«Πράσινα» νησιά: Από €2.000 τον χρόνο έπεσαν στα €40 – Πώς μείωσαν την τιμή στο ρεύμα

Τι λένε οι κάτοι­κοι των «πρά­σι­νων» νησιών του Αιγαίου – Φωτο­βολ­ταϊκά και ανε­μο­γεν­νή­τριες καλύ­πτουν ένα σημα­ντικό μέρος της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας καθι­στώ­ντας τα πρότυπα για το μέλλον

Ενα μικρό νησί, στην εσχατιά του Αιγαίου, περίπου μιάμιση ώρα με το πλοίο της γραμμής από τη Ρόδο, ήταν πάντα του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός για λίγους, στα­θε­ρούς επι­σκέ­πτες, που ανα­ζη­τού­σαν ακριβώς αυτά που έχει να προ­σφέ­ρει: ηρεμία, αστρα­φτε­ρές ακρο­για­λιές, καλό φαγητό, ευγε­νι­κούς και φιλι­κούς ανθρώ­πους.

Τα τελευ­ταία δύο χρόνια όμως η μετα­τροπή της Χάλκης σε πρότυπο πρά­σι­νης οικο­νο­μίας, με ενερ­γειακή αυτάρ­κεια, ψηφια­κές και­νο­το­μίες και βιώσιμη κινη­τι­κό­τητα με ηλε­κτρο­κί­νητα οχήματα λει­τούρ­γησε ως «μαγνή­της» για ευαι­σθη­το­ποι­η­μέ­νους του­ρί­στες (φέτος έφτασαν τους 100.000 από 20.000 το 2019) βελ­τιώ­νο­ντας παράλ­ληλα και τη ζωή των περίπου 250 μόνιμων κατοί­κων.

Αντί­στοι­χες μετα­βο­λές στην καθη­με­ρι­νό­τητά τους είδαν και οι κάτοι­κοι της Αστυ­πά­λαιας, παρότι εκεί ακόμη δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί όλο το σχέδιο μετα­τρο­πής του σε Gr-eco island. Ενα σχήμα που «πάτησε» στο πρότυπο της «πρά­σι­νης» Τήλου και ανα­μέ­νε­ται να απλωθεί στη νησιω­τική χώρα με επόμενο σταθμό τον Πόρο.

Μεγάλες μειώ­σεις στο ρεύμα

«Η βασι­κό­τερη αλλαγή που έφερε στη ζωή μας είναι οι μειώ­σεις στα τιμο­λό­για ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος» λέει στο «Βήμα» η κυρία Πόπη Λίσγου, μόνιμος κάτοι­κος Χάλκης, ιδιο­κτή­τρια κατα­στή­μα­τος παραδοσιακών-τουριστικών ειδών και μέλος της Ενερ­γεια­κής Κοι­νό­τη­τας «ΧαλκιΟΝ», στην οποία συμ­με­τέ­χουν οι 220 από τους 250 κατοί­κους του νησιού. «Ο ετήσιος λογα­ρια­σμός ρεύ­μα­τος για το μαγαζί ήταν πριν από την εγκα­τά­σταση του φωτο­βολ­ταϊ­κού πάρκου στα 2.000 ευρώ και φέτος μειώ­θηκε στα 40 ευρώ. Οσο για το σπίτι, με τα κλι­μα­τι­στικά στο φουλ το καλο­καίρι, με πολλά πλυ­ντή­ρια, καθώς τα ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια που έχουμε δεν έμειναν ούτε ημέρα κενά, με την κουζίνα καθη­με­ρινά να δου­λεύει, ο λογα­ρια­σμός για έναν ολό­κληρο χρόνο ήταν στα 200 ευρώ» επι­ση­μαί­νει η ίδια, προ­σθέ­το­ντας ότι αγό­ρα­σαν με επι­δό­τηση και ηλε­κτρικό μηχα­νάκι.

Επι­πλέον, στο νησί έχει ξεκι­νή­σει ξεχω­ρι­στή συλλογή απορ­ριμ­μά­των. «Ετσι, τα παιδιά απο­κτούν περι­βαλ­λο­ντική συνεί­δηση. Στο σπίτι ξεχω­ρί­ζουν τα σκου­πί­δια, στη βόλτα τους μπορούν να φορ­τί­σουν με ενέρ­γεια από τον ήλιο τα κινητά ή τα τάμπλετ τους στο ηλε­κτρικό παγκάκι του δήμου. Τα ψώνια από το μάρκετ έρχο­νται με ηλε­κτρικό σκου­τε­ράκι.  Επίσης, λει­τουρ­γεί και τηλε-ιατρική. Οι του­ρί­στες έχουν εντυ­πω­σια­στεί» τονίζει η κυρία Λίσγου.

