Πώς προχωρά το σχέδιο για τα τρία πρώτα πράσινα νησιά

Σε «πρά­σι­νους» και αει­φό­ρους κόμβους μετα­σχη­μα­τί­ζο­νται τα νησιά της Ελλάδας, αρχής γενο­μέ­νης από τη Χάλκη, την Αστυ­πά­λαια και τον Άι Στράτη. Το δια­κύ­βευμα για το «πρα­σί­νι­σμα» των ελλη­νι­κών νησιών φαί­νε­ται πως συγκε­ντρώ­νει τα βλέμ­ματα διεθνών και εγχώ­ριων επεν­δυ­τών, την ώρα που η ελλη­νική αυτή πρω­το­βου­λία ανοίγει τον δρόμο για να ανα­πτυ­χθούν αντί­στοι­χες επεν­δύ­σεις σε ολό­κληρο τον κόσμο.

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση μίλησε για το πρό­γραμμα Gr-Eco Islands και η αγορά αντα­πο­κρί­θηκε, δίνο­ντας σάρκα και οστά στο όνειρο για νησιά προ­σα­να­το­λι­σμένα σε μοντέλα «πρά­σι­νης» οικο­νο­μίας, ενερ­γεια­κής αυτο­νο­μίας, ψηφια­κής και­νο­το­μίας και οικο­λο­γι­κής κινη­τι­κό­τη­τας. Το πρό­γραμμα περι­λαμ­βά­νει δράσεις όπως η αυξη­μένη χρήση Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας (ΑΠΕ), η δημιουρ­γία ψηφια­κών υπο­δο­μών, η προ­ώ­θηση της ενερ­γεια­κής από­δο­σης, η βιώσιμη δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των και υδάτων, η ηλε­κτρο­κί­νηση και ηλε­κτρο­δό­τηση των μετα­φο­ρών, ο «πρά­σι­νος» μετα­σχη­μα­τι­σμός της γεωρ­γίας και του του­ρι­σμού, αλλά και την ανά­πτυξη λιμε­νι­κών και άλλων υπο­δο­μών, μέσω στο­χευ­μέ­νων παρεμ­βά­σεων και προ­σαρ­μο­σμέ­νων προ­γραμ­μά­των του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και των συναρ­μό­διων υπουρ­γείων, υπό την «ομπρέλα» του Εθνικού Σχεδίου Ενέρ­γειας και Κλί­μα­τος.

Ο φωτο­βολ­ταϊ­κός σταθμός της Χάλκης και οι λογα­ρια­σμοί ρεύ­μα­τος, που είναι σχεδόν μηδε­νι­κοί

Ειδι­κό­τερα, όπως σημεί­ωσε ο Ευάγ­γε­λος Φρα­γκά­κης, δήμαρ­χος της Χάλκης, στο powergame.gr, το νησί απο­τέ­λεσε ένα «πρώτο δείγμα γραφής» της πρω­το­βου­λίας Gr-Eco Islands με τη μορφή ενός πιλο­τι­κού έργου. Ως απο­τέ­λε­σμα, έχει κατα­σκευα­στεί σε συνερ­γα­σία με τη ΔΕΗ, AQUO Energy & VINCI Energy ένα φωτο­βολ­ταϊκό πάρκο ισχύος 1MW. H ΔΕΗ ανέλαβε σχεδόν εξ ολο­κλή­ρου το κόστος κατα­σκευής του πάρκου, παρέ­χο­ντας τα υλικά, τα φωτο­βολ­ταϊκά πάνελ, τις βάσεις στή­ρι­ξης, τη μετα­φορά τους στο νησί. Επίσης, ανέλαβε το κόστος εργα­σίας για την κατα­σκευή του πάρκου και ένα μεγάλο τμήμα του κόστους αδειο­δό­τη­σης του έργου. Μέχρι στιγμής, με βάση τα δεδο­μένα, το Φωτο­βολ­ταϊκό πάρκο έχει συμ­βά­λει στη μείωση των εκπο­μπών διο­ξει­δίου του άνθρακα (CO2) στην ατμό­σφαιρα κατά 2.246.033 κιλά. Το 34% των λογα­ρια­σμών εκδό­θη­καν με αρνη­τικό πρόσημο, το 40% κάτω ήταν από 100,00 ευρώ και στο 26% των επι­χει­ρή­σεων ο λογα­ρια­σμός ήρθε έως 800,00 ευρώ.

«Έχουμε σχεδόν μηδε­νί­σει το κόστος στους λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος και όσον αφορά τα νοι­κο­κυ­ριά και όσον αφορά τις επι­χει­ρή­σεις», σημεί­ωσε ο δήμαρ­χος.

