηλά επίπεδα κυμάν­θη­καν οι ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού, που καταγράφηκαν στα ξενο­δο­χεία το 2023. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το γεγονός ότι μία στις πέντε θέσεις δεν καλύφθηκε με επιπτώσεις κυρίως στην εύρυθμη λει­τουργία των κατα­λυ­μά­των. Συνο­λικά οι ελλεί­ψεις εργα­ζό­με­νων στα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία έφθασαν τις 53.229 θέσεις, σύμφωνα με έρευνα του Ινστι­τούτου Του­ρι­στικών Ερευνών και Προβλέψεων, για λογα­ρια­σμό του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τηρίου Ελλάδος.

Σημα­ντι­κές ελλεί­ψεις κατα­γρά­φο­νται σε εξει­δι­κευμένο προ­σω­πικό, όπως  Sommelier σε ποσοστό 60% και μη εξει­δι­κευμένο προ­σω­πικό, όπως καμα­ριέ­ρες (35%). Παρόλα αυτά μόλις 1 στα 10 ελλη­νικά ξενο­δο­χεία έκανε αίτηση για προ­σω­πικό από τρίτες χώρες το 2023.

Ειδι­κό­τερα, από την έρευνα προκύπτει ότι για το έτος 2023, οι ελλείψεις προ­σω­πι­κού εκτιμώνται στις 53.229 έναντι των 265.782 θέσεων εργασίας που προβλέπονται στο οργανόγραμμα. Επομένως το ποσοστό των ελλείψεων εκτιμάται στο 20%, παρου­σιάζοντας μικρή μείωση σε σχέση με τις δύο προηγούμενες χρονιές  (60.225 θέσεις εργα­σίας το 2022 και 57.737 θέσεις εργα­σίας το 2021).

Σε σχέση με την κατη­γορία των ξενο­δο­χείων το μεγαλύτερο ποσοστό ελλείψεων παρα­τη­ρείται στα ξενο­δο­χεία 3* (24%) και το μικρότερο τα ξενο­δο­χεία 5* (14%). Σε απόλυτους αριθμούς οι περισσότερες ελλείψεις καταγράφονται στα 4* ξενο­δο­χεία (16.381).

Οι ειδι­κό­τη­τες με τις μεγα­λύ­τε­ρες ελλεί­ψεις

Από τις 37 εξεταζόμενες ειδικότητες η κατε­ξοχήν περιζήτητη είναι αυτής της καμαριέρας καθώς απο­τε­λεί το 16% των προ­βλεπόμενων θέσεων βάσει οργα­νο­γράμματος, το 17% των θέσεων που καλύφθηκαν και το 12% του συνόλου των ελλείψεων.

Το 53% του συνόλου των θέσεων βάσει οργα­νο­γράμματος καλύπτουν οι ειδικότητες της Καμαριέρας, του Σερβιτόρου, του Receptionist, του Βοηθού Σερβιτόρου, του Barista, του Λαντζέρη και της Τεχνικής Υποστήριξης. Οι ειδικότητες αυτές αντι­στοι­χούν στο 52% των θέσεων που καλύφθηκαν και το 45% του συνόλου των ελλείψεων.

Ελλείψεις ωστόσο παρα­τη­ρούνται και σε εξει­δι­κευμένο προ­σω­πικό και στελέχη σημα­ντικών για την οργάνωση, τη διαχείριση και την εύρυθμη λει­τουργία των σύγχρονων ξενο­δο­χείων.

Οι θέσεις του Γενικού Διευ­θυ­ντή, Front Office Manager, Λογιστή και Βοηθού Λογιστή, Sales Manager, Housekeeping Director, Προϊσταμένης Ορόφου, Marketing Manager, πλη­ρο­φο­ρικάριoυ (ΙΤ) και του Sommelier παρου­σιάζουν υψηλά ποσοστά έλλειψης ανά ειδικότητα.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παράδειγμα ο Sommelier που εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί την ειδικότητα με τη μεγαλύτερη ποσο­στιαία έλλειψη (60%) με σημα­ντική διαφορά από τις υπόλοιπες και με μικρή τάση ανόδου σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Γενικά στα εξει­δι­κευμένα στελέχη το ποσοστό ελλείψεων ανά ειδικότητα είναι υψηλό, γεγονός που δείχνει την ανάγκη για τη δημιουργία τέτοιων στελεχών μέσω προ­γραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Από το σύνολο των ξενο­δο­χείων, το 35% εμφανίζει έλλειψη σε τουλάχιστον μία θέση καμαριέρας, το 25% εμφανίζει έλλειψη σε τουλάχιστον μία θέση σερβιτόρου, το 21% εμφανίζει έλλειψη σε τουλάχιστον μία θέση receptionist και Barista/Barman-Barwoman και Receptionist, και το 19% εμφανίζει έλλειψη σε τουλάχιστον μία θέση καθα­ρι­στή εσω­τε­ρικών και εξω­τε­ρικών χώρων και λαντζέρη.

Σε επίπεδο τμημάτων τα τμήματα F&B, Ορο­φο­κομίας και Κουζίνας απο­τε­λούν το 60% των προ­βλεπόμενων θέσεων εργασίας με βάση το οργανόγραμμα. Το τμήμα Υπο­στη­ρι­κτικών υπη­ρε­σιών παρου­σιάζει το μεγαλύτερο ποσοστό ελλείψεων (27%), ακο­λου­θούμενο από τα τμήματα F&B και Διοι­κη­τικών υπηρεσίες, πωλήσεων, μάρκε­τινγκ & ΙΤ (21%). Το ποσοστό ελλείψεων σε Κουζίνα και Υποδοχή εκτιμάται στο 19%, και για το τμήμα Ορο­φο­κομίας στο 18%.