Τα μελ­λο­ντικά πλάνα

«Με την ChalkiON καλύ­πτο­νται οι ενερ­γεια­κές ανάγκες του νησιού. Σήμερα μέλη της είναι σχεδόν το 80% των κατοί­κων και ανα­μέ­νε­ται να μπουν και οι υπό­λοι­ποι. Τα τέλη παροχής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας φτάνουν σχεδόν στο μηδέν. Οι κάτοι­κοι πλη­ρώ­νουν μόνο τις ρυθ­μι­ζό­με­νες χρε­ώ­σεις. Το αντα­γω­νι­στικό μέρος των λογα­ρια­σμών χρη­μα­το­δο­τεί­ται από τον ήλιο» σημειώ­νει ο δήμαρ­χος Χάλκης κ. Βαγ­γέ­λης Φρα­γκά­κης. Παράλ­ληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, τις επό­με­νες ημέρες παρα­δί­δε­ται το έξυπνο «πράσινο» πλοιά­ριο, ολο­κλη­ρώ­νε­ται η μελέτη για την εφαρ­μογή κυμα­τι­κής ενέρ­γειας με χρη­μα­το­δό­τηση του ευρω­παϊ­κού μηχα­νι­σμού NESOI, ενώ στα σχέδια είναι η δημιουρ­γία μονάδας απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας και η μετα­τροπή της Χάλκης σε zero waste, όπως η Τήλος.

Στην Αστυ­πά­λαια, στο πρώτο «Gr-eco islands», το φωτο­βολ­ταϊκό πάρκο δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί, έχει όμως εφαρ­μο­στεί το project της ηλε­κτρο­κί­νη­σης. «Οι δημό­σιες μετα­κι­νή­σεις με ηλε­κτρικά βανάκια on demand ήταν μια σημα­ντική αλλαγή για το νησί. Μέσω της εφαρ­μο­γής στο κινητό μου πληρώνω το εισι­τή­ριο, καλώ ένα τέταρτο πριν ξεκι­νήσω και δεν χρειά­ζο­μαι πλέον αυτο­κί­νητο, ούτε έχω άγχος για πάρ­κινγκ, ειδικά το καλο­καίρι που στη χώρα δημιουρ­γεί­ται το αδια­χώ­ρητο» ανα­φέ­ρει η κυρία Ισμήνη Τζούμα, κάτοι­κος Αστυ­πά­λαιας. Και προ­σθέ­τει: «Επίσης χρη­σι­μο­ποιώ την υπη­ρε­σία δια­μοι­ρα­σμού ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των, τα οποία μπορεί να παρα­λά­βει και να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει κάθε κάτοι­κος και επι­σκέ­πτης, για όσο χρόνο θέλει, πλη­ρώ­νο­ντας για την ώρα χρήσης τους. Πλέον οι του­ρί­στες το γνω­ρί­ζουν και πολλοί δεν φέρνουν αυτο­κί­νητο στο νησί».

Παράλ­ληλα, σύμφωνα με τον δήμαρχο του νησιού κ. Νίκο Κομηνέα, λόγω της επι­δό­τη­σης, έχουν αγο­ρα­στεί περί τα 120 ηλε­κτρικά οχήματα (ΙΧ και ενοι­κια­ζό­μενα) και κανένα συμ­βα­τικό. Μάλιστα, η φόρτισή τους στους δέκα δημο­σίως προ­σβά­σι­μους φορ­τι­στές γίνεται από «πράσινο» ρεύμα που παράγει φωτο­βολ­ταϊκό σύστημα που εγκα­τέ­στησε ο Δήμος καθώς ακόμη βρί­σκε­ται υπό κατα­σκευή ο υβρι­δι­κός σταθμός παρα­γω­γής ενέρ­γειας που σε πρώτη φάση θα περι­λαμ­βά­νει ένα φωτο­βολ­ταϊκό 3,5 MW και μπα­τα­ρίες απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας και σε δεύτερη φάση ανε­μο­γεν­νή­τρια 2 MW ώστε να καλύ­πτει έως και 80%-90% της ζήτησης. «Για το υπό­λοιπο θα φτιάξει ο δήμος ένα φωτο­βολ­ταϊκό. Ωστόσο αυτό που προ­σπα­θούμε είναι να δημιουρ­γη­θεί και στην Αστυ­πά­λαια Ενερ­γειακή Κοι­νό­τητα ώστε να μειω­θούν οι λογα­ρια­σμοί ρεύ­μα­τος των κατοί­κων» σημειώ­νει ο κ. Κομη­νέας.