Η «ΧαλκιΟΝ» είναι η 1η Ενερ­γειακή Κοι­νό­τητα (το 50% αυτής ανήκει στον δήμο και το υπό­λοιπο σε δημότες και επι­χει­ρή­σεις) που δια­θέ­τει Φ/Β σταθμό σε λει­τουρ­γία σε μη δια­συν­δε­δε­μένο ελλη­νικό νησί, με τη συμ­με­τοχή των τοπικών Αρχών. Ο σχε­δια­σμός της πρω­το­βου­λίας της Χάλκης καλύ­πτει τις ενερ­γεια­κές ανάγκες του νησιού. Το Virtual Net Metering (εικο­νι­κός ενερ­γεια­κός συμ­ψη­φι­σμός) είναι η καταλ­λη­λό­τερη μέθοδος για τα μέλη της ενερ­γεια­κής κοι­νό­τη­τας «ΧαλκιΟΝ». Επί της ουσίας, μπορούν να αντι­σταθ­μί­σουν την ενέρ­γεια που παράγει ο Φωτο­βολ­ταϊ­κός σταθμός με τις πραγ­μα­τι­κές κατα­να­λώ­σεις των λογα­ρια­σμών του ρεύ­μα­τος.

Στο νησί έχουν εγκα­τα­στα­θεί 6 φορ­τι­στές για ηλε­κτρικά αυτο­κί­νητα (που τρο­φο­δο­τού­νται από το φωτο­βολ­ταϊκό πάρκο), με στόχο την ευρύ­τερη ενί­σχυση της ηλε­κτρο­κί­νη­σης, ενώ έχουν παρα­χω­ρη­θεί και 8 ηλε­κτρο­κί­νητα οχήματα από τη Citroen, όμιλος Συγ­γε­λίδη. Ένα δόθηκε στο Λιμε­ναρ­χείο και ένα στην Αστυ­νο­μία. Σημειώ­νε­ται πως και το ταξί του νησιού είναι ηλε­κτρικό, ένω σιγά σιγά κομμάτι όλης αυτής της προ­σπά­θειας γίνο­νται και οι ιδιώτες.

Στις λοιπές δράσεις περι­λαμ­βά­νο­νται:

Εγκα­τά­σταση έξυπνου δημο­τι­κού φωτι­σμού στο παρα­λιακό μέτωπο, το Δημαρ­χιακό μέγαρο & το Ρολόι.

Δημιουρ­γία Stem Lab από τη Vodafone. Δωρεά από την ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ ενός ηλε­κτρο­κί­νη­του δεκά­με­τρου πλοίου (υπό κατα­σκευή).

Ανά­πτυξη δικτύου 5G από τη Vodafone.

Παρα­χώ­ρηση «smart bench» από τη Vodafone. Εγκα­τά­σταση Ασύρ­μα­της Ευζω­νι­κής πρό­σβα­σης Wi-Fi σε διάφορα σημεία του οικι­σμού.

Όπως ανέφερε ο δήμαρ­χός, τώρα ξεκινά και επι­σή­μως η πρω­το­βου­λία Gr-Eco Islands, που χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης, διότι μέχρι τώρα όλες οι ενέρ­γειες είναι πιλο­τι­κές. «Έχει γίνει από την Deloitte ένας σχε­δια­σμός γύρω από το ποια θα είναι τα νησιά που θα εντα­χθούν. Υπάρχει μία επι­τροπή και ανα­μέ­νουμε το πότε θα ξεκι­νή­σουν οι προ­σκλή­σεις, ώστε να εντα­χθούμε και εμείς και να μπο­ρέ­σουμε να ανα­πτύ­ξουμε περισ­σό­τε­ρες πρω­το­βου­λίες».

Ο υβρι­δι­κός σταθμός για παρα­γωγή ενέρ­γειας από ΑΠΕ και το ηλε­κτρικό ασθε­νο­φόρο στην Αστυ­πά­λαια

Αντί­στοιχα, στο πλαίσιο του «πρά­σι­νου» μετα­σχη­μα­τι­σμού των νησιών, η Αστυ­πά­λαια θα μετα­τρα­πεί σε ένα ενερ­γειακά «έξυπνο και πράσινο» νησί της Μεσο­γείου. Το συγκε­κρι­μένο και οριο­θε­τη­μένο χρο­νο­διά­γραμμα του έργου βασί­ζε­ται -σύμφωνα με τα όσα δήλωσε στο powergame.gr ο ειδικός συνερ­γά­της του Δήμου, Κώστας Καμπύλης- σε κάποιους πυλώνες:

την ηλε­κτρο­κί­νηση, δηλαδή την προ­ο­δευ­τική αντι­κα­τά­σταση όλων των οχη­μά­των ΙΧ και ΔΧ,

νέες υπη­ρε­σίες μετα­κί­νη­σης με δια­μοι­ρα­ζό­μενα ΜΜΜ και υπη­ρε­σίες συγκοι­νω­νίας,

απε­ξάρ­τηση από τα ορυκτά καύσιμα μέσω υβρι­δι­κού συστή­μα­τος παρα­γω­γής ενέρ­γειας από ΑΠΕ.