Παρα­τη­ρείται μια τάση ανόδου του ποσο­στού των ξενο­δο­χείων που χρη­σι­μο­ποιούν υπηρεσίες outsourcing. To 2021 το 68% των ξενο­δο­χείων έκανε outsourcing σε τουλάχιστον ένα τμήμα του ξενο­δο­χείου, ποσοστό που αυξήθηκε στο 82% το 2023. Επίσης, φαίνεται να υπάρχει και μια τάση ανόδου του ποσο­στού των ξενο­δο­χείων που χρη­σι­μο­ποιούν υπηρεσίες outsourcing σε περισσότερα του ενός τμήματα. Η πιο συχνή υπηρεσία που παρέχεται από εξω­τε­ρικό συνεργάτη για το 60% των ξενο­δο­χείων είναι η τήρηση των λογι­στικών τους βιβλίων.

To 90% των ξενο­δο­χείων δεν έχει κάνει αίτηση για πρόσληψη εργα­ζομένων από τρίτες χώρες. Ο συνο­λικός αριθμός προσλήψεων προ­σω­πι­κού από τρίτες χώρες που οι ξενοδόχοι που έχουν κάνει αίτηση για πρόσληψη αντι­στοι­χεί στο 19% των ελλείψεων που παρα­τηρήθηκε το 2023 και αφορά κυρίως μη εξει­δι­κευμένο προ­σω­πικό. Πάνω από το 75% των ξενο­δο­χείων αυτών ενδιαφέρονται για την ειδικότητα της Καμαριέρας, η οποία και αντι­στοι­χεί στο 30% του συνόλου των προσλήψεων από τρίτες χώρες.

Οι περιο­χές με τις μεγα­λύ­τε­ρες ελλεί­ψεις

Σχετικά με την περιοχή του ξενο­δο­χείου οι περισσότερες ελλείψεις σε απόλυτους αριθμούς σημειώνονται στο Νότιο Αιγαίο (11.663, 18%) και ως ποσοστό στην Κεντρική Ελλάδα (4.983 θέσεις, 34%).

Οι νησιω­τικές περιοχές παρου­σιάζουν υψηλότερα ποσοστά όσον αφορά τα ξενο­δο­χεία που έχουν κάνει αίτηση για πρόσληψη εργα­ζομένων από τρίτες χώρες. Στον αντίποδα βρίσκονται οι περιοχές Ηπείρου-Θεσσαλίας και Πελο­ποννήσου οι οποίες δεν έχουν κάνει αίτηση για πρόσληψη προ­σω­πι­κού από τρίτες χώρες.

Οι ελλείψεις αυτές αφορούν τόσο σε εξει­δι­κευμένο όσο σε και μη εξει­δι­κευμένο προ­σω­πικό. Ειδικότερα για το εξει­δι­κευμένο προ­σω­πικό και τα διευ­θυ­ντικά στελέχη η κάλυψη των κενών δεν φαίνεται να μπορεί να προέλθει από την πρόσληψη εργα­ζομένων από τρίτες χώρες. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η υλοποίηση κατάλληλων προ­γραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης για τη δημιουργία τέτοιων στελεχών προ­κειμένου να καλυ­φθεί η ζήτηση.

Τα στοι­χεία της έρευνας

Το διάστημα διε­ξα­γωγής της έρευνας είναι από 15 Οκτωβρίου έως 15 Νοεμβρίου 2023 και η περίοδος αναφοράς είναι το έτος 2023. Στην έρευνα αυτή συμ­με­τείχαν σε 590 ξενο­δο­χεία με πλήρως ολο­κλη­ρωμένα και ελεγμένα ηλε­κτρο­νικά ερω­τη­μα­τολόγια. Τα στοιχεία αφορούν 37 ειδικότητες, για κάθε μία από τις οποίες αναφέρεται ο αριθμός των εργα­ζομένων που προβλέπονται στο οργανόγραμμα, ο αριθμός των θέσεων που καλύφθηκε και υπολογίζονται οι ελλείψεις που τελικά προέκυψαν. Ως έλλειψη θεωρείται η διαφορά του πραγ­μα­τι­κού αριθμού των εργα­ζομένων στα ξενο­δο­χεία από αυτόν που προβλέπεται στο οργανόγραμμα του κάθε ξενο­δο­χείου. Ως ποσοστό έλλειψης ορίζεται ο λόγος του αριθμού έλλειψης των εργα­ζομένων ως προς τον αριθμό των προ­βλεπόμενων θέσεων στο οργανόγραμμα. Στα δεδομένα και με βάση το ενη­με­ρωμένο μητρώο του ΞΕΕ εφαρμόστηκαν οι ενδε­δειγμένες σταθμίσεις και αναλύσεις με βασικά κριτήρια την επίτευξη της ακρίβειας και αμε­ρο­ληψίας των εκτιμήσεων και της αξιο­πι­στίας των απο­τε­λε­σμάτων. Τέλος, η ανάλυση πραγ­μα­το­ποιήθηκε σε επίπεδο λει­τουργίας, κατη­γορίας, μεγέθους και γεω­γρα­φικής περιοχής των ξενο­δο­χείων.

Πηγή imerisia.gr