Σε Πόρο και Αϊ-Στράτη

Το επόμενο GR-eco Islands θα είναι ο Πόρος – προ ημερών υπε­γράφη συμ­φω­νία του υπουρ­γείου Ενέρ­γειας με την  εται­ρεία Masdar του Αμπου Ντάμπι, η οποία θα χρη­μα­το­δο­τή­σει τα έργα της πρά­σι­νης μετά­βα­σης. Οσο για τα έργα μετα­τρο­πής του Αϊ-Στράτη σε πράσινο νησί, ένα έργο του Κέντρου Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας που υλο­ποιεί­ται  για λογα­ρια­σμό του Δήμου Αγίου Ευστρα­τίου, ολο­κλη­ρώ­νο­νται σε λίγες ημέρες και η δοκι­μα­στική λει­τουρ­γία προσ­διο­ρί­ζε­ται στις αρχές του 2024.

Περι­λαμ­βά­νουν ένα υβρι­δικό σύστημα παρα­γω­γής ηλε­κτρι­σμού και θέρ­μαν­σης που κατα­σκευά­ζε­ται από την ΤΕΡΝΑ Ενερ­γειακή και απο­τε­λεί­ται από μια ανε­μο­γεν­νή­τρια ισχύος 0,9 MW, έναν φωτο­βολ­ταϊκό σταθμό 0,23 MW, μονάδα απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας και δίκτυο θέρ­μαν­σης 5 χιλιο­μέ­τρων που καλύ­πτει 90 κτίρια. Το σύστημα θα εξυ­πη­ρε­τεί το 85% των ηλε­κτρι­κών αναγκών του νησιού. Η πρώτη προ­σπά­θεια πρα­σι­νί­σμα­τος ελλη­νι­κού νησιού ξεκί­νησε το 2017 από την Τήλο.

Τα σχέδια

Πόρος: Σχε­διά­ζε­ται εγκα­τά­σταση φωτο­βολ­ταϊ­κού 7 MW για την κάλυψη του μεγα­λύ­τε­ρου μέρους των ενερ­γεια­κών αναγκών του νησιού, η λει­τουρ­γία ηλε­κτρι­κού πλοίου, η μετα­τροπή μέσων μετα­φο­ράς σε ηλε­κτρικά και η εφαρ­μογή ολο­κλη­ρω­μέ­νου μοντέ­λου μηδε­νι­κών απο­βλή­των.

Τήλος: Το 2017 εγκα­τα­στά­θηκε και λει­τουρ­γεί ανε­μο­γεν­νή­τρια 800 kW, φωτο­βολ­ταϊ­κός σταθμός 160 kW και μπα­τα­ρία καλύ­πτο­ντας περίπου το 75% των αναγκών του νησιού. Παράλ­ληλα, απο­τε­λεί το πρώτο νησί χωρίς από­βλητα με την ανα­κύ­κλωση και κομπο­στο­ποί­ηση να φτάνει στο 90%.

Αστυ­πά­λαια: Στο νησί λει­τουρ­γεί δημόσια συγκοι­νω­νία «on demand» και υπη­ρε­σία δια­μοι­ρα­σμού ηλε­κτρι­κών οχη­μά­των. Ανα­μέ­νε­ται η ολο­κλή­ρωση της εγκα­τά­στα­σης φωτο­βολ­ταϊ­κού 3,5 MW με μπα­τα­ρία απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας και έως το 2026 η προ­σθήκη ανε­μο­γεν­νή­τριας 2 MW.

Χάλκη: Το φωτο­βολ­ταϊκό πάρκο στα δύο έτη λει­τουρ­γίας του έχει συμ­βά­λει στη μείωση εκπο­μπών CO2 στην ατμό­σφαιρα κατά 2.246 τόνους ετησίως. Το 34% των λογα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος εκδό­θη­καν με αρνη­τικό πρόσημο, το 40% κάτω από €100 και το 26% στην πλειο­ψη­φία των επι­χει­ρή­σεων έως €800 ετησίως.

ΑΪ-Στράτης: Υβρι­δικό σύστημα Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας θα καλύ­πτει από τις αρχές του 2024 το 85% των ηλε­κτρι­κών αναγκών του νησιού. Επίσης, σύστημα τηλε­θέρ­μαν­σης θα αξιο­ποιεί την περίσ­σεια πρά­σι­νης ενέρ­γειας για θέρ­μανση κτιρίων του οικι­σμού.

Στη Λίστα της Κομι­σιόν

Εξι ελλη­νικά νησιά (Τήλος, Αστυ­πά­λαια, Λέσβος, Ικαρία, Καστελ­λό­ριζο και Ψαρά) βρί­σκο­νται στη λίστα των «30 renewable islands for 2030» της ΕΕ, δηλαδή στη λίστα που ανα­κοί­νωσε η Κομι­σιόν με τα νησιω­τικά συμπλέγ­ματα που θα πετύ­χουν πλήρη ενερ­γειακή ανε­ξαρ­τη­σία έως το τέλος της δεκα­ε­τίας. Για να επι­τύ­χουν τη μετά­βαση σε καθαρή ενέρ­γεια θα λάβουν εντός της επό­με­νης τριε­τίας ευρω­παϊκή ενί­σχυση.

Πηγή tovima.gr