Όσον αφορά τον τρίτο πυλώνα, που είναι και ο πιο σημα­ντι­κός, ο κ. Καμπύ­λης δήλωσε ότι οι εργα­σίες για τη δημιουρ­γία υβρι­δι­κού σταθμού που θα απο­τε­λεί­ται από φωτο­βολ­ταϊκά πάνελ και μία ανε­μο­γεν­νή­τρια έχουν ξεκι­νή­σει και ανα­μέ­νε­ται τον Μάιο του 2024 να ξεκι­νή­σει και η τοπο­θέ­τηση των πάνελ. «Σε δεύτερο επίπεδο θα τοπο­θε­τη­θει η ανε­μο­γεν­νή­τρια, που προ­βλέ­πε­ται να καλύψει τις ενερ­γεια­κές ανάγκες του νησιού κατά 80%». Η ανε­μο­γεν­νή­τρια θα τοπο­θε­τη­θεί σε έναν χώρο που δεν θα είναι στο οπτικό πεδίο των κατοί­κων του νησιού, ενώ η υλο­ποί­ηση του έργου θα χρεια­στεί έναν χρόνο», σημεί­ωσε. «Πλέον ο κόσμος του νησιού έχει αγκα­λιά­σει το εγχεί­ρημα». Ιδιαί­τερα και­νο­τόμο θεω­ρεί­ται το ότι ο υβρι­δι­κός σταθμός θα λει­τουρ­γεί με μπα­τα­ρία, κάτι που σημαί­νει πως η ενέρ­γεια θα απο­θη­κεύ­ε­ται και δεν θα πηγαί­νει απευ­θείας στο δίκτυο. «Η απο­θή­κευση θα πραγ­μα­το­ποιεί­ται μέσα σε μεγάλα κοντει­νερ που θα έχουν μπα­τα­ρίες. Έπειτα αυτή θα διο­χε­τεύ­ε­ται ανάλογα με τις ανάγκες στο σύστημα».

Όσον αφορά την ηλε­κτρο­κί­νηση, ο κ. Καμπύ­λης σημεί­ωσε πως έχουν έρθει στο νησί πάνω από 100 ηλε­κτρικά οχήματα για ιδιω­τική χρήση. Την ίδια ώρα, έχουν αντι­κα­τα­στα­θεί τα αυτο­κί­νητα των δημό­σιων υπη­ρε­σιών, όπως της Αστυ­νο­μίας, του Λιμε­νι­κού, της Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας και του Δήμου, ενώ στο νησί έχει φτάσει και το πρώτο ηλε­κτρικό ασθε­νο­φόρο. Τέλος, υπάρχει υπη­ρε­σία δημό­σιας συγκοι­νω­νίας, η οποία εκτε­λεί­ται με τη χρήση ηλε­κτρι­κών μικρών λεω­φο­ρείων (βαν). Τα συμ­βα­τικά οχήματα δημό­σιων υπη­ρε­σιων είναι πλέον ηλε­κτρικά, ενώ το μόνο που δεν έχει αλλάξει είναι τα μεγάλα φορτηγά και τα μηχα­νή­ματα έργου.

Στόχος, το 2024 να «πρα­σι­νί­σει» και ο Άι Στράτης

Τέλος, δυνα­μικά στην κούρσα της «πρά­σι­νης» μετά­βα­σης έχει μπει και ο Άι Στράτης, τον οποίο έχει ανα­λά­βει να μετα­σχη­μα­τί­σει εξ ολο­κλή­ρου η ΤΕΡΝΑ Ενερ­γειακή, που ορί­στηκε ανά­δο­χος του έργου έπειτα από δια­γω­νι­σμό.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, οι εργα­σίες είναι σε πλήρη εξέλιξη και χάρη στο πρό­γραμμα «Υβρι­δικό Σύστημα Παρα­γω­γής Ηλε­κτρι­κής και Θερ­μι­κής Ενέρ­γειας από ΑΠΕ στο Νησί του Αγ. Ευστρα­τίου», ο ακρι­τι­κός Άι Στράτης ανα­μέ­νε­ται να «πρα­σι­νί­σει».

Το έργο αφορά τη μελέτη, προ­μή­θεια, εγκα­τά­σταση και θέση σε λει­τουρ­γία:

ενός Υβρι­δι­κού Σταθμού (ΥΒΣ) ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής από Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας (ΑΠΕ) στο νησί του Αγ. Ευστρα­τίου, που απο­τε­λεί­ται από μία ανε­μο­γεν­νή­τρια (Α/Γ) εγκα­τε­στη­μέ­νης ισχύος 0,90 MW, έναν φωτο­βολ­ταϊκό σταθμό (Φ/Β) μέγι­στης ισχύος παρα­γω­γής 0,2267 MW, συσ­σω­ρευ­τές απο­θη­κευ­τι­κής ικα­νό­τη­τας 2,56 MWh και Σύστημα Ενερ­γεια­κής Δια­χεί­ρι­σης και Ελέγχου,

ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου συστή­μα­τος τηλε­θέρ­μαν­σης για τον οικισμό του Άι Στράτη, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των εγκα­τα­στά­σεων κεντρι­κής θέρ­μαν­σης στο Δημο­τικό Καφε­νείο και στα κτίρια της Δημο­τι­κής Αγοράς του νησιού. Το σύστημα τηλε­θέρ­μαν­σης περι­λαμ­βά­νει τις κεντρι­κές μονάδες παρα­γω­γής και απο­θή­κευ­σης θερ­μό­τη­τας (ηλε­κτρι­κοί λέβητες και δεξα­με­νές θερμού νερού), το δίκτυο δια­νο­μής της θερ­μι­κής ενέρ­γειας στον οικισμό, το δίκτυο παροχών και τη σύνδεση των τελικών κατα­να­λω­τών στο δίκτυο. Η θερμική ενέρ­γεια που θα παρά­γε­ται θα καλύψει τις ανάγκες θέρ­μαν­σης και θερμού νερού χρήσης στα κτίρια του οικι­σμού του Αγ. Ευστρα­τίου.

Τα δύο υπο­συ­στή­ματα θα συνερ­γά­ζο­νται και θα λει­τουρ­γούν ως ένα. Στόχος είναι η διείσ­δυση των Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας στο ηλε­κτρικό σύστημα του νησιού να ξεπε­ρά­σει το 85% και παράλ­ληλα η μεγι­στο­ποί­ηση της κάλυψης των αναγκών του οικι­σμού σε θέρ­μανση και σε θερμό νερό χρήσης από Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας.

Το Σύστημα Ενερ­γεια­κής Δια­χεί­ρι­σης και Ελέγχου αφορά ένα σύστημα ανώ­τα­του επι­πέ­δου, που θα ελέγχει σε πραγ­μα­τικό χρόνο την παρα­γωγή ενέρ­γειας του υβρι­δι­κού σταθμού, ώστε να καλύ­πτε­ται η ζήτηση ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας του νησιού και να αξιο­ποιεί­ται απο­τε­λε­σμα­τικά η πλε­ο­νά­ζουσα παρα­γωγή ΑΠΕ από το φορτίο του συστή­μα­τος τηλε­θέρ­μαν­σης. Το σύστημα ελέγχου θα συνερ­γά­ζε­ται με τον τοπικό σταθμό παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας με τρόπο που θα είναι δυνατή η κάλυψη των ενερ­γεια­κών αναγκών του νησιού μέσω τριών δια­κρι­τών κατα­στά­σεων λει­τουρ­γίας:

Λει­τουρ­γία του υβρι­δι­κού σταθμού χωρίς τον τοπικό σταθμό παρα­γω­γής.

Λει­τουρ­γία του υβρι­δι­κού σταθμού μαζί με τον τοπικό σταθμό παρα­γω­γής.

Λει­τουρ­γία μόνο του τοπικού σταθμού παρα­γω­γής.

Όσον αφορά την εξέλιξη των εργα­σιών, σημειώ­νε­ται πως έχει ολο­κλη­ρω­θεί η εγκα­τά­σταση της ανε­μο­γεν­νή­τριας στη θέση της στο γήπεδο ΑΠΕ, έχει ολο­κλη­ρω­θεί η κατα­σκευή του δικτύου τηλε­θέρ­μαν­σης, καθώς και των υπο­σταθ­μών. Την ίδια ώρα, έχουν ολο­κλη­ρω­θεί όλες οι καλω­διώ­σεις και έχουν ξεκι­νή­σει τα αιτή­ματα παρα­λα­βής παρα­δο­τέων από το Κέντρο Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας (ΚΑΠΕ).

Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του έργου φτάνει τα 4 εκατ. ευρώ και η δράση είναι ενταγ­μένη στο Επι­χει­ρη­σιακό Πρό­γραμμα ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ και ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ του ΕΣΠΑ 2014-2020 και χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Ευρω­παϊκό Ταμείο Περι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης. Στόχος είναι στα τέλη Ιανουα­ρίου 2024 να ξεκι­νή­σουν οι εσω­τε­ρι­κές δοκιμές, ώστε μέσα μέσα στο 2024 να συν­δε­θεί το έργο στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ και να εκκι­νή­σει η πλήρης λει­τουρ­γία του.

Πηγή powergame.gr